SMİTH-MAGENİS SENDROMU

Gece uyanma, gündüz uyuklama, horlama/apne, beslenme güvenliği ve kilo değişimi sorgulanır. Kendine zarar verme, gece dolaşma, yiyecek arama, okul/ev tetikleyicileri ve bakımveren yükü kaydedilir.

Tekrarlayan otit, sinüzit, pnömoni, aşı öyküsü ve önceki immünolojik incelemeler öğrenilir. Enfeksiyon dönemlerinde davranış ve nöbetlerin kötüleşmesi, yalnız psikiyatrik ilaç artırımı yerine tıbbi neden araştırılmasını gerektirir.

Yüz özellikleri yaşla belirginleşebilir; kısa boy, skolyoz, ses kısıklığı, diş ve göz-kulak sorunları araştırılır. Hafif yüz bulguları tanıyı dışlamaz; tek bir görünüm tüm bireyleri temsil etmez.

Boy, ağırlık ve baş çevresi uygun yaş aralığındaki sendroma özgü eğrilerle izlenebilir. Yeni eğriler, boy/ağırlık için 0–15 ve baş çevresi için 0–5 yaş kapsamındadır; bunlar bireysel beslenme bozukluğu araştırmasının yerine geçmez.

Başlangıç kalp ve böbrek değerlendirmesi, göz/işitme incelemesi ve tiroid testleri planlanır. Nörolojik muayenede tonus, refleksler, yürüyüş ve skolyoz değerlendirilir.

Prader-Willi, Angelman, Kleefstra ve 22q11.2 delesyonu gelişim, beslenme veya davranış yönünden benzerlik gösterebilir. Belirgin sirkadiyen uyku sorunu ipucudur fakat tek başına tanı koydurmaz.

Aynı kromozom bölgesinin çoğalması Potocki-Lupski sendromuna yol açabilir; kayıp ve çoğalma aynı tanı değildir. İzole RAI1 değişikliği ile geniş delesyonun organ riskleri birebir eşit kabul edilmemelidir.

Kromozomal mikrodizin RAI1 içeren 17p11.2 kaybını araştırır. Negatifse ve klinik kuşku sürüyorsa RAI1 dizilemesi/delesyon-duplikasyon analizi veya uygun panel/ekzom/genom seçilir. Önemi belirsiz varyant tanıyı doğrulamaz. Aileye mozaiklik ve tekrarlama riski için genetik danışmanlık sunulur.

Enfeksiyon yükü yüksekse immünoglobulinler, aşıya özgül antikor yanıtı ve gerekli lenfosit alt grupları değerlendirilir. Delesyonlu olgulardaki araştırma antikor işlev bozukluğu gösterebilir; sonuçlar yaşa uygun aralıklarla ve klinik bağlamda yorumlanır.

Yapılandırılmış günlük rutinler, uygun eğitim, alternatif iletişim, fiziksel/duyusal destek ve aile eğitimi birlikte planlanır. Uyku düzenlemeleri ilk basamaktır; horlama ve apne ayrıca değerlendirilir. Davranış tedavisi önce ağrı, enfeksiyon ve diğer fiziksel rahatsızlıkları ele alır.

ABD ürün bilgisinde tasimelteon, SMS gece uyku bozukluğu için kapsül biçiminde 16 yaş ve üzerinde; süspansiyon biçiminde 3–15 yaşta endikedir. Üç yaş altında etkinlik/güvenlilik belirlenmemiştir. Türkiye’de erişim ve ruhsat koşulları ayrıca doğrulanmalıdır.

Fluvoksamin gibi güçlü CYP1A2 inhibitörleri ve rifampisin gibi güçlü CYP3A4 indükleyicileriyle birlikte kullanımdan kaçınılır. Ağır karaciğer yetmezliğinde önerilmez. Gece beta-bloker kullanımı etkinliği azaltabilir; tüm ilaçlar gözden geçirilir. Gebelikte insan verisi yetersiz, emzirmede veri yoktur; yarar-risk bireyselleştirilir.

Küçük çapraz tasimelteon çalışmasında uyku kalitesi iyileşmiştir; ikinci birincil sonlanım olan en kötü gecelerde uyku süresi farkı istatistiksel anlamlılığa ulaşmamıştır. Yanıt ve istenmeyen etkiler izlenmeli, bütün uyku sorunlarının çözüleceği söylenmemelidir.

Koruyucu antibiyotik veya immünoglobulin gereksinimi seçilmiş antikor yetersizliği olgularında immünolojiyle belirlenir; her SMS tanısında otomatik başlanmaz.

Enfeksiyondan korunmanın davranış üzerindeki olası yararı kesin tedavi etkisi olarak sunulmamalıdır.

Her kontrolde büyüme, beslenme, davranış ve nörolojik değişiklikler; yıllık göz/işitme, tiroid ve idrar değerlendirmesi planlanır. Ergen ve erişkinlerde yıllık açlık lipid profili önerilir.

FLCN içeren delesyonlarda erişkin böbrek tümörü izlemi genetik/üroloji ekibiyle planlanmalıdır. Küçük olgu serisi bu gereksinimi destekler; yalnız RAI1 varyantı bulunan herkese aynı risk atfedilemez.

Erişkinlikte de düzenli rutinler, iletişim desteği ve bakım ekibinin eğitimi sürdürülür. Hizmet geçişi, barınma/günlük etkinlik desteği ve aileye dinlenme olanakları önceden ele alınır.

Sendroma özgü eğride beklenmedik sapma, altta yatan beslenme veya tıbbi sorunu araştırmayı gerektirir. Örneklemin ergenlik verileri sınırlıdır; eğriler kesin erişkin boy veya kilo hedefi olarak kullanılmamalıdır.

SEVK

Ani göğüs ağrısı ve dispnede pnömotoraks dahil acil nedenler değerlendirilir. Şiddetli veya hızla artan yakınmaların planlı poliklinik izlemini beklemesi uygun değildir.

Ağır/tekrarlayan enfeksiyon ve yetersiz aşı yanıtı immünoloji sevkini gerektirir. Gözlemsel seride malignite görülmemesi yaşam boyu kanser riskinin bulunmadığı anlamına gelmez.