SOL VENTRİKÜL HİPERTRABEKÜLASYONU (NONKOMPAKSİYON FENOTİPİ)
ÖZET
Sol ventrikül hipertrabekülasyonu bir görüntüleme fenotipidir; tek başına kardiyomiyopati tanısı veya tedavi endikasyonu oluşturmaz.
GENEL OKUYUCU
GENEL BAKIŞ VE KAPSAM
Sol ventrikül hipertrabekülasyonu, kalbin ana pompa odasının iç yüzündeki kas çıkıntılarının belirgin görünmesidir. Eski raporlarda “nonkompaksiyon” denebilir. Güncel ESC yaklaşımında bu görünüm tek başına ayrı bir kardiyomiyopati sayılmaz; normal varyant veya başka kalp hastalığına eşlik eden fenotip olabilir.
Görüntüleme raporundaki bu kelime, kalbin mutlaka yetersiz çalıştığı anlamına gelmez. Kas kalınlaşması, oda genişlemesi veya pompalama gücü azalması birlikte bulunabilir; kişinin yakınmaları ve kalbin işlevi değerlendirilir. Bazı bulgular geçicidir.
BELİRTİLER VE GÜNLÜK YAŞAM
Birçok kişide yakınma yoktur. Eşlik eden kardiyomiyopati varsa nefes darlığı, çabuk yorulma, baş dönmesi, çarpıntı veya bilinç kaybı görülebilir. Bu belirtiler yalnız trabeküllere bağlanmaz; nedenleri ayrıca araştırılır.
NE ZAMAN YARDIM ALINMALI?
Geçmeyen çarpıntı; çarpıntıyla göğüs ağrısı, nefes darlığı veya bayılma acil değerlendirme gerektirir. Kendiniz araç kullanmayın.
Türkiye’de acil yardım için 112 aranır.
Yalnız görüntüleme raporuna bakarak kan sulandırıcı başlamayın veya cihaz gerektiğini düşünmeyin. Tedavi, varsa kalp yetersizliği ve ritim bozukluğuna göre belirlenir; görüntünün belirginliği tek başına karar verdirmez.
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM
ANAMNEZ
Yakınmaların eforla ilişkisi, bayılma ve ailede kardiyomiyopati öyküsü değerlendirilir. Önceki görüntüler, EKG ve aile ağacı klinik bağlamı tamamlar. Belirti bulunmaması, aile öyküsü varsa değerlendirmeyi gereksiz kılmaz.
Çocukta doğumsal kalp hastalığı, gelişimsel özellikler, kas güçsüzlüğü ve bilinen metabolik veya sendromik hastalıklar özellikle sorgulanır. Barth sendromu ve nöromüsküler/mitokondriyal hastalıklarla birliktelik bildirildiğinden genetik değerlendirme yalnız kalp görüntüsünden ibaret değildir.
FİZİK MUAYENE
Muayene, yakınmalar ve eşlik eden kalp hastalığının fiziksel bulgularını değerlendirmek içindir; trabekül miktarı muayeneyle ölçülemez. EKG elektriksel aktiviteyi, eko ise yapı ve pompalama işlevini tamamlayıcı olarak gösterir.
Çocuklarda kardiyak inceleme sistemik değerlendirmeyle birleştirilir. Nöromüsküler veya sendromik bulgular saptanması, hedefli pediatri/genetik danışmanlığına yön verir; tek başına normal kardiyak görünüm bu hastalıkların tümünü dışlayan test değildir.
AYIRICI TANI
Gebelik ve yoğun sporla ilişkili yüklenme durumlarında belirgin trabeküller görülebilir. Bunun doğrudan hastalık olduğunu varsaymak yerine ventrikül işlevi, büyüklüğü, EKG ve aile öyküsü birlikte değerlendirilir.
Apikal hipertrofi, yalancı tendonlar, papiller kas varyantları ve miyokardiyal kriptler benzer görüntü verebilir. Endomiyokardiyal fibroziste apikal kapanma ve subendokardiyal skar farklıdır. Düzeltilmiş büyük arter transpozisyonunda soldaki odanın morfolojik sağ ventrikül olması yanlış tanıya yol açabilir.
TANISAL YAKLAŞIM
TANI VE TESTLERİN SINIRLARI
Ekokardiyografi ilk basamaktır; apikal görüntü yetersizliği ve eğik kesitler ölçümü bozabilir. Jenni ölçütü sistol sonunda trabeküllü/kompakt katman oranının >2 olmasını kullanır. MR’da kullanılan Petersen ölçütü diyastol sonundaki >2,3 oranıdır; farklı yöntem ve fazların eşikleri birbirinin yerine konmaz.
Morfolojik eşik aşılması tek başına hastalık tanısı değildir. EF, oda boyutu, geç gadolinyum tutulumu ile skar ve ritim bulguları değerlendirilir. Çocukta ailesel hastalık veya sistemik bulgu varsa genetik/nöromüsküler inceleme düşünülebilir; erişkin tesadüfi bulguyla aynı yol otomatik uygulanmaz.
TEDAVİ
TEDAVİ VE GÜVENLİK
Eşlik eden dilate veya hipertrofik kardiyomiyopati varsa o hastalığa özgü tedavi uygulanır. Yalnız trabekül görünümü için evrensel bir ilaç veya ICD endikasyonu yoktur. Spor kararı da işlev, yakınmalar, EKG ve aile öyküsüne göre bireyselleştirilir.
2026 DCM kohortu, hipertrabekülasyonun bağımsız embolik risk artışını göstermedi. Bu görünüm nedeniyle, sinüs ritmindeki hastaya yalnız düşük EF eşlik ediyor diye koruyucu antikoagülasyon çıkarsanamaz. AF veya başka yerleşik endikasyonlar ayrıca değerlendirilir; gözlemsel bulgu riskin sıfır olduğunu kanıtlamaz.
İZLEM VE ÖNERİLER
Ventrikül işlevi ve oda boyutu normal, belirtisiz erişkinde yalnız trabekül deseni için uzun süreli izlem gerekmeyebilir; aile öyküsü veya EKG anormalliği kararı değiştirir. Çocukta, özellikle işlev bozukluğu varsa düzenli klinik izlem daha ihtiyatlıdır.
Doğum taramasında saptanan 14 çocuğun erken çocukluk izleminde pompalama işlevi kontrollere göre düşük kaldı, fakat ek kötüleşme gösterilmedi. Birinci derece akrabaların 11/37’si çalışmanın görüntüleme ölçütünü karşıladı. Küçük örneklem ve ölçüt bağımlılığı nedeniyle bu oran bütün ailelere genellenemez; aile taraması bireysel görüşülür.
ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ
ACİL UYARILAR VE SEVK
Yeni işlev kaybı, anlamlı ritim bozukluğu veya ailesel kardiyomiyopati şüphesi uzman değerlendirmesini gerektirir. Çocukta eşlik eden kas, metabolik veya sendromik bulgular pediatrik kardiyoloji ile ilgili uzmanlıkların ortak incelemesini gerektirebilir.
DCM kohortundaki görece güven verici trabekül sonuçları, mevcut kalp yetersizliği veya aritmi riskini ortadan kaldırmaz; sevk önceliği görünümden çok bu klinik sorunlarla belirlenir.
KAYNAKLAR
Kaynakları görüntülemek için tıklayın
- 2023 ESC Guidelines for the management of cardiomyopathies ↗
European Society of Cardiology · Kaynak tarihi: 2023-08-25; düzeltme 2026-08-17 · Erişim: 2026-10-27
- Excessive Trabeculation of the Left Ventricle: JACC: Cardiovascular Imaging Expert Panel Paper ↗
JACC: Cardiovascular Imaging · Kaynak tarihi: 2023-03 · Erişim: 2026-10-27
- Left Ventricular Hypertrabeculation and Prognosis in Dilated Cardiomyopathy ↗
Circulation · Kaynak tarihi: 2026-08-04 · Erişim: 2026-10-27
- Left Ventricular Noncompaction in Childhood: Echocardiographic Follow-Up and Prevalence in First-Degree Relatives ↗
JACC: Advances · Kaynak tarihi: 2024-02-10 · Erişim: 2026-10-27
- How should we interpret excessive left ventricular trabeculation? Update on controversies from the cardiac imaging perspective ↗
Insights into Imaging · Kaynak tarihi: 2026-05-14; düzeltme 2026-06-09 · Erişim: 2026-10-27
- Left Ventricular Noncompaction in Children: The Role of Genetics, Morphology, and Function for Outcome ↗
Journal of Cardiovascular Development and Disease · Kaynak tarihi: 2022-06-30 · Erişim: 2026-10-27
- Left Ventricular Non-Compaction (LVNC) / LV Hypertrabeculation ↗
Cardiomyopathy UK · Kaynak tarihi: Erişilen sayfada güncelleme tarihi belirtilmemiş · Erişim: 2026-10-27
- Heart palpitations ↗
NHS · Kaynak tarihi: 2026-03-17 · Erişim: 2026-10-27
- Yeni Nesil Acil Çağrı Merkezi ↗
T.C. Sağlık Bakanlığı Acil Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü · Kaynak tarihi: Erişilen metinde tarih belirtilmemiş · Erişim: 2026-10-27
KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 2 ARAŞTIRMA
2 doğrudan ilgili çalışma/rehber seçildi; sayı kotası veya sistematik derleme iddiası yoktur. Erişim sınırları kanıt kaydında tutuldu; hekim değerlendirmesi beklenmektedir.
01 · DİLATE KARDİYOMİYOPATİDE HİPERTRABEKÜLASYONUN PROGNOZLA İLİŞKİSİ
Left Ventricular Hypertrabeculation and Prognosis in Dilated Cardiomyopathy
Nerea Mora-Ayestarán ve ark. · Circulation · 2026
Çalışma türü: 22 merkezli retrospektif gözlemsel kohort.
Kapsam: 1160 DCM hastası; ortanca yaş 55,5; erişkin ağırlıklı seçilmiş merkez popülasyonu.
ÖZET
Ortanca 5,1 yılda trabekülasyon bağımsız olumsuz sonuç göstergesi değildi.
Düşük olay sayısı, seçilmiş başvurular ve ağırlıkla beyaz katılımcılar; sağlıklı çocuklara genellenemez.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 42546101 · DOI: 10.1161/CIRCULATIONAHA.125.078536
02 · ÇOCUKLUKTA NONKOMPAKSİYON FENOTİPİ VE AİLE İZLEMİ
Left Ventricular Noncompaction in Childhood: Echocardiographic Follow-Up and Prevalence in First-Degree Relatives
Thilde O Kock ve ark. · JACC: Advances · 2024
Çalışma türü: Doğum taraması kohortunun ekokardiyografik izlemi.
Kapsam: 14 olgu ve 56 kontrol; erken çocukluk dönemi, ayrıca birinci derece akrabalar.
ÖZET
İşlev kontrollere göre düşüktü; kısa dönemde ek kötüleşme gösterilmedi.
Küçük örneklem, katılım yanlılığı ve ölçüt bağımlılığı; MR/genetik inceleme yapılmadı.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 38938835 · DOI: 10.1016/j.jacadv.2024.100829
Eğitim amaçlı taslaktır; kişisel tanı, tedavi veya acil yardım hizmetinin yerine geçmez. Klinik uzman incelemesi ve kullanıcı onayı beklenmektedir.
BU MADDEYİ GELİŞTİRİN
Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.