SPİROMETRİ

SPİROMETRİ HANGİ SORUYU YANITLAR?

Spirometri, akciğerlerden çıkarılan havanın miktarını ve ne kadar hızlı çıkarılabildiğini değerlendirir. Öksürük, hırıltı veya nefes darlığı gibi yakınmaların araştırılmasında, bilinen solunum hastalığının izleminde ve bazı ameliyat öncesi değerlendirmelerde kullanılabilir. Akciğerin görüntüsünü oluşturmaz; solunum işlevinin bir bölümünü ölçer. Bu nedenle sonuç, kişinin yakınmaları ve diğer değerlendirmeleriyle birlikte anlam kazanır. Testin istenmesi, astım veya kronik obstrüktif akciğer hastalığı tanısının önceden kesinleştiği anlamına gelmez. [2]

Solunum işlev testleri tek bir ölçümden oluşmaz. Spirometri hava akımını değerlendirirken, akciğer hacim ölçümleri ve gaz geçişini inceleyen testler başka soruları yanıtlar. Bir testin sonucu bütün akciğer işlevlerinin karşılığı gibi okunmamalıdır. Hekim bazen yalnız spirometri, bazen birkaç testi birlikte ister. Mesleki veya çevresel maruziyet, başka organları etkileyen hastalıklar ve tedavi izlemi de hangi ölçümlerin gerektiğini değiştirebilir. Raporu değerlendirirken istenen testin tam adını bilmek yararlıdır. [2]

MANEVRA KALİTESİ NEDEN ÖNEMLİDİR?

Test, sağlık çalışanının yönlendirmesiyle ağızlık üzerinden yapılan güçlü nefes verme manevralarına dayanır. Genellikle birden fazla deneme gerekir; tekrar istenmesi hastanın başarısız olduğu anlamına gelmez. Doğru tekniğin öğrenilmesi ve tutarlı sonuç elde edilmesi amaçlanır. Denemeler arasında dinlenme verilebilir. Baş dönmesi veya sersemlik olursa zorlamayı sürdürmek yerine ekibe haber verin. Açıklama anlaşılmadığında yeniden gösterilmesini istemek, test kalitesini artıran uygun bir davranıştır. [3]

Bazı durumlarda hava yollarını genişleten ilaç verildikten sonra ölçüm tekrarlanır. Öncesi ve sonrası arasındaki değişiklik değerlendirilir; tek başına kişinin bütün tanısını belirleyen bağımsız bir hüküm olarak görülmemelidir. Beklenen değerler yaş, boy ve doğumda belirlenen cinsiyet gibi özelliklere göre değişebilir. Başka bir kişinin sayısıyla doğrudan karşılaştırma yapmak bu yüzden yanıltıcıdır. Sonucun hangi referansla karşılaştırıldığını ve ölçümün yeterli kalitede olup olmadığını sonuç görüşmesinde sorabilirsiniz. [3]

HAZIRLIK VE UYGUNLUK KONTROLÜ

Randevu merkezi sigara, büyük öğünler, alkol ve inhalerlerin kullanımı hakkında talimat verebilir. Farklı test amaçları için hazırlık değişebileceğinden internetten alınmış tek bir bekleme süresini herkese uygulamayın. Özellikle inhalerin kesilip kesilmeyeceği hekimin veya laboratuvarın açık talimatıyla belirlenmelidir. Rahat nefes almayı engellemeyen giysiler tercih edilir. Yakın zamanda enfeksiyon, kalp krizi, inme veya ameliyat geçirdiyseniz; kontrolsüz tansiyon ya da kalp sorununuz varsa önceden bildirin. [1]

Ekip, zorlayıcı solunum manevrasının sizin için uygun olup olmadığını değerlendirir; gerektiğinde test ertelenebilir. Bu karar tanısal ihtiyaçla güvenliğin birlikte tartılmasıdır. İşlem sırasında veya hemen sonrasında kısa süreli baş dönmesi olabilir. [1]

Göğüs ağrısı, bayılma veya belirgin solunum sıkıntısı gelişirse bunu olağan test yorgunluğu saymayın ve hemen yardım isteyin. [4]

Rapor uzman tarafından incelenir; sonuç açıklamasında ek test, tekrar ölçüm veya izlem gereksinimi görüşülür. [1]

GÖRÜŞMEYE HAZIRLIK

Test merkezine yakın zamanda geçirdiğiniz hastalıkları bildirmek yalnız formalite değildir. Güçlü nefes verme bazı durumlarda uygun olmayabilir. Randevunun ertelenmesi önerilirse ne zaman tekrar planlanacağını ve o sırada yakınmaların nasıl değerlendirileceğini sorun. [1]

Birden çok solunum testi istendiğinde hepsi aynı ağızlıkla benzer görünebilir. Ancak ölçülen özellikler farklıdır. Sonuç görüşmesinde hava akımı, toplam hacim ve gaz geçişi bilgilerinin ayrı ayrı ne söylediğini açıklatmak daha anlamlıdır. [2]

Tekniği öğrenmek için yapılan tekrarlarla izlem amacıyla başka gün yapılan tekrarları birbirinden ayırın. İlki ölçümün güvenilirliğini sağlamaya yöneliktir; ikincisi zaman içindeki işlev değişimini değerlendirebilir. Her iki durumda da doğru yönlendirme önemlidir. [3]

ÖLÇÜMLERİ AYIRT EDİN

Bu bölümün içeriği aşağıdaki öğretici tabloda sunulmuştur.

AKIL KARTI

Bu bölümün özgün metni aşağıdaki akıl kartında sunulmuştur.