SPORDA AĞIZ KORUYUCULARI

Sporda ağız koruyucusu, dişler ve çevre yumuşak dokular için darbeyi karşılayan koruyucu bir apareydir. Temas, çarpışma veya hızlı hareket içeren sporlarda diş yaralanması riski artabilir. Uygun oturan koruyucunun kullanılması ağız yaralanmalarının görülmesini ve şiddetini azaltmaya yardımcı olur. Kullanım yalnız resmi maçla sınırlı değildir; riskli antrenman ve rekreasyon etkinlikleri de değerlendirilir.

Hazır, sıcak suyla şekillendirilen ve diş hekimi tarafından kişiye özel hazırlanan türler vardır. Kişiye özel koruyucu, ölçü veya dijital tarama üzerinden tasarlanabilir. Koruyucunun ağızda tutunması, yumuşak dokulara uyumu ve diş sırasını uygun biçimde örtmesi önemlidir. Konuşmayı veya solunumu belirgin biçimde engelleyen bir cihaz başarılı koruma tasarımı sayılmaz.

Seçim yapılırken sporun türü, ağız büyüklüğü, kapanış ve varsa ortodontik apareyler dikkate alınır. Koruyucu temizlenebilir ve rahat olmalıdır. Kullanımdan sonra soğuk suyla durulama ve havada kurutma önerilir. Saklama sırasında aşırı sıcak ve soğuktan korunması gerekir. Cihazı kesmek, gelişigüzel değiştirmek veya sürekli çiğnemek koruyucunun yapısını bozabilir.

Diş teli bulunan kişilerde uygun koruyucu, braketlerle dudak ve yanak arasına bir bariyer oluşturur. Alt dişlerde de tel varsa farklı bir kapsama gereksinimi olabilir. Bu nedenle ortodontistle birlikte seçim yapılır. Çıkarılabilir tutucu veya başka bir hareketli aparey, temas sporunda koruyucunun yerine kullanılmamalı ve oyun sırasında ağızda bırakılmamalıdır.

Ağız koruyucusunun varlığı, darbe sonrasında beyin sarsıntısı değerlendirmesini gereksiz yapmaz. Özellikle genç sporcuda sarsıntı şüphesi varsa kişi hemen oyundan çıkarılır. Aynı gün spora döndürülmez ve sağlık profesyoneli değerlendirmesi gerekir. Koruyucu takılı olduğu için belirtileri önemsiz saymak ya da oyuncunun devam etmesine izin vermek güvenli değildir.

Dijital ve geleneksel ölçüyle hazırlanan koruyucuları karşılaştıran bir çalışmayı 46 amatör sporcu tamamlamıştır. Dijital ölçü daha rahat bulunmuş, ancak geleneksel koruyucunun oturuşunu daha iyi bulanlar çoğunlukta olmuştur. Bu bulgular üretim deneyimi ve kullanım rahatlığıyla ilgilidir; dijital ürünün daha az diş yaralanmasına yol açtığını tek başına göstermez.