İçeriğe geç
Madde metnine geç
HASTALIK

STERKORAL KOLİT

ÖZET

Sterkoral kolit, sıkışmış ve sertleşmiş dışkının bağırsak duvarına uyguladığı basınçla ilişkili inflamatuvar bir durumdur. Genellikle kronik kabızlık zemininde gelişir; ancak yalnız yaşlı hastalara özgü değildir. Hareket kısıtlılığı, nörolojik hastalıklar ve bağırsak hareketlerini azaltan ilaçlar riski artırabilir. Basınç artışı kanlanmayı bozarak ülserasyon, iskemi ve perforasyona ilerleyebilir. Değerlendirmede amaç, yalnız dışkı yükünü değil duvar hasarını ve komplikasyonları da saptamaktır.

Başvuru biçimi her zaman tipik karın ağrısı ve kabızlık değildir. Çok merkezli bir acil servis çalışmasında karın ağrısının bulunmadığı kaydedilen hastalar çoğunluktaydı. Bu gözlem, ağrısızlığın hastalığı dışlayan bir bulgu olarak kullanılamayacağını gösterir. Araştırmada üç ay içinde hastalıkla ilişkili ameliyat ve ölüm de bildirilmiştir. Dolayısıyla yalnız ilk başvuru yakınmasına bakarak düşük risk sonucu çıkarılması uygun değildir.

Başlangıçta komplikasyonsuz olarak sınıflandırılan hastada izlem yine önem taşır. Japonya’daki bir erişkin kohortunda bazı hastalar konservatif tedavi sonrasında acil ameliyat gerektirmiş veya hastanede ölmüştür. Rebound hassasiyet, bağırsak duvarında gaz ve serbest sıvı gibi bulgular olumsuz sonuçlarla ilişkili bulunmuştur. Ancak analizler karıştırıcı etkenlere göre düzeltilmemiştir; bu işaretler tek başlarına doğrulanmış bir tahmin puanı olarak kullanılmamalıdır.

Tedavinin kapsamı klinik ağırlığa göre belirlenir. Acil bakımda sıvı desteği, dışkı birikimini gidermeye yönelik birden fazla yöntemin uygun biçimde seçilmesi ve gerektiğinde cerrahi görüş önemlidir. Enfeksiyon veya ağır komplikasyon düşünülen hastalarda parenteral antibiyotik gündeme gelir. Yatış gereksinimi değerlendirilmelidir; ancak bir tedavinin bütün hastalara aynı biçimde uygulanması yerine kişinin genel durumu ve riskleri dikkate alınır.

Yakın tarihli bir başka çok merkezli araştırmada, görüntülemede sterkoral kolit saptanan hastalarda doğrudan hastalığa bağlanan ciddi sonuçların seyrek olduğu bildirilmiştir. Araştırmacılar yatış kararının bütün klinik tabloya göre verilmesini önermiştir. Bu sonuç, daha ağır hastaları içeren serilerdeki riskleri geçersiz kılmaz. Farklı hasta seçimi ve sonlanım tanımları nedeniyle çalışmalardaki oranlar tek bir evrensel ölüm veya taburculuk riski gibi birleştirilmemelidir.

Kaynaklar:[2][5][4][3][6]
ANAHTAR KELİMELER
  • Sterkoral kolit
  • Fekaloma
  • Disimpaksiyon
  • Perforasyon
Son güncelleme tarihi:

GENEL OKUYUCU

GENEL OKUYUCU: SIRADAN KABIZLIKTAN DAHA FAZLASI

Sterkoral kolit, sertleşip biriken dışkının kalın bağırsak duvarına basınç yapmasıyla gelişen iltihabi hasardır. Kan akımı bozulabilir ve bağırsak delinebilir. Özellikle uzun süren kabızlıkla birlikte yeni şişlik, ağrı veya genel durum bozulması tıbbi değerlendirme gerektirir.

Kaynaklar:[3]

GENEL OKUYUCU: AĞRI OLMAMASI GÜVENCE DEĞİLDİR

Bir acil servis araştırmasında hastaların çoğunda karın ağrısının bulunmadığı kaydedilmiştir. Bu nedenle dışkı birikimine ilişkin sorunlar, yalnız kişinin ağrısı yok diye önemsiz sayılmamalıdır. Bu bulgudan yapılan klinik çıkarım: iletişim güçlüğü olan kişilerde yakınların gözlemleri değerlendirmeye yardımcı olabilir.

Kaynaklar:[5]

GENEL OKUYUCU: DIŞKI TIKACININ GÜVENLE GİDERİLMESİ

Tedavide sıkışmış dışkının sağlık ekibi tarafından uygun yöntemle giderilmesi ve kabızlığı artıran etkenlerin düzeltilmesi amaçlanır. Basit olgularda ameliyat gerekmeyebilir; delinme veya tedaviye yanıtsızlıkta cerrahi gerekir. Kendi kendine zorlayıcı müdahale yerine hekim değerlendirmesi esastır.

Kaynaklar:[1]

GENEL OKUYUCU: ACİL YARDIM GEREKEN BELİRTİLER

Aniden başlayan şiddetli karın ağrısı veya karın ağrısıyla birlikte hiç gaz ve dışkı çıkaramama varsa acil servise başvurun. Bu uyarı sıradan kabızlığın her durumda acil olduğu anlamına gelmez.

Kaynaklar:[7]

SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM

ANAMNEZ

PROFESYONEL: HAREKET VE İLAÇ ÖYKÜSÜNÜ BİRLİKTE ALIN

Kabızlığın süresi, dışkılama değişikliği, hareket kısıtlılığı, nörolojik hastalıklar ve bilişsel sorunlar sorgulanır. Opioid ve antikolinerjik kullanımı özellikle değerlendirilir. İleri yaş sık görülse de genç yaş tanıyı dışlamaz; risk bağırsak hareketlerinin azalmasıyla ilişkilidir.

Kaynaklar:[2]

FİZİK MUAYENE

PROFESYONEL: PERİTONEAL BULGULARI YENİDEN DEĞERLENDİRİN

Distansiyon, hassasiyet, dolaşım bozukluğu ve peritonit bulguları aranır. Başlangıçta komplikasyonsuz kabul edilen hastalarda da sonradan kötüleşme olabilir. Bir erişkin kohortunda rebound hassasiyet tedavi başarısızlığıyla ilişkiliydi; ancak tek değişkenli gözlemsel ilişki bağımsız bir karar kuralı değildir.

Kaynaklar:[4]

AYIRICI TANI

PROFESYONEL: DIŞKI YÜKÜ TEK BAŞINA KOLİT DEĞİLDİR

Divertikülit, malignite ve diğer kolon hastalıkları benzer görüntü verebilir. Fekaloma yanında duvar kalınlaşması ve çevre dokuda inflamasyon aranır. Yalnız dışkı birikimi ile inflamatuvar hasar aynı kabul edilmez; klinik ve görüntüleme birlikte yorumlanır.

Kaynaklar:[2]

TANISAL YAKLAŞIM

PROFESYONEL: BT İLE KOMPLİKASYONLARI ARAŞTIRIN

Kontrastlı karın-pelvis BT temel görüntülemedir. Fekaloma, genişleme, duvar kalınlaşması ve yağ dokusu çizgilenmesi tanıyı destekler. Serbest hava veya apse perforasyon düşündürür. Direkt grafide serbest hava görülmemesi perforasyonu güvenle dışlamaz.

Kaynaklar:[1]

PROFESYONEL: DIŞKILAMA KOMPLİKASYONU DIŞLAMAZ

Rektal muayenede dışkı bulunabilir; hasta gaz veya dışkı çıkarmaya devam edebilir. Nörolojik ve psikiyatrik hastalıklar öykü ve fizik muayeneyi maskeleyebilir. Bu nedenle klinik şüphe sürüyorsa yalnız dışkılama öyküsüne dayanarak görüntülemeden vazgeçilmemelidir.

Kaynaklar:[1]

TEDAVİ

PROFESYONEL: KOMPLİKASYONSUZ HASTADA BASINCI AZALTIN

Peritonit bulunmayan uygun hastada disimpaksiyon, seçilmiş boşaltma yöntemleri ve yakın izlem kullanılır. Opioidler kabızlığı artırabilir. Erken cerrahi görüş ve olası müdahale gereksinimine göre ağızdan alımın düzenlenmesi önemlidir. Ateş, lökositoz veya laktat yükselişinde antibiyotik gereksinimi değerlendirilir.

Kaynaklar:[1]

İZLEM VE ÖNERİLER

PROFESYONEL: YATIŞ KARARINI BİREYSELLEŞTİRİN

Yeni bir çok merkezli kohort düşük hastalığa atfedilen olay oranı bildirmiştir. Bu sonuç tüm hastaların güvenle taburcu olabileceğini göstermez. Hastane girişimi gereksinimi, genel klinik durum ve dışkılama tedavisinin uygulanabilmesi yatış kararında birlikte değerlendirilir.

Kaynaklar:[6]

ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ

PROFESYONEL: PERFORASYON KUŞKUSUNDA GECİKMEYİN

Perforasyon kuşkusu acil cerrahi değerlendirme, intravenöz sıvı ve gram-negatiflerle anaeropları kapsayan antibiyotik tedavisi gerektirir. Sepsis perforasyon olmadan da görülebilir; serbest hava yokluğu ağır hastalığı dışlamaz.

Kaynaklar:[1]

KAYNAKLAR

Kaynakları görüntülemek için tıklayın
  1. Stercoral colitis in the emergency department: a review of the literature ↗

    International Journal of Emergency Medicine · Kaynak tarihi: 2024-01-02 · Erişim: 2026-10-27

    2 Ocak 2024.

  2. Stercoral Colitis: Review of Imaging Features and Complications ↗

    RadioGraphics · Kaynak tarihi: 2025-03-27 · Erişim: 2026-10-27

    27 Mart 2025 çevrimiçi; Nisan 2025 sayısı.

  3. High risk and low incidence diseases: Stercoral colitis ↗

    American Journal of Emergency Medicine · Kaynak tarihi: 2025-01-22 · Erişim: 2026-10-27

    22 Ocak 2025 çevrimiçi; Nisan 2025 sayısı.

  4. Prognostic Factors Associated With Treatment Failure in Uncomplicated Stercoral Colitis at an Emergency Department: A Retrospective Cohort Study ↗

    Cureus · Kaynak tarihi: 2025-05-21 · Erişim: 2026-10-27

    21 Mayıs 2025.

  5. Stercoral Colitis in the Emergency Department: A Retrospective Review of Presentation, Management, and Outcomes ↗

    Annals of Emergency Medicine · Kaynak tarihi: 2023-03-23 · Erişim: 2026-10-27

    23 Mart 2023 çevrimiçi; Temmuz 2023 sayısı.

  6. Characteristics and outcomes among patients with stercoral colitis – a retrospective cohort study ↗

    Postgraduate Medicine · Kaynak tarihi: 2026-05-09 · Erişim: 2026-10-27

    9 Mayıs 2026 çevrimiçi; 138. cilt, dördüncü sayı.

  7. Stomach ache ↗

    NHS · Kaynak tarihi: 2026-10-20 · Erişim: 2026-10-27

    20 Ekim 2026 sayfa incelemesi.

KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 3 ARAŞTIRMA

Doğrudan ilgili 3 yayın seçildi; yirmi yayın sayısına tamamlama yapılmadı. Bu seçki sistematik derleme veya insan klinik onayı değildir.

01 · KOMPLİKASYONSUZ BAŞLANGIÇ SONRASI KÖTÜLEŞME

Prognostic Factors Associated With Treatment Failure in Uncomplicated Stercoral Colitis at an Emergency Department: A Retrospective Cohort Study

Yuji Okazaki, Toshihisa Ichiba, Yuki Kataoka · Cureus · 2025

Çalışma türü: Tek merkezli retrospektif kohort.

Kapsam: Başlangıçta komplikasyonsuz kabul edilen 117 erişkin.

ÖZET

15 hastada acil cerrahi veya herhangi bir nedenle hastane içi ölümden oluşan birleşik sonlanım görüldü.

Küçük örneklem; yalnız tek değişkenli analiz. Bağımsız öngördürücü veya nedensellik göstermez.

02 · ACİL BAŞVURU VE ÜÇ AYLIK SONUÇLAR

Stercoral Colitis in the Emergency Department: A Retrospective Review of Presentation, Management, and Outcomes

Audrey A. Keim, Ronna L. Campbell, Aidan F. Mullan ve ark. · Ann Emerg Med · 2023

Çalışma türü: Çok merkezli retrospektif inceleme.

Kapsam: 269 hasta; ortanca yaş 76, yalnız erişkinlere özgü değil.

ÖZET

Karın ağrısı %62,1’de yoktu; üç ayda hastalıkla ilişkili dokuz cerrahi müdahale ve dokuz ölüm bildirildi.

Özgün tam özet erişildi; kayıt ve seçilim yanlılığı, tedavi etkisini belirleyemez.

03 · GÖRÜNTÜLEME TANILI HASTALARDA SONUÇLAR

Characteristics and outcomes among patients with stercoral colitis – a retrospective cohort study

Alexander J. Ryu, Shant Ayanian, Heather O’Connor ve ark. · Postgrad Med · 2026

Çalışma türü: 21 acil servisli retrospektif kohort.

Kapsam: 358 kişiye ait 381 karşılaşma; yaş dağılımı erişilen özette yok.

ÖZET

Yedi ciddi olayın üçü hastalığa atfedildi; 109 taburculuğun ikisi 72 saatte yeniden başvurdu.

Tam metne erişilemedi; oranlar ağır komplikasyonlu hastaya veya evrensel taburculuk kuralına dönüştürülemez.

Eğitim amaçlı, hekim incelemesini bekleyen taslaktır. Kişisel tanı veya tedavi talimatı değildir; ilaçlar bu metne göre başlanmamalı ya da kesilmemelidir.

BU MADDEYİ GELİŞTİRİN

Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.

Bildirimler yönetici değerlendirmesine alınır. Bildirim sayısı tek başına içerik değişikliği veya silme kararı oluşturmaz.

Türkçe Sağlık Ansiklopedisi

AYRIVON © YAZILIM tarafından geliştirilmiştir.