STERKORAL KOLİT
ÖZET
Sterkoral kolit, sıkışmış ve sertleşmiş dışkının bağırsak duvarına uyguladığı basınçla ilişkili inflamatuvar bir durumdur. Genellikle kronik kabızlık zemininde gelişir; ancak yalnız yaşlı hastalara özgü değildir. Hareket kısıtlılığı, nörolojik hastalıklar ve bağırsak hareketlerini azaltan ilaçlar riski artırabilir. Basınç artışı kanlanmayı bozarak ülserasyon, iskemi ve perforasyona ilerleyebilir. Değerlendirmede amaç, yalnız dışkı yükünü değil duvar hasarını ve komplikasyonları da saptamaktır.
Başvuru biçimi her zaman tipik karın ağrısı ve kabızlık değildir. Çok merkezli bir acil servis çalışmasında karın ağrısının bulunmadığı kaydedilen hastalar çoğunluktaydı. Bu gözlem, ağrısızlığın hastalığı dışlayan bir bulgu olarak kullanılamayacağını gösterir. Araştırmada üç ay içinde hastalıkla ilişkili ameliyat ve ölüm de bildirilmiştir. Dolayısıyla yalnız ilk başvuru yakınmasına bakarak düşük risk sonucu çıkarılması uygun değildir.
Başlangıçta komplikasyonsuz olarak sınıflandırılan hastada izlem yine önem taşır. Japonya’daki bir erişkin kohortunda bazı hastalar konservatif tedavi sonrasında acil ameliyat gerektirmiş veya hastanede ölmüştür. Rebound hassasiyet, bağırsak duvarında gaz ve serbest sıvı gibi bulgular olumsuz sonuçlarla ilişkili bulunmuştur. Ancak analizler karıştırıcı etkenlere göre düzeltilmemiştir; bu işaretler tek başlarına doğrulanmış bir tahmin puanı olarak kullanılmamalıdır.
Tedavinin kapsamı klinik ağırlığa göre belirlenir. Acil bakımda sıvı desteği, dışkı birikimini gidermeye yönelik birden fazla yöntemin uygun biçimde seçilmesi ve gerektiğinde cerrahi görüş önemlidir. Enfeksiyon veya ağır komplikasyon düşünülen hastalarda parenteral antibiyotik gündeme gelir. Yatış gereksinimi değerlendirilmelidir; ancak bir tedavinin bütün hastalara aynı biçimde uygulanması yerine kişinin genel durumu ve riskleri dikkate alınır.
Yakın tarihli bir başka çok merkezli araştırmada, görüntülemede sterkoral kolit saptanan hastalarda doğrudan hastalığa bağlanan ciddi sonuçların seyrek olduğu bildirilmiştir. Araştırmacılar yatış kararının bütün klinik tabloya göre verilmesini önermiştir. Bu sonuç, daha ağır hastaları içeren serilerdeki riskleri geçersiz kılmaz. Farklı hasta seçimi ve sonlanım tanımları nedeniyle çalışmalardaki oranlar tek bir evrensel ölüm veya taburculuk riski gibi birleştirilmemelidir.
- Sterkoral kolit
- Fekaloma
- Disimpaksiyon
- Perforasyon
GENEL OKUYUCU
GENEL OKUYUCU: SIRADAN KABIZLIKTAN DAHA FAZLASI
Sterkoral kolit, sertleşip biriken dışkının kalın bağırsak duvarına basınç yapmasıyla gelişen iltihabi hasardır. Kan akımı bozulabilir ve bağırsak delinebilir. Özellikle uzun süren kabızlıkla birlikte yeni şişlik, ağrı veya genel durum bozulması tıbbi değerlendirme gerektirir.
GENEL OKUYUCU: AĞRI OLMAMASI GÜVENCE DEĞİLDİR
Bir acil servis araştırmasında hastaların çoğunda karın ağrısının bulunmadığı kaydedilmiştir. Bu nedenle dışkı birikimine ilişkin sorunlar, yalnız kişinin ağrısı yok diye önemsiz sayılmamalıdır. Bu bulgudan yapılan klinik çıkarım: iletişim güçlüğü olan kişilerde yakınların gözlemleri değerlendirmeye yardımcı olabilir.
GENEL OKUYUCU: DIŞKI TIKACININ GÜVENLE GİDERİLMESİ
Tedavide sıkışmış dışkının sağlık ekibi tarafından uygun yöntemle giderilmesi ve kabızlığı artıran etkenlerin düzeltilmesi amaçlanır. Basit olgularda ameliyat gerekmeyebilir; delinme veya tedaviye yanıtsızlıkta cerrahi gerekir. Kendi kendine zorlayıcı müdahale yerine hekim değerlendirmesi esastır.
GENEL OKUYUCU: ACİL YARDIM GEREKEN BELİRTİLER
Aniden başlayan şiddetli karın ağrısı veya karın ağrısıyla birlikte hiç gaz ve dışkı çıkaramama varsa acil servise başvurun. Bu uyarı sıradan kabızlığın her durumda acil olduğu anlamına gelmez.
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM
ANAMNEZ
PROFESYONEL: HAREKET VE İLAÇ ÖYKÜSÜNÜ BİRLİKTE ALIN
Kabızlığın süresi, dışkılama değişikliği, hareket kısıtlılığı, nörolojik hastalıklar ve bilişsel sorunlar sorgulanır. Opioid ve antikolinerjik kullanımı özellikle değerlendirilir. İleri yaş sık görülse de genç yaş tanıyı dışlamaz; risk bağırsak hareketlerinin azalmasıyla ilişkilidir.
FİZİK MUAYENE
PROFESYONEL: PERİTONEAL BULGULARI YENİDEN DEĞERLENDİRİN
Distansiyon, hassasiyet, dolaşım bozukluğu ve peritonit bulguları aranır. Başlangıçta komplikasyonsuz kabul edilen hastalarda da sonradan kötüleşme olabilir. Bir erişkin kohortunda rebound hassasiyet tedavi başarısızlığıyla ilişkiliydi; ancak tek değişkenli gözlemsel ilişki bağımsız bir karar kuralı değildir.
AYIRICI TANI
PROFESYONEL: DIŞKI YÜKÜ TEK BAŞINA KOLİT DEĞİLDİR
Divertikülit, malignite ve diğer kolon hastalıkları benzer görüntü verebilir. Fekaloma yanında duvar kalınlaşması ve çevre dokuda inflamasyon aranır. Yalnız dışkı birikimi ile inflamatuvar hasar aynı kabul edilmez; klinik ve görüntüleme birlikte yorumlanır.
TANISAL YAKLAŞIM
PROFESYONEL: BT İLE KOMPLİKASYONLARI ARAŞTIRIN
Kontrastlı karın-pelvis BT temel görüntülemedir. Fekaloma, genişleme, duvar kalınlaşması ve yağ dokusu çizgilenmesi tanıyı destekler. Serbest hava veya apse perforasyon düşündürür. Direkt grafide serbest hava görülmemesi perforasyonu güvenle dışlamaz.
PROFESYONEL: DIŞKILAMA KOMPLİKASYONU DIŞLAMAZ
Rektal muayenede dışkı bulunabilir; hasta gaz veya dışkı çıkarmaya devam edebilir. Nörolojik ve psikiyatrik hastalıklar öykü ve fizik muayeneyi maskeleyebilir. Bu nedenle klinik şüphe sürüyorsa yalnız dışkılama öyküsüne dayanarak görüntülemeden vazgeçilmemelidir.
TEDAVİ
PROFESYONEL: KOMPLİKASYONSUZ HASTADA BASINCI AZALTIN
Peritonit bulunmayan uygun hastada disimpaksiyon, seçilmiş boşaltma yöntemleri ve yakın izlem kullanılır. Opioidler kabızlığı artırabilir. Erken cerrahi görüş ve olası müdahale gereksinimine göre ağızdan alımın düzenlenmesi önemlidir. Ateş, lökositoz veya laktat yükselişinde antibiyotik gereksinimi değerlendirilir.
İZLEM VE ÖNERİLER
PROFESYONEL: YATIŞ KARARINI BİREYSELLEŞTİRİN
Yeni bir çok merkezli kohort düşük hastalığa atfedilen olay oranı bildirmiştir. Bu sonuç tüm hastaların güvenle taburcu olabileceğini göstermez. Hastane girişimi gereksinimi, genel klinik durum ve dışkılama tedavisinin uygulanabilmesi yatış kararında birlikte değerlendirilir.
ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ
PROFESYONEL: PERFORASYON KUŞKUSUNDA GECİKMEYİN
Perforasyon kuşkusu acil cerrahi değerlendirme, intravenöz sıvı ve gram-negatiflerle anaeropları kapsayan antibiyotik tedavisi gerektirir. Sepsis perforasyon olmadan da görülebilir; serbest hava yokluğu ağır hastalığı dışlamaz.
KAYNAKLAR
Kaynakları görüntülemek için tıklayın
- Stercoral colitis in the emergency department: a review of the literature ↗
International Journal of Emergency Medicine · Kaynak tarihi: 2024-01-02 · Erişim: 2026-10-27
2 Ocak 2024.
- Stercoral Colitis: Review of Imaging Features and Complications ↗
RadioGraphics · Kaynak tarihi: 2025-03-27 · Erişim: 2026-10-27
27 Mart 2025 çevrimiçi; Nisan 2025 sayısı.
- High risk and low incidence diseases: Stercoral colitis ↗
American Journal of Emergency Medicine · Kaynak tarihi: 2025-01-22 · Erişim: 2026-10-27
22 Ocak 2025 çevrimiçi; Nisan 2025 sayısı.
- Prognostic Factors Associated With Treatment Failure in Uncomplicated Stercoral Colitis at an Emergency Department: A Retrospective Cohort Study ↗
Cureus · Kaynak tarihi: 2025-05-21 · Erişim: 2026-10-27
21 Mayıs 2025.
- Stercoral Colitis in the Emergency Department: A Retrospective Review of Presentation, Management, and Outcomes ↗
Annals of Emergency Medicine · Kaynak tarihi: 2023-03-23 · Erişim: 2026-10-27
23 Mart 2023 çevrimiçi; Temmuz 2023 sayısı.
- Characteristics and outcomes among patients with stercoral colitis – a retrospective cohort study ↗
Postgraduate Medicine · Kaynak tarihi: 2026-05-09 · Erişim: 2026-10-27
9 Mayıs 2026 çevrimiçi; 138. cilt, dördüncü sayı.
- Stomach ache ↗
NHS · Kaynak tarihi: 2026-10-20 · Erişim: 2026-10-27
20 Ekim 2026 sayfa incelemesi.
KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 3 ARAŞTIRMA
Doğrudan ilgili 3 yayın seçildi; yirmi yayın sayısına tamamlama yapılmadı. Bu seçki sistematik derleme veya insan klinik onayı değildir.
01 · KOMPLİKASYONSUZ BAŞLANGIÇ SONRASI KÖTÜLEŞME
Prognostic Factors Associated With Treatment Failure in Uncomplicated Stercoral Colitis at an Emergency Department: A Retrospective Cohort Study
Yuji Okazaki, Toshihisa Ichiba, Yuki Kataoka · Cureus · 2025
Çalışma türü: Tek merkezli retrospektif kohort.
Kapsam: Başlangıçta komplikasyonsuz kabul edilen 117 erişkin.
ÖZET
15 hastada acil cerrahi veya herhangi bir nedenle hastane içi ölümden oluşan birleşik sonlanım görüldü.
Küçük örneklem; yalnız tek değişkenli analiz. Bağımsız öngördürücü veya nedensellik göstermez.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 40546564 · DOI: 10.7759/cureus.84519
02 · ACİL BAŞVURU VE ÜÇ AYLIK SONUÇLAR
Stercoral Colitis in the Emergency Department: A Retrospective Review of Presentation, Management, and Outcomes
Audrey A. Keim, Ronna L. Campbell, Aidan F. Mullan ve ark. · Ann Emerg Med · 2023
Çalışma türü: Çok merkezli retrospektif inceleme.
Kapsam: 269 hasta; ortanca yaş 76, yalnız erişkinlere özgü değil.
ÖZET
Karın ağrısı %62,1’de yoktu; üç ayda hastalıkla ilişkili dokuz cerrahi müdahale ve dokuz ölüm bildirildi.
Özgün tam özet erişildi; kayıt ve seçilim yanlılığı, tedavi etkisini belirleyemez.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 36966044 · DOI: 10.1016/j.annemergmed.2023.02.003
03 · GÖRÜNTÜLEME TANILI HASTALARDA SONUÇLAR
Characteristics and outcomes among patients with stercoral colitis – a retrospective cohort study
Alexander J. Ryu, Shant Ayanian, Heather O’Connor ve ark. · Postgrad Med · 2026
Çalışma türü: 21 acil servisli retrospektif kohort.
Kapsam: 358 kişiye ait 381 karşılaşma; yaş dağılımı erişilen özette yok.
ÖZET
Yedi ciddi olayın üçü hastalığa atfedildi; 109 taburculuğun ikisi 72 saatte yeniden başvurdu.
Tam metne erişilemedi; oranlar ağır komplikasyonlu hastaya veya evrensel taburculuk kuralına dönüştürülemez.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 42105257 · DOI: 10.1080/00325481.2026.2672177
Eğitim amaçlı, hekim incelemesini bekleyen taslaktır. Kişisel tanı veya tedavi talimatı değildir; ilaçlar bu metne göre başlanmamalı ya da kesilmemelidir.
BU MADDEYİ GELİŞTİRİN
Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.