İçeriğe geç
Madde metnine geç
TIBBİ İŞLEM / TEDAVİ YÖNTEMİ

STOP-BANG İLE OBSTRÜKTİF UYKU APNESİ RİSKİ TARAMASI

ÖZET

STOP-Bang, obstrüktif uyku apnesi olasılığını değerlendirmeye yardımcı olan kısa bir tarama aracıdır. İlk geliştirme çalışması ameliyat öncesi değerlendirilen erişkinlerde yapılmıştır. Uykuya ilişkin yakınmaların yanına bazı bedensel ve demografik özellikleri ekler. Amaç, ileri değerlendirmeye gereksinim duyabilecek kişileri fark etmektir. Buradaki risk değerlendirmesi, gece boyunca solunumun ölçüldüğü bir uyku incelemesinin kendisi değildir ve bu yazı soru formunu çoğaltmaz.

NICE, uyku apnesi şüphesinin ilk değerlendirmesinde STOP-Bang kullanılmasını düşünülebilecek bir seçenek olarak ele alır. Epworth ölçeği daha çok uykululuğu, STOP-Bang ise apne riskini değerlendirir. Bu araçlar aynı soruya yanıt vermez. Taramanın duyarlılığı yüksek olsa da özgüllüğü daha düşüktür; bu nedenle riskli sınıfa girmek, hastalığın kesin olarak bulunduğu anlamına gelmez. Sonuç klinik görüşmeye eklenir.

Uyku sırasında nefesin durup başlaması, boğulur gibi sesler ve belirgin gündüz yorgunluğu sağlık görüşmesinde anlatılmalıdır. Olayları gören bir yakının bilgisi yararlı olabilir. Hekim gerekli görürse uyku kliniğine ve gece incelemesine yönlendirir. Kişinin kendi fark etmediği gece belirtileri de önemlidir; yalnız internette bulunan bir toplam puan, bu gözlemleri aktarma gereğini ortadan kaldırmaz.

Ölçeğin farklı gruplarda aynı biçimde çalıştığı varsayılmamalıdır. Orta yaş kadınlarda yapılan küçük bir çalışmada, yaygın kullanılan bir eşikte hem kaçırılan olgular hem de yanlış pozitif sonuçlar görülmüştür. Bazı özelliklerin puana katkısı nedeniyle daha düşük toplamlar dikkatli yorum gerektirebilir. Bu araştırma kadınlara özel yeni ve kesin bir eşik oluşturmaz; klinik şüphenin puanla mekanik biçimde bastırılmamasını destekler.

AASM, yalnız anket veya tahmin algoritmasıyla uyku apnesi tanısı konmamasını önerir. Tanı için klinik koşullara uygun polisomnografi ya da evde uyku apnesi testi gerekir. Ev testi her kişi için uygun değildir; ayrıca negatif veya teknik açıdan yetersiz bir ev testi değerlendirmeyi her zaman bitirmez. Risk taramasından tanısal doğrulamaya geçiş planı, sonucun güvenli kullanımının temel parçasıdır.

Kaynaklar:[1][2][4][5][3]
ANAHTAR KELİMELER
  • STOP-Bang
  • uyku apnesi
  • risk taraması
  • yanlış pozitif
  • uyku testi
Son güncelleme tarihi:

GENEL OKUYUCU

YAKINMALARI VE GECE GÖZLEMLERİNİ PAYLAŞMA

Gece nefesinizin kesildiği veya boğulur gibi ses çıkardığınız söyleniyorsa bunu anlatın. Mümkünse belirtileri gözleyen yakınınızın bilgisini görüşmeye taşıyın; yalnız puanı bildirmekle yetinmeyin.

Kaynaklar:[4]

İLAÇ GÜVENLİĞİ

Hekim önermedikçe uyku ilacı almayın; bu ilaçlar uyku apnesini kötüleştirebilir.

Kaynaklar:[4]

SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM

TANISAL YAKLAŞIM

TARAMANIN KLİNİK YERİ

STOP-Bang sonucunu ilk değerlendirmede klinik belirtilerle birlikte kullanın; yüksek risk etiketini kesin tanı olarak kaydetmeyin. Uykululuğu ölçen ESS ile aynı kavramı ölçtüğünü varsaymayın.

Kaynaklar:[2]

DOĞRULAYICI TEST SEÇİMİ

Komplikasyonsuz, orta-ağır obstrüktif uyku apnesi riski artmış bulgu ve belirtileri olan erişkinde PSG veya teknik olarak yeterli ev testi kullanılabilir. Önemli kardiyorespiratuvar hastalık, hipoventilasyon kuşkusu, nöromüsküler solunum güçsüzlüğü, kronik opioid kullanımı, inme öyküsü veya ağır insomnide PSG tercih edin.

Kaynaklar:[3]

GRUPLAR ARASI YORUM SINIRI

Orta yaş kadınlarda düşük toplamı otomatik dışlama olarak yorumlamayın. Boyun çevresi gibi gerekli ölçümler bilinmiyorsa tahmin etmek yerine değerlendirmede ölçün; küçük altgrup araştırmasından evrensel eşik üretmeyin.

Kaynaklar:[5]

İZLEM VE ÖNERİLER

NEGATİF EV TESTİNDEN SONRA

Ev testi negatif, belirsiz veya teknik olarak yetersizse tanısal değerlendirme için PSG planlayın. Tarama puanını bu sonraki adımı iptal eden kanıt olarak kullanmayın.

Kaynaklar:[3]

KAYNAKLAR

Kaynakları görüntülemek için tıklayın
  1. STOP questionnaire: a tool to screen patients for obstructive sleep apnea ↗

    Chung ve arkadaşları / Anesthesiology · Kaynak tarihi: Mayıs 2008 · Erişim: 2026-11-01

  2. Obstructive sleep apnoea/hypopnoea syndrome and obesity hypoventilation syndrome in over16s — NG202 ↗

    NICE · Kaynak tarihi: 2021 · Erişim: 2026-11-01

  3. Clinical Practice Guideline for Diagnostic Testing for Adult Obstructive Sleep Apnea: An American Academy of Sleep Medicine Clinical Practice Guideline ↗

    Kapur ve arkadaşları / AASM · Kaynak tarihi: 15 Mart 2017 · Erişim: 2026-11-01

  4. Sleep apnoea ↗

    NHS · Kaynak tarihi: 11 Mayıs 2026 son gözden geçirme · Erişim: 2026-11-01

  5. Predictive ability and reliability of the STOP-BANG questionnaire in screening for obstructive sleep apnea in midlife women ↗

    Pena Orbea ve arkadaşları / Maturitas · Kaynak tarihi: 11 Şubat 2020 çevrimiçi; Mayıs 2020 dergi sayısı · Erişim: 2026-11-01

KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 1 ARAŞTIRMA

Konuya ilişkin seçilmiş özgün araştırmaların özetleri sunulmuştur; çalışma sınırlılıkları sonuçlarla birlikte okunmalıdır.

01 · ORTA YAŞ KADINLARDA STOP-BANG PERFORMANSI

Predictive ability and reliability of the STOP-BANG questionnaire in screening for obstructive sleep apnea in midlife women

Pena Orbea CA ve arkadaşları · Maturitas · 2020

Çalışma türü: Geriye dönük tanısal doğruluk çalışması.

Kapsam: Uyku testi yapılmış 66 orta yaş kadın.

ÖZET

En az 3 puan eşiğinde orta-ağır apne için duyarlılık %77, özgüllük %45 bulundu.

Küçük, seçilmiş örneklem; evrensel kadın eşiği sağlamaz. Kısmi NIA desteği ve Faubion’un şirket danışmanlıkları bildirildi.

Bu içerik eğitim amaçlıdır; bireysel klinik değerlendirme ve güncel yerel protokollerin yerine geçmez.

BU MADDEYİ GELİŞTİRİN

Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.

Bildirimler yönetici değerlendirmesine alınır. Bildirim sayısı tek başına içerik değişikliği veya silme kararı oluşturmaz.

Türkçe Sağlık Ansiklopedisi

AYRIVON © YAZILIM tarafından geliştirilmiştir.