STRONGİLOİDİYAZİS

STRONGİLOİDİYAZİS NEDİR?

Korunmada toprak üzerinde ayakkabı giymek, dışkı veya kanalizasyonla doğrudan temastan kaçınmak ve uygun sanitasyon önemlidir. Seyahat veya geçmişte yaşanılan bölge, yalnız son haftalarla sınırlı olmadan konuşulmalıdır. Hastalığın yaygın olduğu bir yerde uzun süre bulunmuş olmak değerlendirmede anlamlı olabilir. Bu bilgiler, kişinin utanması gereken durumlar değil, doğru risk değerlendirmesi için gerekli tıbbi öyküdür. [1]

NEDEN YILLAR SONRA ÖNEM KAZANABİLİR?

Strongyloides kendi yaşam döngüsü içinde yeniden enfeksiyona yol açabilen bir parazittir. Kronik enfeksiyon sessiz veya aralıklı deri ve sindirim yakınmalarıyla seyredebilir. Kortikosteroid kullanımı gibi bağışıklığı baskılayan koşullarda larva yükü hızla artarak hiperenfeksiyon gelişebilir. Yaygın hastalıkta farklı organlar etkilenir. Bağışıklığı baskılanmış kişide yeni nefes darlığı, kanama, ağır karın yakınmaları veya hızlı genel durum bozulması acil değerlendirme gerektirir. Bu tablo yaşamı tehdit edebilir. [2]

Kan sayımında eozinofil yüksekliği ipucu olabilir; fakat ağır hiperenfeksiyonda bu bulgu bulunmayabilir. Dolayısıyla normal eozinofil değeri, uygun klinik tabloda hastalığı dışlamak için yeterli değildir. Sindirim sistemi ve akciğer bulgularının birlikte bulunması değerlendirmeyi güçlendirebilir. Bazı döküntüler hızla ilerleyen, kıvrımlı çizgiler biçiminde görülebilir; ancak fotoğraftan parazit tanısı koymak doğru değildir. Klinik belirtiler, maruziyet ve laboratuvar incelemeleri birlikte ele alınır. [2]

TANININ DOĞRULANMASI

Tanıda dışkıda larvaların gösterilmesi önemlidir. Tek bir rutin dışkı incelemesinin duyarlılığı sınırlı olabilir; seri örnekler ve özel yöntemler gerekebilir. Serolojik testler de değerlendirmeye katkı sağlayabilir, ancak antikor pozitifliği geçmiş ve mevcut enfeksiyonu her zaman ayıramaz. Özellikle bağışıklığı baskılanmış kişilerde test performansı ayrıca değerlendirilir. Sonuç, yalnız “pozitif” veya “negatif” etiketiyle değil, kullanılan yöntemin sınırlarıyla birlikte yorumlanmalıdır. [4]

Mikroskobik incelemede larvaların diğer parazitlerden ayrılması ve örneklerin uygun işlenmesi deneyim gerektirir. Sağlık ekibi laboratuvara Strongyloides şüphesini bildirmelidir. Bazı olgularda başka örnekler de incelenebilir. Hasta, örnek toplama talimatını anlamadıysa yeniden açıklama istemelidir; yanlış örnekleme veya yetersiz örnek sayısı tanıyı güçleştirebilir. Tedavi sonrası izlemde kullanılacak yöntem ve zamanlama, başlangıç bulguları ve klinik gidişle birlikte planlanır. [4]

TEDAVİ ÖNCESİ RİSK DEĞERLENDİRMESİ

Kortikosteroid veya başka bağışıklık baskılayıcı tedavi başlanacak kişilerde, uygun maruziyet öyküsü varsa Strongyloides düşünülmelidir. Organ nakli, bazı kan hastalıkları, HTLV-1 enfeksiyonu ve açıklanamayan eozinofili ayrıca önemlidir. Bu uyarı, kişinin gerekli steroidini kendi kendine bırakması anlamına gelmez; planı tedaviyi yöneten ekip düzenler. Gebelik, emzirme ve küçük çocuklarda ilaç güvenliği farklı değerlendirilir. Bazı eş parazit enfeksiyonları da ilaç seçimini etkileyebilir. [3]

Antiparaziter tedavi hekim tarafından seçilir. Ağır hastalıkta bağışıklık baskılayıcı tedavinin azaltılması mümkünse ekipçe değerlendirilir. Başlangıçta dışkıda parazit saptanan ve yakınmaları süren kişilerde tedavi sonrası kontrol örnekleri gerekebilir. İyileşme yalnız kaşıntının azalmasıyla ölçülmez; kalıcı enfeksiyonun dışlanması önem taşır. İnsan dışı kullanım için üretilmiş ilaçlar kullanılmamalı ve internetten bulunan şemalar uygulanmamalıdır. [3]

Aynı kişinin yıllar önceki maruziyeti, bugün başlanacak bağışıklık baskılayıcı tedavi açısından hâlâ anlamlı olabilir. Parazitin kendi kendini sürdüren döngüsü nedeniyle yeni bir seyahatin olmaması, eski enfeksiyonun yok olduğu anlamına gelmez. [4]