SUBGLOTTİK STENOZ
ÖZET
GENEL OKUYUCU
GENEL BAKIŞ VE KAPSAM
Subglottik stenoz, ses tellerinin hemen altındaki hava yolu bölümünün daralmasıdır. Bu bölge gırtlağın alt kısmında yer alır; aşağıdaki trakeal darlıkla birlikte bulunabilir. Darlık hava akımını kısıtlayarak özellikle efor sırasında solunumu zorlaştırabilir.
Entübasyonla ilişkili hasar, inflamatuvar hastalıklar ve daha seyrek diğer nedenlerle gelişebilir. Kapsamlı değerlendirmeye rağmen neden bulunamazsa idiopatik olarak adlandırılır. İdiopatik tanımı değerlendirme yapılmadan kullanılan bir varsayım değildir. Bu yazı erişkin edinilmiş darlığı ele alır; doğuştan çocukluk darlıkları ayrı uzman yaklaşımı gerektirir.
BELİRTİLER VE GÜNLÜK YAŞAM
Nefes darlığı, gürültülü solunum, öksürük ve egzersiz kapasitesinde azalma görülebilir. Bazen astım sanılır ve tanı gecikir. Solunum yakınması tedaviye rağmen sürüyorsa, özellikle ses tellerinin altındaki bölge doğrudan değerlendirilmemişse, hava yolu darlığı olasılığı yeniden düşünülmelidir.
İnce tiz solunum sesi olan stridor, yalnız boğaz tahrişi şeklinde yorumlanmamalıdır. Ses her hastada belirgin bozulmayabilir; sesin iyi olması hava yolunun yeterince açık olduğunu göstermez. Kişinin giderek daha az yürüyebilmesi veya günlük işlerde durmak zorunda kalması takipte anlamlı değişikliklerdir.
NE ZAMAN GECİKMEDEN YARDIM ALINMALI?
İstirahatte artan stridor, cümle kuramama, çekilme, morarma veya bilinç değişikliği acildir. Buhar/inhaler deneyerek beklemeyin. Anestezi ve acil ekibine darlığı bildirin. Çocukta beslenememe/çekilme acildir; erişkin eşikleri uygulanmaz.
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM
ANAMNEZ
Entübasyon, trakeostomi, boyun travması ve önceki hava yolu ameliyatları ayrıntılı sorgulanır. Başlangıç yaşı, ilerleme hızı, önceki dilatasyon sayısı ve işlemler arasındaki rahatlık süresi kaydedilir. Reflü yakınmaları ve enfeksiyon öyküsü, diğer klinik verilerle birlikte ele alınır.
Burun-sinüs hastalığı, işitme yakınmaları, hemoptizi, cilt-eklem belirtileri ve böbrek bulguları sistemik inflamatuvar hastalık açısından araştırılır. Granülomatoz polianjiitte hava yolu tutulumunun diğer organ aktiviteleriyle her zaman paralel olmayabileceği dikkate alınmalıdır. Tek başına normal rutin kan testleri anatomik darlığı açıklamaz veya dışlamaz.
FİZİK MUAYENE
Solunum işi ve stridor, boyun-ağız-burun incelenir. Normal satürasyon sabit darlığı dışlamaz. Muayeneden yüzde darlık hesaplanmaz; sıkıntılı hastada ölçüm hava yolu güvenliğini geciktirmemelidir.
AYIRICI TANI
Astım, ses teli hareket bozukluğu, indüklenebilir obstrüksiyon ve trakeal stenoz ayrılır. Skar ile aktif inflamasyon/granülasyon farklıdır. Atipik ülserasyon veya sistemik bulguda yalnız dilatasyon yetmez; tümör/enfeksiyon/inflamasyon araştırılır.
TANISAL YAKLAŞIM
TANISAL YAKLAŞIM VE TESTLERİN SINIRLARI
Laringoskopi telleri, uygun endoskopi darlık uzunluğu/çapı ve kıkırdağı gösterir; BT uzanımı tamamlayabilir. Spirometri ve tepe akım işlevi izler, endoskopinin yerine geçmez. Seroloji/biyopsi öykü ve görünümle seçilir.
TEDAVİ
TEDAVİ, HASTA SEÇİMİ VE GÜVENLİK
2026 erişkin kılavuzu endoskopik veya açık yöntemi uzunluk, derece, neden ve önceki işlemlerle seçer. Açık krikotrakeal rezeksiyon daha düşük tekrar işlemle ilişkili olabilir fakat ses ve cerrahi risk tartışılır. Sistemik hastalık ayrıca tedavi edilir; herkese otomatik uzun steroid/antibiyotik/reflü tedavisi verilmez.
İZLEM VE ÖNERİLER
İZLEM VE UZUN DÖNEM BAKIM
Nefes darlığı ve yaşam kalitesi, ses-yutma işlevleri ve gerektiğinde endoskopi/solunum testleri izlenir. Öğretilmiş standart teknikle tepe akım ölçümü eğilimi yararlı olabilir; tek düşük değerin yorumu çaba ve diğer akciğer hastalıklarından etkilenir. Ani ağır belirti varsa ölçüm sonucu beklenmez.
Prospektif veriler, anatomik darlık derecesi ile kişinin hissettiği kısıtlılığın aynı bilgiyi vermediğini gösterir. Takip bu nedenle yalnız görüntüye veya yalnız şikâyete dayandırılmaz. Yeniden daralma olasılığı nedeniyle hasta hangi belirtilerde erken başvuracağını bilmeli, eski işlem raporları korunmalıdır.
ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ
ACİL UYARILAR VE SEVK
İstirahatte stridor veya hızla bozulan solunum acil KBB/hava yolu değerlendirmesidir. Nükste laringoloji, girişimsel göğüs ve cerrahi ortak görüşü alınır; sistemik ipuçlarında romatoloji mekanik bakımın yanında çalışır.
KAYNAKLAR
Kaynakları görüntülemek için tıklayın
- An Updated Review of Subglottic Stenosis: Etiology, Evaluation, and Management ↗
Current Pulmonology Reports · Kaynak tarihi: 2022 · Erişim: 2026-10-26
- Guidelines for the Management of Adult Subglottic and Tracheal Stenosis From the Korean Bronchoesophagological Society ↗
Korean Bronchoesophagological Society; Clinical and Experimental Otorhinolaryngology · Kaynak tarihi: 2026 · Erişim: 2026-10-26
- Comparative Treatment Outcomes for Idiopathic Subglottic Stenosis: 5-Year Update ↗
Otolaryngology–Head and Neck Surgery · Kaynak tarihi: 2023 · Erişim: 2026-10-26
- Monitoring Adult Subglottic Stenosis With Spirometry and Dyspnea Index: A Novel Approach ↗
Otolaryngology–Head and Neck Surgery · Kaynak tarihi: 2022 · Erişim: 2026-10-26
- Presentation, Diagnosis, and Management of Subglottic and Tracheal Stenosis During Systemic Inflammatory Diseases ↗
CHEST · Kaynak tarihi: 2022 · Erişim: 2026-10-26
- Subglottic stenosis information ↗
Lausanne University Hospital · Erişim: 2026-10-26
- Subglottic stenosis: information for families ↗
Great Ormond Street Hospital · Kaynak tarihi: 2015 · Erişim: 2026-10-26
- Delayed Diagnosis of Idiopathic Subglottic Stenosis ↗
Laryngoscope · Kaynak tarihi: 2022 · Erişim: 2026-10-26
KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 2 ARAŞTIRMA
2 doğrudan ilgili PubMed kaydı seçildi. Sayı bir kota değildir; bu seçki sistematik derleme değildir. Erişilen özet/tam metin kapsamı kanıt yan dosyasında açıklanır. Klinik inceleme ve yayın onayı beklenmektedir.
01 · İDİOPATİK SUBGLOTTİK STENOZDA BEŞ YILLIK TEDAVİ SONUÇLARI
Comparative Treatment Outcomes for Idiopathic Subglottic Stenosis: 5-Year Update
William S Tierney ve arkadaşları · Otolaryngology–Head and Neck Surgery · 2023
Çalışma türü: Çok merkezli prospektif kohortun uzatılmış izlemi
Kapsam: Beş yıl izlenen 487 idiopatik SGS hastası
ÖZET
Tekrar operasyon oranı krikotrakeal rezeksiyonda daha düşük, endoskopik dilatasyonda daha yüksekti.
Randomize tedavi seçimi yoktur; önceki üç yıllık kohortun devamıdır. Sonuçlar bütün nedenlere genellenmez.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 36939627 · DOI: 10.1002/ohn.190
02 · SPİROMETRİ VE NEFES DARLIĞI İNDEKSİYLE ERİŞKİN SGS İZLEMİ
Monitoring Adult Subglottic Stenosis With Spirometry and Dyspnea Index: A Novel Approach
Eleftherios Ntouniadakis ve arkadaşları · Otolaryngology–Head and Neck Surgery · 2022
Çalışma türü: Prospektif kohort
Kapsam: Endoskopik tedavi alan 52 erişkin
ÖZET
Nefes darlığı indeksi ve akım ölçümleri tedavi etkisini değerlendirmeye katkı sağladı; anatomik dereceyle ilişkiler sınırlıydı.
Tek merkez ve küçük örneklem; ölçümler endoskopinin veya acil klinik değerlendirmenin yerine geçmez.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 34813409 · DOI: 10.1177/01945998211060817
Bu içerik eğitim amaçlı hekim değerlendirmesi bekleyen taslaktır; bireysel tanı, tedavi veya acil yardımın yerine geçmez. Ani ağır nefes darlığı, bayılma, yeni morarma veya dolaşım bozukluğunda acil yardım alın.
BU MADDEYİ GELİŞTİRİN
Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.