SUBUNGUAL HEMATOM
ÖZET
Subungual hematom, tırnak plağının altında kan birikmesidir. Parmak sıkışması veya darbe sonrasında ortaya çıkabileceği gibi, özellikle ayak tırnaklarında dar ayakkabı ve tekrarlayan küçük travmalarla da gelişebilir. Renk kırmızı, mor, kahverengi veya siyah olabilir. Ağrı bazen belirgindir, bazen hiç yoktur. Tırnaktaki koyu rengin yalnız görünümle kan olduğu kabul edilmemelidir.
Akut ve ağrılı kan birikiminde, tırnak ve çevre kıvrımlar sağlamsa sağlık profesyoneli trepanasyon adı verilen boşaltma işlemini değerlendirebilir. Küçük, az ağrılı veya kendiliğinden boşalmış hematomlarda bu işlem gerekmeyebilir. Yaralanmadan bir–iki gün sonra kan pıhtılaşabileceği için boşaltmanın yararı azalır. Tırnağı evde delmek veya ısıtılmış bir cisimle yakmak uygun değildir.
Tedaviden önce altta kırık, tırnak yatağı kesisi, tırnak kopması veya tendon yaralanması bulunup bulunmadığı değerlendirilir. Çocuklarda küçük görünen tırnak yaralanması büyüme plağını etkileyen Seymour kırığını gizleyebilir. Tırnak kökünün yerinden çıkması, ciddi ezilme veya parmak ucunda kopma sıradan bir morarma gibi ele alınmaz; el cerrahisi değerlendirmesi gerekebilir.
Basit hematomları inceleyen ileriye dönük bir araştırmada trepanasyondan sonra hastalar ağrıda rahatlama bildirmiştir. İzlenebilen 45 hastada enfeksiyon, kemik enfeksiyonu veya büyük tırnak deformitesi saptanmamıştır. Ancak çalışma küçük ve kontrolsüzdür. Bu sonuç, bütün tırnak yaralanmalarının aynı şekilde tedavi edilebileceğini veya işlemin hiçbir risk taşımadığını göstermez.
Çocuklarda yapılan ayrı bir karşılaştırmada, tırnak ve kenarları sağlam olan yaralanmalarda cerrahi çıkarma ve onarımın, trepanasyon veya gözleme göre belirgin sonuç üstünlüğü gösterilmemiştir. Bu nedenle yalnız kan lekesinin genişliği, her hastada tırnağın kaldırılması gerektiği anlamına gelmez. Açık, yer değiştirmiş kırıklı veya karmaşık yaralanmalar bu basit olgularla karıştırılmamalıdır.
İşlem sonrasında bölgenin temiz ve kuru tutulması, verilen pansuman planına uyulması önemlidir. Bir–iki gün hafif kan sızıntısı görülebilir. Ağrıyla birlikte yeniden kan birikmesi, artan şişlik, kızarıklık, sıcaklık veya ateş varsa yeniden değerlendirme gerekir. İyileşme sırasında tırnak ayrılabilir veya şekli değişebilir; bu durum başlangıçtaki yaralanmanın ağırlığıyla da ilişkili olabilir.
- subungual hematom
- tırnak travması
- trepanasyon
- distal falanks
- tırnak pigmenti
GENEL OKUYUCU
KOYU LEKE İLE TRAVMAYI BİRLİKTE YORUMLAMAK
Kanama sonrasında birkaç hafta içinde tırnak kökünde temiz bir alan belirip renkli bölüm dışa doğru ilerleyebilir. Tekrarlayan bası varsa ayakkabı uyumu gözden geçirilir; tırnaktaki değişim fotoğrafla izlenebilir.
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM
ANAMNEZ
YARALANMANIN ZAMANI VE MEKANİZMASI
Darbe, sıkışma, yeni ayakkabı, tekrarlayan spor basısı ve belirtilerin başlangıcı sorulur. Belirgin bir darbeyi hatırlamamak küçük tekrarlayan travmayı dışlamaz. Nedensiz veya tekrarlayan renklenmede başka tırnak hastalıkları araştırılır.
Çocukta ezilme mekanizması, kirlenme veya ısırık, önceki tetanoz aşıları ve parmağın hareketi değerlendirilir.
FİZİK MUAYENE
TIRNAĞIN DIŞINDAKİ YARALANMAYI DA GÖRMEK
Tırnak bütünlüğü ve kıvrımlar, duyu-dolaşım durumu ve uç eklemin aktif hareketi incelenir. Yapay tırnak varlığı işlem planında önemlidir; sıcak koterle tutuşma riski bulunur.
Çocukta tırnak tabanının kıvrımın üzerine çıkması veya uç eklem hareketinde kayıp ciddi yaralanma işareti olabilir. Genç çocuklarda tendon muayenesi güç olduğundan düşük eşikle uzman görüşü alınır.
AYIRICI TANI
KANAMA KÖTÜ HUYLU LEZYONU DIŞLAMAZ
Melanonişi, tırnak melanomu, enfeksiyon, dış boyalar ve ilaca bağlı renklenme ayırıcı tanıdadır. Tümör üzerinde kanama da oluşabilir. Büyüyen veya düzensiz bant ve çevre deriye pigment yayılması yalnız hematom kabul edilmez.
TANISAL YAKLAŞIM
KIRIĞI DEĞERLENDİRMEK VE PİGMENTİ İZLEMEK
RCH çocuk kılavuzu, yaralanmış parmakta uygun radyografik görüntüler önerir. Tırnak alanının yarısından fazlasını kaplayan hematom, kırık veya ciddi yatak hasarı olasılığı için uzman değerlendirmesi nedenidir; bu eşik tek başına otomatik tırnak çıkarma kuralı değildir.
Dermoskopi kanamayı destekleyebilir. Belirsizlikte fotoğraflı takip yararlıdır; beklenen dışa ilerleme görülmüyorsa veya görünüm kuşkuluysa yeniden değerlendirme yapılır.
TEDAVİ
BASİT HEMATOM İLE KARMAŞIK YARALANMAYI AYIRMAK
Ağrılı ve yeni hematomda boşaltma, uygun hasta seçimiyle yapılır. Tırnak kopması, ayrılması veya çevre deriye uzanan kesi varsa yalnız delme yeterli değildir; yatak onarımı gerekebilir. İşlem evde yapılmaz.
52 çocukta 53 parmağın incelendiği çalışmada 26 parmak cerrahi onarım, 27 parmak cerrahi olmayan yaklaşım aldı; ikinci grubun 11’inde trepanasyon, 16’sında gözlem yapıldı. Bulgular yalnız tırnak ve kenarları sağlam çocuklara aittir.
Basit, temiz yaralanmada rutin koruyucu antibiyotik önerilmez; ısırık veya belirgin kirlenmede yaklaşım farklıdır.
İZLEM VE ÖNERİLER
BAKIM VE AĞRININ GERİ DÖNMESİ
Güncel hasta bilgilendirmesi parmağı su içinde bekletmemeyi önerir. Ağrılı yeniden birikimde evde tekrar delme veya boşaltma yerine tedavi ekibiyle görüşülür. Tırnak kaybı ve şekil değişikliği olası sonuçlar arasında açıklanmalıdır.
Küçük prospektif çalışmanın ortalama izlemi yaklaşık on aydı. İyi sonuçlar, ciddi eşlik eden yaralanmanın başta dışlanması gereğini ortadan kaldırmaz.
ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ
ACİL YENİDEN DEĞERLENDİRME
Artan şişlik, kızarıklık, sıcaklık, ateş veya yeniden birikimle ağrı başvuru nedenidir.
Kontrol edilemeyen artan ağrı sıkı pansumanı veya enfeksiyonu düşündürebilir. Seymour kırığı ya da kısmi/tam parmak ucu kopması acil el cerrahisi değerlendirmesi gerektirir.
KAYNAKLAR
Kaynakları görüntülemek için tıklayın
- Subungual haemorrhage ↗
DermNet · Kaynak tarihi: 2020-03 · Erişim: 2026-10-31
- How To Do Nail Trephination ↗
Merck Manual Professional Edition · Kaynak tarihi: 2025-05 · Erişim: 2026-10-31
Kaynakta tam gözden geçirme ve güncelleme Mayıs 2025 olarak belirtilir.
- Fingertip and nail injuries – Emergency Department ↗
Royal Children’s Hospital Melbourne · Erişim: 2026-10-31
- Treatment of subungual hematomas with nail trephination: a prospective study ↗
American Journal of Emergency Medicine / PubMed · Kaynak tarihi: 1991-05 · Erişim: 2026-10-31
- Comparison of nail bed repair versus nail trephination for subungual hematomas in children ↗
Journal of Hand Surgery (American Volume) / PubMed · Kaynak tarihi: 1999-11 · Erişim: 2026-10-31
- Drainage of Subungual Haematoma (Nailbed Trephination), PILIC0279E version 4.0 ↗
Coordinating Committee in Accident and Emergency, Hong Kong Hospital Authority · Kaynak tarihi: 2025-10-20 · Erişim: 2026-10-31
Yürürlük tarihi 2023-10-09; son gözden geçirme 2025-10-20, sürüm 4.0.
KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 2 ARAŞTIRMA
Tanı veya yönetim açısından doğrudan ilgili, künyesi ve erişilebilir bulguları doğrulanmış özgün araştırmalar seçilmiştir. Yirmi çalışma bir üst sınırdır, doldurulması gereken kota değildir. Özetler klinik öneri ya da sistematik derleme yerine geçmez.
01 · BASİT HEMATOMDA TREPANASYONUN GÖZLEMSEL SONUÇLARI
Treatment of subungual hematomas with nail trephination: a prospective study
D. C. Seaberg, W. J. Angelos, P. M. Paris · American Journal of Emergency Medicine · 1991
Çalışma türü: Prospektif gözlemsel çalışma.
Kapsam: 48 alınan hastanın 45’i, toplam 47 hematomla izlendi.
ÖZET
Ağrı azaldı; izlenenlerde enfeksiyon, osteomiyelit veya büyük deformite bildirilmedi.
Tam özet okundu; küçük, kontrolsüz ve seçilmiş basit yaralanma grubu.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 2018587 · DOI: 10.1016/0735-6757(91)90077-w
02 · ÇOCUKLARDA ONARIM İLE DAHA AZ GİRİŞİMSEL YAKLAŞIM
Comparison of nail bed repair versus nail trephination for subungual hematomas in children
S. E. Roser, H. Gellman · Journal of Hand Surgery (American Volume) · 1999
Çalışma türü: Randomize olduğu belirtilmeyen karşılaştırmalı çalışma.
Kapsam: Tırnak ve kenarları sağlam 52 çocukta 53 parmak.
ÖZET
Ortalama iki yılı aşan izlemde gruplar arasında belirgin sonuç farkı bulunmadı.
Tam özet okundu; küçük, eski çalışma; konservatif grup trepanasyon ve gözlemi birlikte içeriyor.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 10584937 · DOI: 10.1053/jhsu.1999.1166
Bu içerik eğitim amaçlıdır; kişisel tanı, reçete veya bireysel hekim değerlendirmesinin yerine geçmez. İlaç seçimi ve izlem, hastanın özellikleri ve güncel yerel protokollerle belirlenir.
BU MADDEYİ GELİŞTİRİN
Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.