SUÇİÇEĞİ
ÖZET
Suçiçeği, varisella-zoster virüsüyle ilk enfeksiyondur. Kaşıntılı, içi sıvı dolu döküntülerle seyreder; daha sonra aynı virüsün yeniden etkinleşmesi zona oluşturur. Suçiçeği ve zona aynı klinik tablo değildir. [1]
GENEL OKUYUCU
KAPSAM
Primer VZV enfeksiyonu odağındadır; zona tedavisi ayrı maddede ele alınır.
BULAŞ VE BELİRTİLER
Ateş ve halsizliği döküntü izleyebilir; çocuklarda ilk bulgu döküntü olabilir. Hasta döküntüden bir-iki gün önce başlayarak bütün lezyonlar kabuklanana kadar bulaştırıcıdır. Aşı sonrası gelişen, kabuklanmayan lezyonlu hafif hastalıkta da bulaş mümkündür; yeni lezyon çıkmadan 24 saat geçmesi beklenir. Gebeler ve bağışıklığı baskılanmış kişilerle temastan kaçınılmalıdır. [1]
EVDE BAKIM VE İLAÇ GÜVENLİĞİ
Kaşımayı azaltmak, tırnakları kısa tutmak ve cilt temizliği ikincil enfeksiyonu azaltmaya yardımcıdır. Çocuklarda aspirin kullanılmaz; Reye sendromuyla ilişkilidir. İbuprofen de mümkünse kullanılmamalıdır. Ateş ve kaşıntı için yaşa uygun seçenekler hekim veya eczacıyla değerlendirilir; ilaç paylaşılmaz. [2]
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM
ANAMNEZ
Döküntünün ilk günü, suçiçeği veya zona teması, önceki hastalık ve aşı belgeleri sorgulanır. Gebelik, yenidoğanlık, prematürite ve immün baskılayıcı tedavi ağır seyir riskini değiştirir. Doğumdan beş gün önce ile iki gün sonra annede döküntü gelişmesi yenidoğan açısından özel risk taşır. [1]
FİZİK MUAYENE
Makül, papül, vezikül ve kabukların gelişimi, yaygınlık ve ciltte bakteriyel enfeksiyon değerlendirilir. Çocuklarda cilt-yumuşak doku enfeksiyonu, erişkinde pnömoni önemli komplikasyonlardır. Aşılılarda döküntü hafif veya atipik olabileceğinden az lezyon tanıyı dışlamaz. [1]
AYIRICI TANI
TANISAL AYRIM
Atipik döküntüde klinik görünüm tek başına yeterli olmayabilir. VZV IgM pozitifliği primer enfeksiyon, yeniden enfeksiyon veya reaktivasyonu birbirinden ayıramaz. Tek pozitif IgG geçmiş bağışıklığı gösterebilir fakat akut suçiçeğini doğrulamaz; klinik zaman çizelgesi ve uygun lezyon örneği önemlidir. [3]
TANISAL YAKLAŞIM
Doğrulamada lezyon veya kabuk örneğinden PCR tercih edilir; özellikle ağır, sıra dışı veya aşı sonrası hastalıkta yararlıdır. IgM, lezyon PCR’ından daha az duyarlı ve daha az özgül olabilir. Aşı sonrası ticari IgG testinin negatifliği bağışıklığın kesin yokluğu anlamına gelmez; rutin aşı sonrası antikor kontrolü önerilmez. [3]
TEDAVİ
TEDAVİ SEÇİMİ
Sağlıklı, tipik ve komplikasyonsuz çocukta rutin oral antiviral önerilmez. On iki yaş üstü, kronik cilt/akciğer hastalığı veya belirli steroid/salisilat kullanımı gibi risklerde oral asiklovir ya da valasiklovir düşünülebilir; en fazla yarar döküntünün ilk 24 saatinde beklenir. Ağır yaygın hastalık, pnömoni, ensefalit veya immün baskılanmada intravenöz asiklovir ve hastane yaklaşımı gerekir. [4]
İZLEM VE ÖNERİLER
Ateşin dört günden uzun sürmesi, ciltte artan sıcaklık-kızarıklık-hassasiyet veya irin, yeni komplikasyon değerlendirmesi gerektirir. Sık kusma ve sıvı alamama izlenir. Bulaştırıcılık dönemi bitmeden okula veya hassas kişilerin bulunduğu ortamlara dönüş planlanmaz; hastalıkta kötüleşme yalnız kaşıntı tedavisiyle geçiştirilmez. [2]
ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ
ACİL DEĞERLENDİRME
Nefes darlığı, bilinç değişikliği, uyanmakta güçlük, ense sertliği, yürüme güçlüğü veya kanamalı döküntü gelişirse acil değerlendirme gerekir. Gebe, bağışıklığı baskılanmış kişi veya küçük bebekte temas sonrası bile erken görüşme önemlidir; ağır hastalık ortaya çıkana kadar beklenmez. [2]
DİĞER PROFESYONEL AYRINTILAR
TEMAS SONRASI KORUMA
Bağışıklığı olmayan ve canlı aşıya uygun kişide temas sonrası aşı ideal olarak üç-beş gün içinde yapılır. Daha geç uygulama gelecekteki maruziyetlere karşı yararlı olabilir. Aşı uygunluğu yaş, bağışıklık durumu ve gebelikle birlikte değerlendirilir; ulusal program esas alınır. [5]
AŞI YAPILAMAYAN YÜKSEK RİSKLİ TEMASLI
Gebelikte canlı suçiçeği aşısı kontrendikedir. Bağışıklığı olmayan, anlamlı temas geçiren ve ağır hastalık riski nedeniyle aşı alamayan kişilerde VZV immünglobulini mümkün olan en erken zamanda değerlendirilir; ilgili ürün için on güne kadar pencere vardır. Ürün erişimi ve uygulama yerel uzmanlık hizmetiyle planlanır. Gebelikte komplikasyonlu hastalık intravenöz antiviral gerektirebilir. [4]
TEDAVİ DÜZEYİNİN AYRILMASI
Dozlar böbrek işlevi ve hasta özelliklerine göre belirlenir; tablo reçete değildir.
KAYNAKLAR
Kaynakları görüntülemek için tıklayın
- Clinical Overview of Chickenpox ↗
CDC · Kaynak tarihi: 2024 · Erişim: 2026-10-25
- How to Treat Chickenpox ↗
CDC · Kaynak tarihi: 2024 · Erişim: 2026-10-25
- Laboratory Testing for VZV ↗
CDC · Kaynak tarihi: 2024 · Erişim: 2026-10-25
- Clinical Guidance for People at Risk for Severe Varicella ↗
CDC · Kaynak tarihi: 2024 · Erişim: 2026-10-25
- Varicella Vaccine Recommendations ↗
CDC · Kaynak tarihi: 2024 · Erişim: 2026-10-25
KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 2 ARAŞTIRMA
Araştırmalar farklı hasta grupları ve yöntemler içerir; sonuçları her hastaya aynı biçimde uygulanamaz. Yalnız konuya doğrudan katkı sunan çalışmalar seçilmiştir.
01 · ÇOCUKLARDA KOMBİNE SUÇİÇEĞİ AŞISININ ETKİNLİK VE GÜVENLİĞİ
Vaccines for measles, mumps, rubella, and varicella in children.
Di Pietrantonj C ve arkadaşları · The Cochrane database of systematic reviews · 2021
Çalışma türü: Cochrane sistematik derlemesi
Kapsam: KKK/KKK-suçiçeği ve eşzamanlı aşıları değerlendiren 138 çalışma; suçiçeği etkililik sonucu ayrı alt analiz.
ÖZET
İki doz sonrasında suçiçeğine karşı uzun süreli korunmayı destekleyen kanıt bulundu. Kombine aşılar için ateşli nöbet gibi güvenlik sonuçları da incelendi.
Toplam çalışma sayısı suçiçeğine özgü değildir. Ürün, yaş ve doz farklılıkları önemlidir; bu korunma verileri akut hastalığın antiviral tedavisi hakkında sonuç vermez.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 34806766 · DOI: 10.1002/14651858.CD004407.pub5
02 · AŞI GÜVENLİĞİ VE SUÇİÇEĞİ AŞISINA ÖZGÜ KONTRENDİKASYONLAR
The state of vaccine safety science: systematic reviews of the evidence.
Dudley MZ ve arkadaşları · The Lancet. Infectious diseases · 2020
Çalışma türü: Sistematik kanıt derlemesi
Kapsam: Rutin ABD aşılarından sonra bildirilen 46 olumsuz olay türüne ilişkin kanıt.
ÖZET
Genel güvenlik profili olumlu olmakla birlikte, canlı suçiçeği aşısının kontrendike olduğu immün yetmezlikli kişilerde yaygın varisella ve hepatit gibi nadir ciddi olaylarla nedensel ilişki tanımlandı.
Bulgular uygun kişide aşıdan kaçınma gerekçesi değildir. Olaylar farklı aşı ve özel hasta gruplarına aittir; bütün listelenen riskler suçiçeği aşısına yüklenemez.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 32278359 · DOI: 10.1016/S1473-3099(20)30130-4
Bu içerik eğitim amaçlıdır; kişisel tanı veya tedavi yerine geçmez.
BU MADDEYİ GELİŞTİRİN
Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.