İçeriğe geç
Madde metnine geç
HASTALIK

SWEET SENDROMU

ÖZET

Sweet sendromu, ateşle birlikte aniden beliren ağrılı deri kabarıklıklarına yol açabilen nötrofilik bir iltihap hastalığıdır. Bulaşıcı değildir; tanı için dermatolojik değerlendirme ve çoğunlukla deri biyopsisi gerekir.

Kaynaklar:[1]
Son güncelleme tarihi:

GENEL OKUYUCU

GENEL OKUYUCU İÇİN: DÖKÜNTÜ NE ANLAMA GELİR?

Kırmızı, pembe veya mor kabarıklıklar saatler ya da birkaç gün içinde ortaya çıkabilir; yüz, boyun ve kollar sık etkilenir. Koyu tenlerde kızarıklık daha az belirgin olabilir. Halsizlik, eklem ağrısı, ağız yaraları veya gözde kızarıklık eşlik edebilir. Hastalık deride nötrofil adı verilen savunma hücrelerinin birikmesiyle ilişkilidir; görünümündeki iltihap tek başına mikrop bulaştığını göstermez.

Bazı olgularda öncesinde enfeksiyon, yeni ilaç kullanımı, gebelik veya başka bir iltihabi hastalık vardır; bazılarında belirgin neden bulunmaz. Sweet sendromu kanserin kendisi değildir. Bununla birlikte ilişkili hastalık araştırması gerekebilir; her döküntü kanser anlamına gelmez.

Kaynaklar:[1]

NE ZAMAN GECİKMEDEN YARDIM ALINMALI?

Görmede azalma, şiddetli göz ağrısı, nefes darlığı, kanlı balgam veya bilinç değişikliği gelişirse acil değerlendirme gerekir. Hızla yayılan, çok ağrılı ya da kararan deri lezyonları enfeksiyonla da ilişkili olabilir; bunları evde kortizonla bastırmaya çalışmayın.

Kaynaklar:[3]

SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM

ANAMNEZ

ÖYKÜ: OLASI TETİKLEYİCİYİ SINIFLANDIRMA

Başlangıç zamanı, önceki ataklar ve eşzamanlı enfeksiyon belirtileri kaydedilir. Yeni başlanan ilaçlar, kanser tedavileri, gebelik olasılığı ve inflamatuvar bağırsak hastalığı gibi eşlik eden durumlar sorgulanır. Olası klasik, ilaç ilişkili veya malignite ilişkili biçimin ilk değerlendirmede belirtilmesi sonraki incelemeleri yönlendirir. Bir ilacın zaman açısından yakın olması tek başına nedensellik kanıtı değildir; tedavi değişikliği ilgili hekimlerle planlanır.

Kaynaklar:[5]

FİZİK MUAYENE

MUAYENE: DERİ VE DERİ DIŞI BULGULAR

Ağrılı, ödemli papül, plak ve nodüllerin dağılımı; bül, püstül, erozyon veya ülser varlığı değerlendirilir. Psödoveziküler görünüm gerçek su kabarcığıyla karıştırılmamalıdır. Ateş ölçülür; ağız ve göz yakınmaları ayrıca değerlendirilir. Koyu tenlerde morumsu renk ve iyileşme sonrası pigment değişikliği tanımayı güçleştirebilir. Yalnız görünümle tanı konmaz; klinik varyantlar patoloji ve tedavi yaklaşımını değiştirebilir.

Kaynaklar:[2]

AYIRICI TANI

AYIRICI TANI: ENFEKSİYONU GÖZDEN KAÇIRMAMA

Selülit benzeri ve nekrotizan biçimler bakteriyel enfeksiyonu taklit edebilir; özellikle hızlı ilerleyen hastada nekrotizan fasiit dışlanmalıdır. Klinik bağlama göre mikrobiyolojik inceleme ve biyopsi birlikte değerlendirilir. Histiyositoid olarak görünen hücrelerin niteliği özel patolojik inceleme gerektirebilir; görünüm tek başına lösemi kutis ile ayrım sağlamaz.

Diğer klinik alternatifler ilaç döküntüsü, pannikülit, eritema nodozum ve piyoderma gangrenozumdur. Dağılım, lezyon derinliği ve biyopsi bulguları birlikte yorumlanır.

Kaynaklar:[3][2]

TANISAL YAKLAŞIM

TANI VE ALTTA YATAN HASTALIĞIN ARAŞTIRILMASI

Klasik ölçütlerde ani başlayan hassas plak veya nodüller ile dermiste yoğun nötrofilik infiltrasyon iki ana unsurdur; ateş, ilişkili durum, inflamasyon bulguları ve steroid yanıtı yardımcıdır. Klinik-patolojik uyum aranır. Kan testleri tek başına tanı koydurmaz.

Tam kan sayımı, yayma, inflamasyon belirteçleri ve organ işlevleri klinik duruma göre değerlendirilir. Açık tetikleyici yoksa yaşa uygun kanser taramalarının tamamlanması ve belirtilere yönelik araştırma önemlidir. Her hastaya aynı geniş görüntüleme panelini uygulamanın en uygun yöntem olduğu kanıtlanmamıştır.

Kaynaklar:[2][5]

TEDAVİ

TEDAVİ: YANIT KADAR GÜVENLİK DE ÖNEMLİDİR

Sistemik kortikosteroidler tedavinin temelidir; ancak yaygınlık, eşlik eden hastalıklar ve önceki yanıt seçimde önem taşır. Kolşisin, dapson ve potasyum iyodür gibi alternatifler seçilmiş olgularda kullanılabilir. Dirençli hastalıkta immün baskılayıcı veya hedefe yönelik ilaç bildirimleri vardır; sınırlı veriler bunları herkes için eşdeğer ilk seçenek yapmaz.

Steroid yanıtı enfeksiyonun güvenle dışlandığı anlamına gelmez. Özellikle immün baskılı hastada klinik ve kültür verileri yeniden gözden geçirilir. Dirençli seyirde tedaviyi körlemesine artırmak yerine tanı, ilaç tetikleyicisi ve organ tutulumu tekrar değerlendirilir.

Lokalize hastalıkta topikal tedavi düşünülebilir. Sistemik steroid gerektiğinde başlangıç ve azaltma planı hekim tarafından düzenlenir; ani ve kişisel değişiklik yapılmaz. Diyabet veya hipertansiyon gibi sorunlar seçimi etkiler. Kullanılan ilaca göre kan kontrolleri gerekebilir. Altta yatan hastalığın tedavisi deri bulgularını da düzeltebilir.

İkinci basamak ilaçlar büyük karşılaştırmalı çalışmalarla sıralanmamıştır. Derlemede dapsonla miyelosupresyon bildirilmesi, özellikle hematolojik hastalığı olanlarda ilaç güvenliğinin ayrıca değerlendirilmesi gerektiğini gösterir. Gebe ve çocuk hastalarda genel erişkin tedavi şemasının doğrudan uygulanması uygun değildir.

Kaynaklar:[4][3][1]

İZLEM VE ÖNERİLER

İZLEM: NÜKS VE KAN SAYIMINDAKİ DEĞİŞİM

Steroid alanlarda glukoz ve kan basıncı sorunları, diğer sistemik ilaçlarda gerekli kan kontrolleri izlem planına eklenir.

Lezyonların iyileşmesi altta yatan neden araştırmasını otomatik sonlandırmaz. Özellikle anemi veya trombosit düşüklüğü varsa hematolojik değerlendirme önemlidir. Tekrarlayan hastalık ile miyelodisplastik sendrom birlikteliğinde edinilmiş otoinflamatuvar hastalıklar da düşünülür. Doksan üç hastalık kohort en az altı ay izlem önermiştir; bu gözlemsel öneri her hasta için yeterli veya zorunlu tek süre değildir.

Nedeni açıklanmayan olgularda daha uzun izlem gerekebilir. Altmış dört olguluk çalışmada sonradan hematolojik malignite saptanabilmesi, tekrar kan sayımı ve yeni belirtilere göre yeniden değerlendirmenin önemini göstermektedir.

Kaynaklar:[1][6][5]

ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ

PROFESYONEL UYARILAR VE SEVK

Sitopeni, nüks veya mevcut miyelodisplazi dermatoloji ile hematoloji işbirliğini gerektirir. Malignite ilişkili kohort bulguları tanısal uyarıdır; tek başına kanser tanısı değildir.

Yeni görme kaybı, solunumsal kötüleşme veya nörolojik bozuklukta organ tutulumu ve enfeksiyon acilen araştırılır. Nekrotizan enfeksiyon olasılığı varsa acil ekip değerlendirmesi geciktirilmez.

Kaynaklar:[6][3]

KAYNAKLAR

Kaynakları görüntülemek için tıklayın
  1. Sweet syndrome — patient information leaflet ↗

    British Association of Dermatologists · Kaynak tarihi: 2024-04 · Erişim: 2026-10-26

  2. Acute febrile neutrophilic dermatosis (Sweet syndrome) ↗

    DermNet · Kaynak tarihi: 2025-02 · Erişim: 2026-10-26

  3. New Practical Aspects of Sweet Syndrome ↗

    American Journal of Clinical Dermatology · Kaynak tarihi: 2022 · Erişim: 2026-10-26

  4. Sweet syndrome: an update on clinical aspects, pathophysiology, and treatment ↗

    Italian Journal of Dermatology and Venereology · Kaynak tarihi: 2024 · Erişim: 2026-10-26

  5. Sweet syndrome: A retrospective study of 64 cases and proposal of an algorithmic approach to improve investigation and management ↗

    Skin Health and Disease · Kaynak tarihi: 2021 · Erişim: 2026-10-26

  6. Sweet Syndrome: Clinical Presentation, Malignancy Association, Autoinflammatory Disorders and Treatment Response in a Cohort of 93 Patients with Long-term Follow-up ↗

    Acta Dermato-Venereologica · Kaynak tarihi: 2023 · Erişim: 2026-10-26

KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 3 ARAŞTIRMA

Konuya doğrudan katkısı olan yayınlar seçildi; yirmi yayın kotası uygulanmadı. Sistematik tarama veya klinik onay değildir.

01 · SWEET SENDROMUNDA KLİNİK ÖZELLİKLER VE TEDAVİ GÜNCELLEMESİ

Sweet syndrome: an update on clinical aspects, pathophysiology, and treatment

Laura Calabrese, Takashi K Satoh, Rui Aoki, Giovanni Rubegni, Matthias Neulinger-Mũnoz, Pia C Stadler, Lars E French, Pietro Rubegni · Ital J Dermatol Venerol · 2024

Çalışma türü: Anlatısal literatür derlemesi

Kapsam: Haziran 2024 sonuna kadar taranan Sweet sendromu literatürü.

ÖZET

Heterojen klinik görünümler ve tedavide kortikosteroidlerin temel rolü özetlenir; dirençli olgular için yeni hedefler tartışılır.

Burada yalnız özet ve bibliyografik kayıt incelendi; öneriler karşılaştırmalı etkinlik kanıtı olarak yorumlanamaz.

02 · ALTMIŞ DÖRT SWEET OLGUSUNDA ARAŞTIRMA VE İZLEM YAKLAŞIMI

Sweet syndrome: A retrospective study of 64 cases and proposal of an algorithmic approach to improve investigation and management

N H Gopee, F G Charlton, P J Hampton · Skin Health Dis · 2021

Çalışma türü: Tek merkezli geriye dönük dosya incelemesi

Kapsam: 2005–2018 döneminde tanı alan 64 hasta.

ÖZET

Tetikleyiciye göre sınıflandırma eksikliği ile gecikmiş altta yatan hastalık tanısı sorunları gösterildi; basamaklı inceleme önerildi.

Küçük, geriye dönük örneklem ve değişken tetkikler; önerilen algoritmanın ileriye dönük doğrulanması gerekir.

03 · DOKSAN ÜÇ SWEET OLGUSUNDA MALİGNİTE İLİŞKİSİ VE UZUN DÖNEM İZLEM

Sweet Syndrome: Clinical Presentation, Malignancy Association, Autoinflammatory Disorders and Treatment Response in a Cohort of 93 Patients with Long-term Follow-up

Javier Gil-Lianes, Mar Luque-Luna, Francesc Alamon-Reig, Xavier Bosch-Amate, Laura Serra-Garcia, José M Mascaró Jr · Acta Derm Venereol · 2023

Çalışma türü: Geriye dönük olgu serisi

Kapsam: İspanya üçüncü basamak hastanesinde 2001–2021 arasında 93 hasta.

ÖZET

Sitopeniler maligniteyle ilişkili bulundu; miyelodisplazi birlikteliğinde nükslü seyir ve otoinflamatuvar durumlara dikkat çekildi.

Tek merkezin seçilmiş olguları genel toplum riskini ölçmez; bu yazımda özet düzeyinde değerlendirildi.

Eğitim amaçlı, hekim incelemesini bekleyen taslaktır; kişisel tanı ve tedavinin yerine geçmez.

BU MADDEYİ GELİŞTİRİN

Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.

Bildirimler yönetici değerlendirmesine alınır. Bildirim sayısı tek başına içerik değişikliği veya silme kararı oluşturmaz.

Türkçe Sağlık Ansiklopedisi

AYRIVON © YAZILIM tarafından geliştirilmiştir.