TAKOTSUBO SENDROMU

GENEL BAKIŞ

Takotsubo sendromunda kalbin, çoğunlukla sol karıncığın, kasılma gücü aniden azalır. “Kırık kalp sendromu” adı kullanılsa da neden yalnız duygusal üzüntü değildir. Ağır hastalık, ameliyat veya başka fiziksel stresler de ilişkili olabilir. Bazı kişiler belirgin bir tetikleyici hatırlamaz. Kalp kasının işlevi çoğu kişide zamanla düzelir; ancak başlangıç döneminin tehlikesiz olduğu düşünülmemelidir. Bu durum dilate kardiyomiyopatinin veya koroner damar tıkanıklığının başka adı değildir. [1]

BELİRTİLER VE ACİL UYARILAR

Ani göğüs ağrısı, göğüste baskı, nefes darlığı, çarpıntı ve bayılacak gibi olma görülebilir. Kadınlarda, özellikle ileri yaşlarda daha sık karşılaşılır. Bununla birlikte yaş veya cinsiyet hastalığı kesin olarak dışlamaz. Yeni şiddetli göğüs ağrısı ya da nefes darlığında acil yardım istenir; kişi kendi aracıyla hastaneye gitmeye çalışmamalıdır. Belirtileri “üzüntüdendir” diye açıklamak kalp krizi gibi başka acilleri geciktirebilir. Evde belirtilere bakarak iki durumu güvenilir biçimde ayırmak mümkün değildir. [1]

Olaydan sonra kaygı, yorgunluk veya yeniden hastalanma korkusu sürebilir. Yakınların desteği önemlidir; fakat duygusal destek kardiyoloji izleminin yerine geçmez. Günlük yaşama dönüş, kişinin toparlanma hızına ve tedavi ekibinin değerlendirmesine göre aşamalı planlanır. [1]

TANI VE AYIRICI DEĞERLENDİRME

İlk değerlendirme genellikle acil serviste yapılır. EKG, troponin gibi kan testleri ve ekokardiyografi kalp kası hasarı ile kasılma biçimini araştırır. Koroner damarların incelenmesi, gerektiğinde anjiyografi, kalp krizinin ayırt edilmesinde önemlidir. Kalp MR incelemesi başka kas hastalıklarını değerlendirmeye yardımcı olabilir. Tek başına stres öyküsü tanı koydurmaz; EKG değişikliği veya yükselen troponin de yalnız kalp krizine özgü değildir. Sonuçlar bir arada değerlendirilir. [2]

İncelemeye giderken belirtilerin başlangıç zamanı, kullanılan reçeteli ve reçetesiz ilaçlar, yakın tarihli ameliyatlar ve önemli hastalıklar bildirilmelidir. Bir yakının görüşmeye katılması, acil dönemde hatırlanması zor ayrıntıların aktarılmasını kolaylaştırabilir. Önceki kalp tetkikleri varsa karşılaştırma için yararlıdır. [2]

TEDAVİ VE TAKİP

Hastanede gözlem sırasında ritim, tansiyon, solunum ve kalp işlevi izlenir. Tedavi, pompa yetersizliği veya sıvı birikimi gibi mevcut sorunlara göre seçilir. Kan sulandırıcı her hastaya rutin olarak verilmez; kalpte pıhtı varlığı ve kişisel risk değerlendirmesi önemlidir. Kalp krizinde kullanılan damar açma işlemleri, takotsubonun kendisini tedavi etmez. Ancak başlangıçta kalp krizi olasılığını araştırmak için yapılan işlemler gerekli olabilir. İyileşme tekrar görüntüleme ile doğrulanır; yalnız ağrının geçmesi yeterli değildir. [2]

Bazı kişilerde akciğerde sıvı, tehlikeli ritim bozukluğu veya ciddi tansiyon düşüklüğü gelişebilir. Tedavinin ayrıntıları bu komplikasyonlara göre değişir. Taburculukta hangi ilacın neden verildiği, ne zaman yeniden değerlendirileceği ve hangi bulgularda acil başvuru yapılacağı açıklanmalıdır. İlaçlar iyi hissedildiği için kendiliğinden bırakılmamalıdır. Kardiyak rehabilitasyon, uygun hastalarda fiziksel güveni ve dayanıklılığı yeniden kazanmaya yardımcı olabilir. [3]

Tam iyileşme sık görülse de sendrom tekrarlayabilir. Kalıcı yorgunluk veya efor kısıtlılığı “tetkikler düzeldi” denilerek geçiştirilmemelidir. İşe dönüş, egzersiz düzeyi ve ruh sağlığı desteği birlikte ele alınır. Stres yönetimi yararlı olabilir; hastalığın yaşanması kişinin yeterince güçlü olmadığı anlamına gelmez. Eşlik eden başka kalp hastalıkları varsa bunların izlemi ayrıca sürdürülür. Yeni göğüs ağrısı önceki atağa benziyor diye evde bekletilmez. [3]

Takip görüşmesinde yürüyüş sırasında yaşanan güçlük, uyku düzeni, çarpıntı ve işe dönme konusunda duyulan kaygılar açıkça konuşulmalıdır. Toparlanmanın yalnız bir görüntüleme sonucundan ibaret olmadığı unutulmamalıdır. Yakınların aşırı korumacı tutumu da, kişiyi hızla eski yüküne dönmeye zorlaması da uygun değildir; hareket planı bakım ekibiyle birlikte belirlenir. [3]

AKIL KARTI

Bu bölümün içeriği aşağıdaki klinik akıl kartında sunulmuştur.