TAM KAN SAYIMI (HEMOGRAM)

HEMOGRAM HANGİ BİLGİLERİ İÇERİR?

Hemogram, açıklanamayan yorgunluk, ateş, morarma veya kanama gibi yakınmalar araştırılırken istenebilir. Bilinen bir hastalığın izleminde veya bazı tedavilerin kan hücrelerine etkisini görmek için de kullanılır. Testin sık yapılması, bütün hastalıkları taradığı anlamına gelmez. Örneğin kimyasal madde düzeylerini ölçen biyokimya incelemeleri ayrı testlerdir. Hangi nedenle istendiği, bulunan değişikliğin önemini belirler; sağlıklı görünen bir kişideki küçük sapmayla tedavi alan bir kişideki sapma aynı şekilde ele alınmayabilir. [4]

ALT ÖLÇÜMLER NEYİ AYIRIR?

Akyuvar formülü, toplam akyuvar sayısına ek olarak farklı akyuvar türlerini değerlendirir. Raporda hücreler mutlak sayı veya yüzde olarak verilebilir. Bunlar farklı gösterimlerdir; bir hücre türünün yüzdesini toplam hücre sayısından bağımsız yorumlamak yanıltıcı olabilir. Hemogram cihazı sonuçları belirsiz olduğunda laboratuvar mikroskobik incelemeyle doğrulama yapabilir. Periferik yayma, hücrelerin görünümünü değerlendirdiği için otomatik sayımın sağlayamadığı ek bilgi verebilir; ancak her hemogramın ayrılmaz biçimde aynı kapsamda yayma içerdiği düşünülmemelidir. [2]

Alyuvar indeksleri arasında ortalama hücre hacmi ve hücre boyutlarının birbirinden ne kadar farklı olduğunu anlatan dağılım genişliği bulunur. Bu ölçümler, hemoglobin düşüklüğünün değerlendirilmesine katkı sağlayabilir; tek başlarına belirli bir vitamin eksikliği tanısı koymaz. Trombosit sayısı ise kanamanın durmasına katkıda bulunan hücresel parçaların miktarını gösterir. Sayısal değerlendirme ile hücrelerin işlevinin değerlendirilmesi aynı değildir. Raporun hangi bileşenleri içerdiği bu nedenle önemlidir. [2]

KAN VERME VE HAZIRLIK

Yalnız hemogram için çoğunlukla açlık gerekmez. Aynı örnekle başka testler istenmişse bunların hazırlığı farklı olabilir; açlık gerekip gerekmediği randevu öncesinde sorulmalıdır. Genellikle koldaki bir toplardamardan az miktarda kan alınır. İğne girişinde kısa süreli batma ve sonrasında küçük bir morluk görülebilir. Kullanılan ilaçlar ve mevcut hastalıklar, sonucun yorumlanması açısından ekibe bildirilmelidir. Kan verme işleminin kısa sürmesi, sonucun klinik anlamının otomatik olduğu anlamına gelmez. [1]

REFERANS ARALIĞI VE KLİNİK BAĞLAM

Hemogram için herkesin kullanacağı tek bir normal değer listesi yoktur. Yaş, cinsiyetle ilişkili fizyolojik özellikler ve yaşanılan rakım gibi etkenler beklenen değerleri değiştirebilir. Laboratuvar raporundaki uygun referans aralığı ve ölçüm birimi birlikte okunmalıdır. Susuzluk gibi durumlar alyuvarla ilişkili ölçümleri etkileyebilir. Bu nedenle farklı bir internet tablosunu rapordaki birimin yerine koymak veya çocuk sonucunu erişkin aralığıyla karşılaştırmak güvenilir değildir. [3]

Bir değerin aralık dışında bulunması, tek başına tedavi gerektiren belirli bir hastalık demek değildir. Akyuvar artışında enfeksiyon dışında ilaç etkisi veya başka nedenler; azalmada ise farklı klinik durumlar söz konusu olabilir. Hemoglobin düşüklüğü de yalnız demir eksikliğine özgü değildir. Hekim değişimin derecesini, diğer hücre gruplarını, belirtileri ve gerektiğinde ek testleri birlikte değerlendirir. Belirgin sapmalarda hematoloji değerlendirmesi gerekebilir; küçük sapmaların izlem gereksinimi ise bağlama bağlıdır. [4]

HIZLI BAŞVURU KARTI — KLİNİK LABORATUVAR İNCELEMESİ

Bu bölümün içeriği aşağıdaki hızlı başvuru kartında sunulmuştur.

RAPORDAKİ ANA SATIRLAR

Bu bölümün içeriği aşağıdaki öğretici tabloda sunulmuştur.

GÜVENLİK NOTU

Rapordaki bir işaret nedeniyle kendi kendine demir veya başka tedavi başlanmamalıdır. Kanama, belirgin halsizlik veya diğer yakınmalar sonucun klinik değerlendirmesinde paylaşılmalı; sağlık ekibinin istediği kontrol geciktirilmemelidir. [4]