TARSAL TÜNEL SENDROMU

ÖYKÜ VE KLİNİK İPUÇLARI

Yakınmanın alanı, yürüme mesafesiyle ilişkisi, gece etkisi ve süresi sorgulanır. Önceki burkulma/kırık, ayak bileği ameliyatı, şişlik, ayak şekil bozukluğu ve sıkı ayakkabı öyküsü öğrenilir. Diyabet ve romatizmal hastalıklar gibi eş durumlar tanı ve tedavi planını etkileyebilir.

ÖYKÜ VE KLİNİK İPUÇLARI — DEVAM

Belden yayılan ağrı, iki ayakta benzer yanma veya başka bölgelerde uyuşma özellikle kaydedilir. Ayak tabanındaki ağrı nedeniyle yürüme ve iş yaşamının nasıl etkilendiği öğrenilir. Önceki tedavinin yalnız adı değil, ne kadar süre uygulandığı ve hangi belirtiyi değiştirdiği önemlidir.

Ayak yapısı, şişlik veya kitle, duyu alanı ve kas işlevi incelenir. Tünel üzerinde hafif vurmayla tanıdık yakınmanın oluşması Tinel bulgusu olarak değerlendirilir. Bazı pozisyonlarla ağrının ortaya çıkması yardımcıdır; tek bir manevra kesin tanı değildir.

MUAYENE — DEVAM

2026 derlemesinde provokasyon ve diğer testlerin performansı değişkendir. Tek pozitif veya negatif bulgu kesinlik sağlamaz; kronik olguda küçük ayak kaslarının gücü de değerlendirilir.

Plantar fasiit, S1 radikülopati, polinöropati, Morton nöroması ve stres kırıkları ayırıcı tanıda ele alınır. Sabah ilk adımla belirgin topuk ağrısı ile sinir alanında yanma aynı örüntü değildir; buna rağmen eşzamanlı sorunlar bulunabilir. Belirti adı tek başına neden belirlemez.

AYIRICI TANI — DEVAM

Diyabetli hastada yaygın nöropati ile ek odaksal basının ayrımı önemlidir. Görüntüde bir damar veya başka yapının sinire yakın olması otomatik olarak semptom nedeni değildir. Klinik uyum olmadan yalnız MR raporuyla cerrahiye yönelmek yanlış pozitif yorum riskini artırır.

TANISAL YAKLAŞIM VE SINIRLAR

Öykü, muayene ve seçilmiş incelemeler birlikte değerlendirilir. Sinir iletimi ve EMG odaksal etkilenmeyi veya alternatif nörolojik nedeni araştırabilir; yanlış negatifler olabileceği için normal test tek başına kesin dışlama değildir. 2026 derlemesi ortak kabul görmüş tek altın standart bulunmadığını vurgular.

TANISAL YAKLAŞIM VE SINIRLAR — DEVAM

Ultrason ve MR kist, tümör, tenosinovit veya başka bası nedenlerini gösterebilir. Ancak görüntüdeki her farklılık klinik olarak anlamlı değildir. 2026 tarihli 26 ayaklık ultrason serisinde bazı doğrulanmış olgularda belirgin patolojik bulgu bulunmamıştır; tek kesit alanı eşiği bütün olgulara uygulanacak kesin tanı kuralı sayılamaz.

TEDAVİ VE GÜVENLİK

Konservatif yaklaşım kişiye uygun yük/aktivite düzenlemesi, ayakkabı ve ortez değerlendirmesi, fiziksel tedavi ve gerektiğinde ağrı kontrolünü içerir. Amaç sinire binen mekanik yükü ve günlük yakınmayı azaltmaktır. Eşlik eden hastalık veya bası yapan yapısal neden varsa tedavi planı buna göre değiştirilir.

TEDAVİ VE GÜVENLİK — DEVAM

Seçilmiş hastada enjeksiyon düşünülebilir; bu, her hastaya uygulanacak veya evde denenecek bir işlem değildir. İlaç ve girişim seçimi, diyabet gibi eş durumlar ve olası yan etkilerle birlikte görüşülür. Yakınmayı artıran uygulamalar zorlanarak sürdürülmemeli, plan yeniden gözden geçirilmelidir.

TEDAVİ VE GÜVENLİK — DEVAM

Konservatif yaklaşımın yetersiz kaldığı ve klinik/bası nedeninin yeterince tanımlandığı olgularda cerrahi dekompresyon tartışılır. 2024 kapsam derlemesinde sonuçlar çoğunlukla olumlu olsa da kötü sonuçlar az değildir. Gözlemsel serilerden çıkarılan oranlar kişisel başarı garantisi veya her cerrahi tekniğin eşdeğerliği değildir.

İZLEM VE GÜNLÜK YAŞAM

İzlemde ağrı kadar yürüme toleransı, uyku, duyu ve kas işlevi değerlendirilir. Yanıt yoksa tanı, eşlik eden nöropati ve uygulanan tedavinin uygunluğu yeniden ele alınır. Ameliyat sonrasında devam eden yakınma yalnız “sinir iyileşiyor” diye açıklanmamalı; ekip tarafından değerlendirilmelidir.

İZLEM VE GÜNLÜK YAŞAM — DEVAM

Cerrahiye ilişkin karar, beklenen yarar kadar yara sorunları, kalıcı yakınma ve yeniden tedavi ihtimalini de içermelidir. El bileğindeki karpal tünel cerrahisinden duyulan başarılı sonuçlar ayak bileğine doğrudan taşınmaz. Süre ve işe/spora dönüş hedefleri kişinin bulguları ve uygulanan tedaviye göre planlanır.

ACİL UYARILAR VE SEVK

İlerleyen uyuşma, yeni kas güçsüzlüğü veya belirgin yürüme kaybında değerlendirme geciktirilmemelidir. Travma sonrasında gelişen şiddetli ağrı/şişlik veya yeni duyu kaybı yalnız kronik tarsal tünel kabul edilmez. Hızlı değişen tablo, altta yatan başka bir neden açısından klinik değerlendirme gerektirir.