TERAPÖTİK ERİTROSİT DEĞİŞİMİ

Terapötik eritrosit değişimi, hastanın alyuvarlarının bir bölümünün uzaklaştırılıp uygun donör alyuvarlarıyla değiştirilmesidir. Orak hücre hastalığında amaç, oraklaşan hemoglobin taşıyan hücrelerin oranını azaltırken hemoglobini güvenli bir düzeyde tutmaktır. Otomatik yöntemde aferez cihazı kullanılır; manuel değişim cihaz olmadan yapılır. Basit transfüzyonda ise hastadan kan uzaklaştırılmadan eritrosit verilir.

Yöntem seçimi yalnız cihazın bulunmasına dayanmaz. ASH, kronik transfüzyon alan orak hücre hastalarında otomatik değişimi manuel değişim veya basit transfüzyona tercih etmeyi koşullu olarak önerir; kanıt kesinliği çok düşüktür. Hastanın tercihi, damar erişimi, demir yükü ve yeterli uygun kanın sağlanabilmesi birlikte değerlendirilir. Bu öneri her akut durumda aynı işlem zorunludur anlamına gelmez.

Bir kişinin tek seanslık, kısa süreli veya uzun dönemli değişime ihtiyacı olabilir. Hedef hemoglobin ve orak hücre yüzdesi hastalığın durumuna ve tedavi amacına göre ekip tarafından belirlenir. Damarların yeterliliği önceden değerlendirilir; çevresel damar yolu uygun değilse başka erişim seçenekleri görüşülür. Her hastanın aynı katetere ihtiyacı yoktur.

İşlem sırasında ağız çevresinde veya parmaklarda karıncalanma, metalik tat, bulantı ya da baygınlık hissi hemen bildirilmelidir. Bunlar kalsiyum düşüklüğüyle ilişkili olabilir. Hasta bu yakınmaları olağan kabul edip sessizce beklememelidir. Seans sonrası dinlenme ihtiyacı değişebilir; belirgin veya uzayan yorgunluk sonraki değerlendirmede konuşulmalıdır.

Gözlemsel bir merkez deneyiminde işlem sonrası geçici trombosit düşüşü görülmüştür. Araştırmacılar belirgin kanama bildirmemiş olsa da bu sonuç bütün hastalar için risksizlik garantisi değildir. Eşlik eden tedaviler ve hasta seçimi sonuçları etkileyebilir. Başarılı işlem yalnız cihazın tamamlanması değil, klinik yanıtın ve istenmeyen etkilerin birlikte izlenmesidir.

Eve dönüldükten sonra ateş, koyu idrar, yeni döküntü, olağandışı sarılık veya damar yeri sorunları ekibe bildirilmelidir. Başvuruda eritrosit değişimi yapıldığı, işlem tarihi ve uygulandığı merkez söylenir. Reaksiyonların bir kısmı gecikmeli gelişebildiği için yalnız işlem günü iyi olmak, sonraki belirtilerin önemsiz olduğu anlamına gelmez.