TERAPÖTİK FLEBOTOMİ

Terapötik flebotomi, belirli bir hastalığın tedavisi için damardan kontrollü miktarda kan uzaklaştırılmasıdır. Veneseksiyon adı da kullanılır. Görünüşü kan bağışına benzese de amacı ve izlem planı tedaviye yöneliktir. Bazı hastalarda eritrosit fazlalığını azaltmak, hemokromatozis gibi durumlarda ise vücuttaki fazla demiri azaltmak için uygulanır. Seans sıklığı kişiye göre belirlenir.

Tedavinin hedefi altta yatan hastalığa bağlıdır. Hemokromatoziste demir depoları ferritinle izlenirken her işlem öncesinde hemoglobin kontrol edilir. Başlangıçta demiri azaltma ve daha sonra kazanımı koruma dönemleri farklıdır. Hemoglobin düşerse tedavi aralığının değiştirilmesi veya geçici ara verilmesi gerekebilir. Daha çok kan almak her zaman daha iyi sonuç anlamına gelmez.

Eritrosit yüksekliği de tek bir durum değildir. Hipoksiye bağlı akciğer hastalığında temel nedenin değerlendirilmesi önemlidir; her yüksek hematokrit polisitemia vera gibi tedavi edilmez. BSH rehberi bu hastalarda solunum uzmanının değerlendirmesini ve seçilmiş koşullarda veneseksiyonu ele alır. Bir hastalığın hedefini diğerine taşımak uygun değildir.

Polisitemia verada CYTO-PV çalışması iki farklı hematokrit hedefini karşılaştırmıştır. Daha düşük hedef grubunda kardiyovasküler ölüm veya büyük tromboz birleşik sonlanımı daha az görülmüştür. Ancak hastalar flebotomi, hidroksiüre veya her ikisiyle tedavi edilmiştir. Bu nedenle çalışma, yalnız flebotominin başka bütün tedavilere üstün olduğunu ya da aynı hedefin tüm eritrositozlarda geçerli olduğunu göstermez.

İşlem sırasında veya sonrasında baş dönmesi, baygınlık hissi ve bazen bulanık görme gelişebilir. Bunlar hemen sağlık personeline bildirilmelidir. İşlem sonrası gözlem, kişinin iyi olduğundan emin olmak içindir; yakınması süren kişi aceleyle ayrılmamalıdır. Tekrarlayan işlemler anemiye de yol açabilir ve tedavi planının yeniden değerlendirilmesini gerektirebilir.

Randevu öncesinde kullanılan ilaçlar ve o günkü sağlık durumu ekiple paylaşılır. İlaçları bırakıp bırakmama kararı kişinin kendisine bırakılan genel bir kural değildir; hekimden özel açıklama alınır. Uygulama sırasında kendini kötü hissetme, belirgin kaygı veya yeni hastalık belirtileri bildirilmelidir. Düzenli kan kontrolleri tedavinin güvenli biçimde kişiselleştirilmesine yardımcı olur.