TERRA FİRMA-FORME DERMATOZU

Terra firma-forme dermatozu, derinin yüzeyinde kirli görünüm veren kahverengi veya siyaha yakın alanlarla ortaya çıkan iyi huylu bir keratinizasyon bozukluğudur. Görünümün nedeni kişinin yeterince yıkanmaması değildir; olağan temizlik alışkanlıkları normal olabilir. Boyun, gövde ve kıvrım bölgelerinde görülmesi başka pigmentli hastalıklarla karışmasına yol açabilir. Özellikle çocuk ve ergenlerde düşünülse de tanı yalnız bu yaşlarla sınırlandırılmaz.

Türkiye’deki seride çocuklar ve erişkinler değerlendirilmiştir. Hastaların çoğunda lezyonlar simetrikti ve bazı kişilerde birden fazla vücut bölgesi tutulmuştu. Sabunla sürekli yıkamaya rağmen görünümün değişmemesi ailelerde kaygı yaratabilir. Bu nedenle öykü alınırken kişiyi suçlamayan bir dil kullanılması önemlidir. Tipik tablonun tanınması, gereksiz biyopsi veya yanlış mantar tedavisi gibi girişimlerin önüne geçebilir.

Tanısal yaklaşımın önemli parçası, hekim tarafından değerlendirilen alanda alkollü gazlı bezle silme sonrası yüzeysel birikimin uzaklaşmasıdır. Yaşlı bir kişide bildirilen yaygın olgu, ileri yaşın hastalığı dışlamadığını gösterir. Ancak aynı yayın geniş alanlara alkol uygulanmasının toksisite riski taşıyabileceğini vurgular. Bu nedenle bütün vücudu yoğun alkolle temizlemek veya cildi kuvvetle tahriş etmek uygun bir ev bakım yöntemi değildir.

Başka bir yaşlı hastanın olgu bildiriminde göğüste kısa sürede fark edilen koyu papüller suyla kaybolmamış, alkolle silme sonrası temizlenmiştir. Dermoskopide klasik mozaik görünüm dışında kıl folikülleri çevresinde pigmentasyon da görülebilmiştir. Bu gözlem görünümün çeşitlenebildiğini düşündürür; tek bir dermoskopik desenin yokluğu tek başına tanıyı dışlatmaz. Bununla birlikte tek olgudan tanısal testin duyarlılığı veya toplumdaki sıklığı hesaplanamaz.

Tedavi sonrasında kalıcı düzelme görülebilse de yeniden ortaya çıkma mümkündür. Klinik seride izlem sırasında nüks gözlenmemesine karşın daha önce tekrarlama öyküsü olan kişiler bulunmuştur; evde temizlenen lezyonlar yeniden başvuruya yol açmamış olabilir. Kontrol yakınmalara ve seyre göre belirlenir. Silmeyle düzelmeyen pigmentasyonu aynı tanıda ısrar ederek değerlendirmek yerine ayırıcı tanıyı yeniden ele almak gerekir.