İçeriğe geç
Madde metnine geç
HASTALIK

TİNEA NİGRA

ÖZET

Tinea nigra, çoğunlukla avuç içi veya ayak tabanında koyu düz leke oluşturan yüzeysel mantar enfeksiyonudur. Mikolojik doğrulama ve melanom gibi pigmentli lezyonlarla güvenli ayırıcı değerlendirme önemlidir.

Kaynaklar:[1][2]
Son güncelleme tarihi:

GENEL OKUYUCU

TİNEA NİGRA NEDİR?

Tinea nigra, Hortaea werneckii ile ilişkili yüzeysel mantar enfeksiyonudur. Çoğunlukla avuç içinde, bazen ayak tabanında kahverengi-siyah düz leke oluşturur. Derinin yüzeysel tabakasını tutar; koyu renk tek başına derin mantar enfeksiyonu anlamına gelmez. Meksika’daki 22 kişilik seri hem çocukları hem yetişkinleri içerir. Bu nedenle yaş tanıyı tek başına dışlamaz.

Kaynaklar:[2]

KOYU LEKEDE UYARILAR VE YARDIM

Ağrısız bir leke de hekim değerlendirmesi gerektirebilir. Tinea nigra ile pigmentli ben veya melanom yalnız evde görünüşe bakılarak güvenle ayrılamaz. Tanı doğrulanmadan kalıcı lekeye mantar denilip uzun süre tedavi uygulanmamalıdır. 2015 olgusunda genç bir hastanın lezyonu dermoskopide melanomda görülebilen bir örüntüyü taklit etmiştir; bu örnek, tek görüntü özelliğine güvenmemenin önemini gösterir.

Kaynaklar:[5]

ARAŞTIRMA VERİSİ NASIL OKUNMALI?

2025 derlemesi 42 yayındaki 102 olguyu birleştirir. Yüksek bildirilen düzelme gerçek yaşamda başarı garantisi değildir; tedaviler randomize karşılaştırılmamıştır. Meksika serisi farklı yaşlardaki hastalığı destekler, toplum sıklığını ölçmez. Klinik olgu ve sigorta kodu araştırmaları farklı doğrulama düzeylerine sahiptir.

Kaynaklar:[1][2]

SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM

ANAMNEZ

ÖYKÜDE SORULACAKLAR

Başlangıç, büyüme, seyahat ve çevresel temas öyküsü kaydedilir. Daha önce kullanılan ürünler ve lekenin yıkamayla değişip değişmediği sorulur. 2024 olgusunda seyahat öyküsü olmayan bir kişide kalıcı avuç içi lekesi mikolojik incelemeyle açıklanmıştır. Öykü tanıyı yönlendirir; ancak seyahat yokluğu hastalığı otomatik dışlamaz. Kişinin başlıca kaygısı ve önceki tanıları da değerlendirmeye dahil edilir.

Kaynaklar:[6]

FİZİK MUAYENE

DERMOSKOPİNİN KATKISI VE SINIRI

Yerleşim, boyut, sınır ve renk dağılımı incelenir. Altı olguluk dermoskopi serisinde düzensiz dağılmış koyu kahverengi, ipliksi pigmentli noktalar bildirilmiştir. Araştırmada mikolojik inceleme ve kültür de kullanılmıştır; dermoskopi tek başına referans test gibi sunulmamıştır. Küçük serinin örüntüsü bütün hastalarda görülmek zorunda değildir. Dermoskopi klinik değerlendirmeyi destekleyen, deneyim gerektiren bir yardımcıdır.

Kaynaklar:[7]

AYIRICI TANI

PİGMENTLİ LEZYONLARIN AYIRIMI

Akral melanositik lezyonlar, yüzeysel kanama ve dış boyanma benzer görünüm oluşturabilir. 2025 sistematik derleme klinik muayene, dermoskopi ve mikolojik doğrulamayı birlikte ele alır; melanom kuşkusu devam ediyorsa histopatolojik değerlendirme gerekebilir. Amaç gereksiz biyopsiyi azaltırken gerekli incelemeyi geciktirmemektir. Bu madde, bir melanom dışlama algoritması veya fotoğraftan tanı aracı değildir.

Kaynaklar:[1]

TANISAL YAKLAŞIM

MİKOLOJİK DOĞRULAMA

Yüzeysel deri örneğinin KOH ile incelenmesinde pigmentli mantar elemanları görülebilir; kültür etkeni doğrulamaya yardımcıdır. 2024 raporunda bu yöntemler birlikte kullanılmıştır. Örnekleme ve yorum sağlık personelince yapılır. Tipik yüzeysel hastalıkta tanısal soru deri lezyonudur; bütün hastalarda ileri görüntüleme veya sistemik mantar araştırması gerektiği sonucuna varılmaz. Atipik bulgu, uzman değerlendirmesinin kapsamını değiştirir.

Kaynaklar:[6]

TEDAVİ

YEREL TEDAVİ YAKLAŞIMI

Topikal antifungallerle düzelme bildirilmiştir. İran olgu raporu da lokal tedaviye yanıtı göstermektedir; tek olgu belirli bir ürünü diğerlerinden üstün kılmaz. İlacın seçimi, uygulama süresi ve özel hasta koşulları hekim tarafından belirlenir. İnternette adı geçen her antifungal aynı biçimde kullanılmamalıdır. Tanı belirsizken sistemik ilaç başlamak yerine mikolojik ve dermatolojik değerlendirme önceliklidir.

Kaynaklar:[3]

İZLEM VE ÖNERİLER

TEDAVİ SONRASINDA KONTROL

Tedavi sonrası lekenin gerileyip gerilemediği kontrol edilir. 2015 olgusunda topikal tedavi sonrası bir aylık kontrolde küçülme bildirilmiştir; bu süre bütün hastalar için değişmez iyileşme takvimi değildir. Kalıcı veya değişen lezyonda tanı ve uygulanan tedavi yeniden ele alınmalıdır. İlk tanı olasılığı, takipte yeni bulgular ortaya çıktığında sorgulanabilir.

Kaynaklar:[5]

ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ

DERMATOLOJİYE SEVK

Tanı belirsizliği veya şüpheli pigmentli lezyon varsa dermatoloji değerlendirmesi gerekir. Tek başına dermoskopik çizgi ya da renk, bütün melanomları dışlayan güvence değildir. Altı olguluk çalışma da yardımcı görüntülemeyi mikolojiyle birlikte kullanmıştır. Tedaviye yanıt vermeyen lekeyi tekrar tekrar mantar saymak yerine alternatif tanılar araştırılmalıdır. Çocuk ve gebelerde ilaç kararı ayrıca bireyselleştirilir.

Kaynaklar:[7]

KAYNAKLAR

Kaynakları görüntülemek için tıklayın
  1. Systematic Review of Tinea Nigra: A Clinical Approach ↗

    PubMed / ilgili yayının yazarları · Kaynak tarihi: 2025-04-06 · Erişim: 2026-10-26

  2. Tinea nigra by Hortaea werneckii, a report of 22 cases from Mexico ↗

    PubMed / ilgili yayının yazarları · Kaynak tarihi: 2008 · Erişim: 2026-10-26

  3. The first report of tinea nigra from Iran ↗

    PubMed / ilgili yayının yazarları · Kaynak tarihi: 2022 · Erişim: 2026-10-26

  4. Analysis of epidemiology and health care utilization for tinea nigra, white piedra, and black piedra among 39.4 million commercially insured outpatients, United States ↗

    PubMed / ilgili yayının yazarları · Kaynak tarihi: 2025 · Erişim: 2026-10-26

  5. Tinea nigra showing a parallel ridge pattern on dermoscopy ↗

    PubMed / ilgili yayının yazarları · Kaynak tarihi: 2015 · Erişim: 2026-10-26

  6. Tinea Nigra: Clinical and Diagnostic Guidance ↗

    PubMed / ilgili yayının yazarları · Kaynak tarihi: 2024 · Erişim: 2026-10-26

  7. Study of the dermatoscopic pattern of tinea nigra: report of 6 cases ↗

    PubMed / ilgili yayının yazarları · Kaynak tarihi: 2010 · Erişim: 2026-10-26

KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 3 ARAŞTIRMA

Doğrudan ilgili 3 doğrulanmış yayın seçildi; 20 sayısını doldurmak için çalışma eklenmedi. Her kayıttaki popülasyon ve sınırlılıklar korunmuştur. Özet veya metadata erişimi tam metin incelemesi olarak sunulmaz; erişim ve düzeltme ayrıntıları hazırlık kanıt dosyasındadır. Klinik onay değildir.

01 · TİNEA NİGRA İÇİN SİSTEMATİK KLİNİK DERLEME

Systematic Review of Tinea Nigra: A Clinical Approach

Miguel Ángel Sánchez-Romero ve arkadaşları · J Fungi (Basel) · 2025

Çalışma türü: Olgu yayınlarının sistematik derlemesi

Kapsam: 42 yayında 102 olgu.

ÖZET

Tanıda mikolojik inceleme ve tedavide topikal seçenekler öne çıkmıştır.

Olgu yayınları tedavileri randomize karşılaştırmaz; yüksek bildirilmiş başarı yayın yanlılığından etkilenebilir.

02 · MEKSİKA’DAN 22 TİNEA NİGRA OLGUSU

Tinea nigra by Hortaea werneckii, a report of 22 cases from Mexico

A Bonifaz ve arkadaşları · Stud Mycol · 2008

Çalışma türü: Geriye dönük olgu serisi

Kapsam: 1997–2007 döneminde 12 yetişkin ve 10 çocuk.

ÖZET

Avuç içi yerleşimi sık bulunmuş; topikal tedavilerle yanıt bildirilmiştir.

Küçük tek merkezli seri; ilaçlar arasında üstünlük kanıtı değildir.

03 · ABD SİGORTA KAYITLARINDA TİNEA NİGRA VE PİEDRA SAĞLIK HİZMETİ KULLANIMI

Analysis of epidemiology and health care utilization for tinea nigra, white piedra, and black piedra among 39.4 million commercially insured outpatients, United States

Jeremy A W Gold, Kaitlin Benedict, Shari R Lipner · J Am Acad Dermatol · 2025

Çalışma türü: Sigorta kayıtlarına dayalı gözlemsel analiz

Kapsam: 39, 4 milyon ticari sigortalı ayaktan hasta veri tabanı; üç farklı yüzeysel hastalık.

ÖZET

Nadir yüzeysel mikozların hizmet kullanımı incelenmiştir.

Tanı kodları kültürle doğrulanmış olgu sayısı değildir; ABD sigortalı popülasyonu genellenemez. Erişilen metadata ve CDC arşiv kaydı; PMC metni erişim doğrulaması gösterdi.

Bu metin eğitim ve başvuru amacıyla hazırlanmış, yönetici ve klinik inceleme bekleyen taslaktır. Kişiye özel tanı, reçete veya acil yardımın yerine geçmez. İlaç seçimi ve uygulama ayrıntıları hekim tarafından hastanın yaşı, gebelik durumu, eşlik eden hastalıkları ve yerel olanaklarla birlikte değerlendirilmelidir.

BU MADDEYİ GELİŞTİRİN

Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.

Bildirimler yönetici değerlendirmesine alınır. Bildirim sayısı tek başına içerik değişikliği veya silme kararı oluşturmaz.

Türkçe Sağlık Ansiklopedisi

AYRIVON © YAZILIM tarafından geliştirilmiştir.