TİP 1 DİYABET: BELİRTİLER, İNSÜLİN VE GÜVENLİ GÜNLÜK YAŞAM
ÖZET
Tip 1 diyabette bağışıklık sistemi pankreasın insülin üreten hücrelerine zarar verir. İnsülin eksikliği kan şekerini yükseltir; hastalık her yaşta başlayabilir.
GENEL OKUYUCU
NEDEN İNSÜLİN GEREKİR?
İnsülin, glukozun hücrelerde enerji için kullanılmasına yardımcı olur. Tip 1 diyabet yalnız fazla şeker yemekle açıklanmaz; otoimmün bir hastalıktır. İnsülin tedavisi yaşam için gereklidir ve beslenme düzenlemesi onun yerini tutmaz.
Tedavi enjeksiyonlarla veya pompayla verilebilir. Kan şekeri izlemi, beslenme eğitimi, fiziksel etkinliğin planlanması ve sağlık ekibiyle düzenli görüşme birlikte yürütülür. Amaç yalnız bir ölçümü düzeltmek değil, günlük yaşamı güvenle sürdürmek ve uzun dönem komplikasyon riskini azaltmaktır.
Sürekli glukoz izleme cihazı gün ve gece boyunca glukozun seyrini gösterir; bazı sistemler düşük veya yüksek değerler için alarm verir. Pompa ise insülin ileten ayrı bir işlev görür. Hangi cihazın uygun olduğu ve alarmda nasıl davranılacağı ekip tarafından öğretilmelidir. Cihaz kullanmak hastalığı ortadan kaldırmaz, günlük yönetimi destekler.
ŞÜPHELİ BELİRTİLERDE AYNI GÜN YARDIM ALIN
Sık idrara çıkma, aşırı susama, belirgin yorgunluk ve istemsiz kilo kaybı birkaç gün veya hafta içinde gelişebilir. Çocukta bezlerin ağırlaşması veya yeniden gece altını ıslatma görülebilir. Kendinizde ya da çocuğunuzda tip 1 diyabetten şüpheleniyorsanız aynı gün tıbbi değerlendirme alın.
Bu belirtilere hızlı kötüleşme, karın ağrısı, kusma, uykuya eğilim, bilinç karışıklığı veya hızlı ve derin soluma eklenirse hemen acil servise başvurun ya da Türkiye’de 112’yi arayın. Diyabetik ketoasidoz ilk belirti olabilir; önce rutin kan tahlili randevusu beklenmez.
HASTALIK GÜNLERİ İÇİN PLAN YAPIN
Ateşli hastalık veya kusma sırasında kan şekeri ve keton takibi gerekebilir. İnsülini kendi kendinize kesmeyin; ölçüm sıklığı, sıvı alımı ve ne zaman yardım alınacağı için diyabet ekibinizin hastalık günü planını uygulayın. Keton yüksekliği veya belirtiler sürüyorsa ekiple hemen iletişim kurun.
Ketoasidoz hastanede tedavi gerektirir. Nefeste meyvemsi koku, karın ağrısı veya derin soluma gibi belirtiler varsa evde yalnız ek insülinle beklemek güvenli değildir. Acil belirtiler varken ölçüm yapamamak yardım çağırmayı geciktirmemelidir.
Hastalık günü planını iyi olduğunuz dönemde hazırlamak yararlıdır. İnsülinin atlanması keton birikimine katkıda bulunabilir. Bulantı nedeniyle yemek yiyememek insülin gereksiniminin bittiği anlamına gelmez. Ne zaman keton bakılacağını, hangi sonuçta ekibe ulaşılacağını ve acile gidileceğini önceden öğrenin. Ciddi kötüleşmede tek bir normal görünümlü ölçüme güvenmeyin.
DÜŞÜK KAN ŞEKERİNİ DE TANIYIN
İnsülin kullananlarda terleme, titreme, açlık hissi, çarpıntı veya kafa karışıklığı düşük şekeri düşündürebilir. Bilinci açık ve güvenle yutabilen kişi, öğretilmiş hızlı etkili karbonhidrat ve tekrar ölçüm planını uygular.
Kişi bilinçsizse veya güvenle yutamıyorsa ağızdan yiyecek ya da içecek vermeyin. Türkiye’de 112’yi arayın; normal soluyorsa güvenli yan pozisyonda tutun. Varsa ve uygulaması öğrenilmişse glukagon kullanılabilir. Sık hipoglisemi tedavinin yeniden değerlendirilmesini gerektirir.
GEBELİK İÇİN AYRI BAKIM PLANI GEREKİR
Gebelik planlıyorsanız önceden diyabet ve gebelik alanında çalışan ekiple görüşün; gebeliği öğrendiğinizde de gecikmeden haber verin. Kan şekeri hedefleri, insülin gereksinimi ve takip sıklığı değişebilir. Göz ve böbrek değerlendirmesi önemlidir. Genel erişkin bakım planı gebeliğe otomatik uygulanmaz; insülini kendi kendinize kesmeyin veya değiştirmeyin.
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM
ANAMNEZ
YENİ TANI VE İZLEMDE KİŞİYE ÖZGÜ ÖYKÜ
Poliüri, susama, kilo kaybı ve yakınmaların süresi; önceki hiperglisemi, ketoasidoz ve ağır hipoglisemi sorgulanır. İnsülin planı, atlanan uygulamalar, cihaz sorunları, beslenme, egzersiz, alkol ve diğer maddeler konuşulur. Otoimmün hastalıklar, aile öyküsü, eşlik eden böbrek ve kalp hastalıkları, gebelik planı ve kullanılan ilaçlar kaydedilir. Eğitim gereksinimi, sağlık okuryazarlığı, ekonomik erişim ve psikososyal yük değerlendirilir. Yüksek HbA1c otomatik olarak ilgisizlik veya uyumsuzluk anlamına gelmez.
ERGENLİK, AİLE VE RUHSAL YÜK
Tanı ve izlemde diyabet sıkıntısı, depresyon, kaygı, yeme davranışı ve aile etkenleri yaşa uygun yöntemlerle değerlendirilir. Sorumluluğun bakım verenden ergene aktarımı aşamalıdır; yalnız kronolojik yaşla bütün yük çocuğa bırakılmaz. Kasıtlı insülin kısıtlama olasılığı yargılamadan araştırılır. Okul, spor ve sosyal yaşamda güvenli katılım hedeflenir; ruh sağlığı desteği diyabet bakımının bir parçasıdır.
FİZİK MUAYENE
ENJEKSİYON YERLERİ VE KOMPLİKASYON ODAKLI MUAYENE
Yüz yüze değerlendirmede ayaklar ve insülin enjeksiyon veya infüzyon bölgeleri incelenir; lipohipertrofi düzensiz emilime katkıda bulunabilir. Kan basıncı, kilo ve nöropati bulguları değerlendirilir. Duyu değerlendirmesi uygun klinik yöntemlerle yapılır; yalnız hastanın uyuşma bildirmemesi nöropatiyi dışlamaz. Akut hasta görünümü, bilinç veya solunum değişikliği rutin kontrol çerçevesinden çıkarılarak acil değerlendirilir.
AYIRICI TANI
YANLIŞ ALT TİPE BAĞLANMAKTAN KAÇINMA
Tip 2, monogenik veya pankreasa bağlı diyabet olasılığı klinik seyirle yeniden değerlendirilir. Beklenmeyen insülin gereksinimi veya test-klinik uyumsuzluğu uzman değerlendirmesini gerektirir. Sınıflandırma yeniden gözden geçirilebilir; bu, hastanın insülini kendi kendine bırakmasına izin vermez.
TANISAL YAKLAŞIM
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN: SINIFLANDIRMA
NICE NG17 erişkin, yani 18 yaş ve üzeri kapsamındadır. Yaş veya vücut ağırlığı tek başına diyabet tipini belirlemez. İlk tip 1 tanısında diyabete özgü otoantikorlar değerlendirilir; negatif sonuçla sınıflandırma belirsizse eş zamanlı glukozla birlikte açlık dışı C-peptid düşünülebilir. Çocuklarda ayrı pediatrik yol izlenir. Metabolik acil durum şüphesinde sınıflandırma testleri gerekli tedaviyi geciktirmemelidir.
OTOANTİKOR VE C-PEPTİDİN DOĞRU KULLANIMI
Erişkinde yaş veya beden kitle indeksi tek başına tip 1 diyabeti dışlamaz. İlk tip 1 tanısında diyabete özgü otoantikorlar değerlendirilir. Antikor negatifliği ve devam eden sınıflama belirsizliğinde eş zamanlı glukozla açlık gerektirmeyen C-peptid düşünülebilir; her yeni tanıda rutin doğrulama testi değildir. C-peptidin ayırt ediciliği tanıdan geçen süreyle artar. Klinik kuşku güçlü olduğunda insülin gereksinimi, alt tip testleri tamamlanana kadar görmezden gelinmez.
GEBELİK ÖNCESİ VE GEBELİKTE AYRI BAKIM
Gebelik planlayan veya gebe tip 1 diyabetli kişi diyabet-obstetri ortak ekibince izlenir. Glukoz hedefleri, ilaçlar, göz ve böbrek durumu gebelik öncesinde değerlendirilir. Gebelikte CGM, eğitim ve mesai dışı destekle birlikte kullanılır. Keton ölçüm malzemesi sağlanır; hiperglisemi veya hastalık halinde keton kontrolü ve gecikmeden tıbbi danışma planı öğretilir. Şüpheli ketoasidoz anne ve fetüs için acildir, hastane değerlendirmesi bekletilmez. Ergen gebeliğinde çocuk diyabet ekibi de bakım planına katılır.
TEDAVİ
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN: EĞİTİM VE TEKNOLOJİ
İnsülin rejimi yapılandırılmış eğitim ve bireysel hedeflerle eşleştirilir. Sürekli glukoz izleme, uygun kişilerde pompa veya hibrit kapalı döngü sistemleri seçenekler arasındadır; teknoloji eğitim ve güvenlik planının yerine geçmez. Hipoglisemi farkındalığı, günlük yaşam, egzersiz ve kişinin tercihleri görüşülür. Cihaz seçimi kullanılabilirlik ve gereksinimlere dayanmalıdır.
İNSÜLİN, TEKNOLOJİ VE EĞİTİMİ BİRLİKTE PLANLAMA
Tip 1 diyabette insülin yaşam boyu temel tedavidir. CGM ve uygun otomatik insülin iletim sistemleri, kişinin olanakları ve tercihiyle değerlendirilir; cihaz eğitim ve desteğin yerine geçmez. CGM kullanan kişinin de kapiller glukoz ölçümü ve keton testine erişimi olmalıdır. Hedefler hipoglisemi riskiyle dengelenir. Eğitim tanıda, düzenli izlemlerde ve yaşam geçişlerinde yenilenir.
HASTALIK GÜNLERİNDE İNSÜLİN VE KETON GÜVENLİĞİ
Enfeksiyon ve başka akut hastalıklar, besin alımı azalsa bile glukozu yükseltebilir. İnsülin kendiliğinden kesilmez; düzeltme ve izlem sıklığı önceden hazırlanmış kişisel hastalık günü planına göre diyabet ekibiyle belirlenir. Glukoz daha sık izlenir, uygun sıvı alımı korunur. Tip 1 diyabette hastalık veya hedef üstü glukoz durumunda keton kontrolü ve ne zaman yardım isteneceği öğretilir. Kusma veya keton saptanması gecikmeden ekiple görüşmeyi gerektirir; ağır belirtiler acil değerlendirilir. Plan yalnız bir glukoz sayısından oluşmamalı, gece ve mesai dışı ulaşılacak kişiyi de içermelidir.
ÇOCUKTA POMPA VE OTOMATİK İLETİM GÜVENLİĞİ
ISPAD, çocuk ve ergenin erişebildiği ve kabul edebildiği uygun gelişmiş insülin teknolojilerinin sunulmasını destekler. Seçim yaş, gereksinim, aile desteği ve tercihle yapılır; yalnız yüksek HbA1c nedeniyle yarar sağlayabilecek çocuk dışlanmamalıdır. Pompa seti sorunu insülin iletimini keserek hızlı keton gelişimine yol açabilir. Aile, hiperglisemide keton kontrolünü, infüzyon seti sorununu tanımayı ve yazılı yedek enjeksiyon planını öğrenmelidir. Otomatik sistem yemek duyurusu, eğitim, sarf malzemesi ve gerektiğinde insan müdahalesi ihtiyacını tamamen kaldırmaz.
ÇOCUKTA HASTALIK GÜNLERİNİN AYRI SINIRLARI
Çocukta hastalık gününde insülinin tamamen kesilmemesi, glukoz ve keton izleminin artırılması ve sıvı-karbonhidrat alımının uyarlanması aileye öğretilir. İnsülin değişikliği çocuğun yazılı planına ve ekibin yönlendirmesine dayanır; burada doz algoritması verilmez. Süren kusma, sıvı tutamama, artan keton, belirgin halsizlik, solunum değişikliği veya bilinç etkilenmesi erken ve gerektiğinde acil yardım gerektirir. Küçük çocukta düşük glukozla birlikte keton bulunması da mümkündür; yalnız yüksek şeker beklemek güvenli değildir.
İLERİ YAŞTA BİLİŞ, BAKIM DESTEĞİ VE İNSÜLİN GÜVENLİĞİ
İleri yaşta tip 1 diyabet bakımı bilişsel ve işlevsel kapasite, kırılganlık, düşmeler, hipoglisemi ve çoklu ilaç kullanımıyla birlikte değerlendirilir. Hedef ve cihaz seçimi kişinin yapabildikleri ve bakım desteğiyle uyumlu olmalıdır. Karmaşık planı sadeleştirmek, insülini tamamen kesmek demek değildir: yemek yiyemeyen tip 1 diyabetli kişide de ketoasidozu önlemek için bazal insülin gereksinimi sürer. Hastalık, organ yetersizliği veya besin alımı azalmasında doz planı ekipçe yeniden düzenlenir; yaşa bakılarak otomatik tedavi kesilmez.
ARAŞTIRMA: GEBELİKTE KAPALI DÖNGÜ
CIRCUIT çalışmasında tip 1 diyabetli 91 gebe randomize edildi; birincil analiz 88 kişiyi kapsadı. Kapalı döngü, 16–34. haftalarda 63–140 mg/dL aralığında geçirilen süreyi standart bakıma göre 12,5 yüzde puan artırdı (%95 güven aralığı 9,5–15,6). PubMed özeti temelindeki bu cihaz özgül sonuç, obstetrik yararı kanıtlamaz. Kapalı döngüde iki, standart bakımda bir ketoasidoz olayı vardı; bütün sistemlere eşdeğerlik veya ketoasidozdan korunma garantisi çıkarılamaz.
ARAŞTIRMA: OBEZİTE EŞLİĞİNDE SEMAGLUTİD
Otomatik insülin iletimi kullanan, beden kitle indeksi en az 30 olan 72 tip 1 diyabetli erişkinin 26 haftalık randomize çalışmasında birleşik yanıt (70–180 mg/dL süresi >%70, 70 mg/dL altındaki süre <%4 ve en az %5 kilo kaybı) semaglutidle %36, plaseboyla %0 bulundu; fark 36 yüzde puandı (%95 güven aralığı 20,6–52,2). PubMed özetiyle sınırlı değerlendirmede küçük, seçilmiş örneklem ve kısa izlem önemlidir. Ketoasidoz görülmemesi risksizliği göstermez; çalışma insülinin bırakılmasını, gebelikte kullanımı veya Türkiye’de ruhsat durumunu belirlemez.
ARAŞTIRMA: YENİ TANIDA TEPLİZUMAB
Yeni tanılı tip 1 diyabeti olan 328 çocuk ve ergenin plasebo kontrollü çalışmasında, 78. haftadaki uyarılmış C-peptid farkı teplizumab lehine 0,13 pmol/mL idi (%95 güven aralığı 0,09–0,17). İnsülin gereksinimi, HbA1c, hedef aralık süresi ve hipoglisemiye ilişkin başlıca ikincil sonuçlar anlamlı farklılaşmadı. PubMed özetinde lenfopeni ve hafif sitokin salınımı olayları bildirildi. Evre 3’te beta hücre korunması, evre 2’de başlangıcı geciktirmekten farklıdır; insülinsiz iyileşme anlamına gelmez.
ARAŞTIRMA: KÖK HÜCRE KAYNAKLI ADACIKLAR
Kontrol grubu bulunmayan faz 1–2 ara analizinde, en az 12 ay izlenen 14 tip 1 diyabetli alıcının tümüne immün baskılama uygulandı. Tam doz alan 12 kişinin 10’u 365. günde insülinden bağımsızdı. PubMed özetinde ciddi nötropeni ve biri kriptokok menenjitiyle ilişkili iki ölüm bildirildi. Önceden belirlenmemiş bu ara analiz ve küçük, seçilmiş örneklem rutin tedavi veya kür kanıtı değildir; sonuç mevcut insülin bakımını değiştirmez.
ULUSAL KILAVUZ BAĞLAMI: TEMD 2026
TEMD’nin Nisan 2026 tarihli Diabetes Mellitus ve Komplikasyonları kılavuzu, tip 1 diyabet ve transplantasyon konularında Türkiye’ye ait ulusal bağlam sağlar. Buradaki değerlendirme resmî PDF’nin dizine alınmış ilgili metinleriyle sınırlıdır; kitabın tamamı ve doz algoritmaları yeniden incelenmiş değildir. Uluslararası araştırma bulguları bu ulusal kaynaktan ayrı okunmalıdır; deneysel hücre veya ilaç çalışmalarının Türkiye’de onaylı rutin bakım olduğunu göstermez.
İZLEM VE ÖNERİLER
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN: UZUN DÖNEM BAKIM
Göz, böbrek, sinir ve kalp-damar komplikasyonları açısından düzenli takip gerekir. Glukoz yönetimi, uygun beslenme ve fiziksel etkinlik risk azaltımını birlikte destekler. Hastanın öğrenme gereksinimleri ve bakım ekibine erişimi değerlendirilmelidir; insülini yalnız bir reçete olarak değil, sürdürülebilir öz yönetim becerileriyle birlikte ele almak önemlidir.
BÜYÜME VE İLİŞKİLİ HASTALIKLARIN İZLEMİ
Büyüme, puberte, glukoz verileri, HbA1c, hipoglisemi ve ailenin bakım gereksinimleri düzenli değerlendirilir. Tiroid hastalığı ve çölyak açısından yaşa ve kılavuza uygun tarama planlanır. Uzun dönem göz, böbrek ve diğer komplikasyon izlemi yaş ve hastalık süresiyle ilişkilidir. Yetişkin tarama takvimi küçük çocuğa otomatik kopyalanmaz. Okul ve ev bakım planı çocuğun gelişim düzeyine uygun olmalıdır.
HİPOGLİSEMİ VE DOĞUM SONRASI DEĞİŞEN GEREKSİNİM
Özellikle ilk trimesterde ve doğum sonrasında hipoglisemi riski görüşülür. Doğumdan sonra insülin gereksinimi hızla değişebileceğinden ekip planı ve yakın glukoz izlemi gerekir; gebelik dozlarını otomatik sürdürmek uygun değildir. Emzirme sırasında hipoglisemi önleme, uygun besin erişimi ve bakım veren desteği planlanır. Bu süreçte insülin tamamen bırakılmaz. Kontrasepsiyon ve sonraki gebelik planı kişinin tercihiyle konuşulur.
BAKIM GEÇİŞLERİ VE TEKRAR DEĞERLENDİRME
Bakım evine geçiş, hastane taburculuğu veya bakım veren değişikliği sırasında insülin türü, uygulama saatleri, cihaz kullanımı ve hipoglisemi acil planı açık aktarılır. CGM uygun kişide hipoglisemi fark edilmesini destekleyebilir; alarmı kimin izleyeceği belirlenmelidir. Günlük yaşam kapasitesi ve bakım hedefleri değiştikçe plan yeniden görüşülür. Yaşam sonu kararları bireyseldir; bu kart böyle bir durumda standart doz veya otomatik kesme kuralı vermez.
ARAŞTIRMA: İLERİ YAŞTA OTOMATİK İNSÜLİN İLETİMİ
65–86 yaşındaki 82 katılımcının çapraz randomize çalışmasında hibrit kapalı döngü, sensör destekli pompaya göre 70 mg/dL altındaki süreyi 1,05 yüzde puan azalttı (%95 güven aralığı 0,73–1,48). Her cihaz dönemi 12 haftaydı. Yoğun teknik destek alan, seçilmiş örneklem ileri demansı temsil etmez; iki ketoasidoz yatışı bildirildi. Hedefli tam metin değerlendirmesi, cihaz başarısının bakım desteği ve yedek insülin planının yerini tutmadığını gösterir.
ARAŞTIRMA SENTEZİ: ÇOCUKLARDA OTOMATİK İLETİM
6–18 yaş grubundaki 901 katılımcıyı içeren 11 randomize çalışmanın meta-analizinde, 70–180 mg/dL hedef aralık süresini bildiren 10 çalışma ve 786 katılımcıda otomatik insülin iletimiyle 11,5 yüzde puan artış bulundu (%95 güven aralığı 9,3–13,7). Hedefli tam metin incelemesinde çoğu çalışmanın körlenmemesi, yanlılık riski, sınırlı çeşitlilik ve yaşam kalitesi verisi dikkat çekti. Bu sentez altı yaş altına otomatik genellenemez; cihaz, eğitim ve aile desteği birlikte değerlendirilir.
ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ
ÇOCUKTA ŞÜPHELİ YENİ TANI AYNI GÜN DEĞERLENDİRİLİR
Çocuk ve ergende poliüri, polidipsi, kilo kaybı veya açıklanamayan yorgunlukla tip 1 diyabet düşünülüyorsa aynı gün çocuk diyabet ekibine yönlendirme gerekir. Kusma, karın ağrısı, hızlı veya derin solunum, dehidratasyon ya da bilinç değişikliği ketoasidozu düşündürür ve acil hastane değerlendirmesi gerektirir. Açlık testi veya ileri poliklinik randevusu beklenmez. Şüpheli ketoasidoz, henüz diyabet tanısı olmayan çocukta da mümkündür; erişkin sıvı ve insülin protokolü çocuğa doğrudan uygulanmaz.
ÇOCUKTA HİPOGLİSEMİ GÜVENLİĞİ
Küçük çocuk hipoglisemiyi sözel olarak anlatamayabilir; davranış değişikliği, solukluk, terleme veya uyku hali önemlidir. Bilinci kapalı, nöbet geçiren veya güvenle yutamayan çocuğa ağızdan yiyecek ya da içecek verilmez; 112 aranır ve eğitimli bakım veren önceden reçetelenmiş uygun glukagon planını uygular. Bilinci açık ve yutabilen çocukta tedavi yaş, ağırlık ve kullanılan teknolojiye göre kişisel plandır; erişkin karbonhidrat miktarı körlemesine uygulanmaz. Tekrarlayan veya fark edilmeyen hipoglisemi hedef ve tedavinin ekipçe yeniden değerlendirilmesini gerektirir.
ERİŞKİNDE KETOASİDOZ UYARISI
Tip 1 diyabette kusma, karın ağrısı, hızlı-derin solunum, uykuya eğilim veya bilinç değişikliği ketoasidoz kuşkusuyla hemen acil değerlendirme gerektirir. Rutin test randevusu beklenmez; Türkiye’de 112 aranabilir.
KAYNAKLAR
Kaynakları görüntülemek için tıklayın
- Type 1 Diabetes ↗
NIDDK · Kaynak tarihi: 2025-02 · Erişim: 2026-10-23
- Symptoms of type 1 diabetes and how it is diagnosed ↗
NHS · Kaynak tarihi: 2024-10-31 · Erişim: 2026-10-23
- Diabetic ketoacidosis ↗
NHS · Kaynak tarihi: 2023-06-08 · Erişim: 2026-10-23
- Low blood sugar (hypoglycaemia) ↗
NHS · Erişim: 2026-10-23
- NG17: Type 1 diabetes in adults, recommendations ↗
NICE · Kaynak tarihi: 2022-08-17 · Erişim: 2026-10-23
- Diabetes and pregnancy ↗
NHS · Kaynak tarihi: 2024-05-28 · Erişim: 2026-10-23
- The management of type 1 diabetes in adults: updated 2026 ADA/EASD consensus ↗
ADA / EASD · Kaynak tarihi: 2026-09-30 · Erişim: 2026-10-23 · İlk yayın: 2026-09-16
27 Eylül C-peptid birim düzeltmesi ve 30 Eylül 2026 düzeltme kaydı.
- Diabetes in children and young people: NG18 recommendations ↗
NICE · Kaynak tarihi: 2023-05-11 · Erişim: 2026-10-23
- Diabetes in pregnancy: NG3 recommendations ↗
NICE · Kaynak tarihi: 2020-12-16 · Erişim: 2026-10-23
- ISPAD 2024 Diabetes Technologies: Insulin Delivery ↗
ISPAD · Kaynak tarihi: 2024 · Erişim: 2026-10-23
- ISPAD 2022 Assessment and management of hypoglycemia in children and adolescents ↗
ISPAD · Kaynak tarihi: 2022 · Erişim: 2026-10-23
- ISPAD 2022 Sick day management in children and adolescents with diabetes ↗
ISPAD · Kaynak tarihi: 2022 · Erişim: 2026-10-23
- Diabetes and being ill: sick-day management ↗
Diabetes UK · Erişim: 2026-10-23
- Children and Adolescents: Standards of Care in Diabetes 2026 ↗
American Diabetes Association · Kaynak tarihi: 2025-12-08 · Erişim: 2026-10-23
- Older Adults: Standards of Care in Diabetes 2026 ↗
American Diabetes Association · Kaynak tarihi: 2025-12-08 · Erişim: 2026-10-23
- Automated Insulin Delivery in Older Adults with Type 1 Diabetes. ↗
NEJM evidence · Kaynak tarihi: 2024-12-23 · Erişim: 2026-10-24
PMID 39714936; DOI 10.1056/EVIDoa2400200. PubMed özeti ve hedefli tam metin bölümleri incelendi; bütün metin ve eklerin denetimi değildir.
- Closed-Loop Insulin Delivery in Type 1 Diabetes in Pregnancy: The CIRCUIT Randomized Clinical Trial. ↗
JAMA · Kaynak tarihi: 2025-12-23 · Erişim: 2026-10-24
PMID 41134589; DOI 10.1001/jama.2025.19578. Yorum PubMed özetine dayanır; tam metin incelemesi değildir.
- Semaglutide in Adults with Type 1 Diabetes and Obesity. ↗
NEJM evidence · Kaynak tarihi: 2025-06-23 · Erişim: 2026-10-24
PMID 40550013; DOI 10.1056/EVIDoa2500173. Yorum PubMed özetine dayanır; tam metin incelemesi değildir.
- Teplizumab and β-Cell Function in Newly Diagnosed Type 1 Diabetes. ↗
The New England journal of medicine · Kaynak tarihi: 2023-10-18 · Erişim: 2026-10-24
PMID 37861217; DOI 10.1056/NEJMoa2308743. Yorum PubMed özetine dayanır; tam metin incelemesi değildir.
- Stem Cell-Derived, Fully Differentiated Islets for Type 1 Diabetes. ↗
The New England journal of medicine · Kaynak tarihi: 2025-06-20 · Erişim: 2026-10-24
PMID 40544428; DOI 10.1056/NEJMoa2506549. Yorum PubMed özetine dayanır; tam metin incelemesi değildir.
- Automated Insulin Delivery Systems and Glucose Management in Children and Adolescents With Type 1 Diabetes: A Systematic Review and Meta-Analysis. ↗
JAMA pediatrics · Kaynak tarihi: 2025-11-01 · Erişim: 2026-10-24
PMID 40920375; DOI 10.1001/jamapediatrics.2025.2740. PubMed özeti ve hedefli tam metin bölümleri incelendi; bütün metin ve eklerin denetimi değildir.
- TEMD Diabetes Mellitus ve Komplikasyonları ↗
Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği · Kaynak tarihi: 2026-04 · Erişim: 2026-10-24
17th edition, April 2026. Resmî dizin metninin ilgili pasajları incelendi; PDF bütünü yeniden incelenmedi.
Bu içerik genel bilgilendirme içindir; tanı veya kişisel tedavi önerisi değildir. Acil tehlike belirtilerinde Türkiye’de 112’yi arayın.
BU MADDEYİ GELİŞTİRİN
Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.