TİROİD FONKSİYON TESTLERİ

Tiroid fonksiyon testleri, tiroid bezinin hormon üretimini ve onu yöneten sistemin yanıtını kan örneği üzerinden değerlendiren ölçümlerdir. TSH hipofizden salgılanan uyarıcı hormondur; T4 ve T3 ise tiroid hormonlarıdır. Bu ölçümler birbirinin yerine geçmez. Hekim testleri birlikte yorumlayarak hormon azlığı veya fazlalığı olasılığını değerlendirir; her hastaya bütün testlerin istenmesi gerekli değildir.

Erişkinde hipofiz hastalığı düşünülmüyorsa ilk basamakta TSH kullanılabilir. Yüksek sonuçta serbest T4, düşük sonuçta serbest T4 ve serbest T3 değerlendirmeye eklenir. Hipofiz hastalığı şüphesinde TSH tek başına yeterli başlangıç testi değildir. Akut hastalık sırasında görülen değişiklikler de yanıltabilir; test isteminin klinik gerekçesi önemlidir.

Total hormon ölçümü, kandaki taşıyıcı proteinlere bağlı ve serbest bölümleri birlikte yansıtır. Serbest hormon ölçümleri farklı bir soruya yanıt verir. Taşıyıcı proteinlerin değişmesi total sonuçları etkileyebilir. Bu nedenle rapordaki farklı test adları eşanlamlı kabul edilmemeli, birinin sonucu diğerinin referans aralığıyla karşılaştırılmamalıdır.

Belirtilerle uyuşmayan veya kendi arasında tutarsız testler mutlaka gerçek hormon hastalığı anlamına gelmez. Antikorlar, bazı ilaçlar ve takviyeler ölçümü etkileyebilir. Güncel Avrupa rehberi bu durumda klinisyen ile laboratuvarın birlikte değerlendirme yapmasını önerir. Gerekirse başka yöntemle ölçüm veya uzman laboratuvar incelemesi planlanır.

Biyotinin etkisi kullanılan ölçüm sistemine bağlıdır. On üç erişkinle yapılan bir araştırmada sekiz gün boyunca alınan yüksek miktarlı biyotin bazı tiroid ölçümlerini değiştirmiştir. Küçük araştırmanın sonucu bütün cihazlara aynı biçimde uygulanamaz; kullanılan ürün ve miktarı test isteyen ekibe bildirmek yorum açısından önem taşır.

Sonuç değerlendirilirken yalnız sayı değil, laboratuvarın kullandığı yöntem ve referans aralığı da dikkate alınır. Farklı cihazlardan elde edilen değerlerin bütünüyle eşdeğer olduğu varsayılmamalıdır. Tiroid durumundaki değişiklikten sonra TSH yanıtı gecikebilir. Seri sonuçların yorumu, ölçüm koşulları ve klinik gidişle birlikte yapılmalıdır.