TİROİD NODÜLLERİ

GENEL BAKIŞ

Bu bölümün ilk açıklaması yukarıdaki özette sunulmuştur.

BELİRTİLER, NEDENLER VE RİSKLER

Birçok nodül başka amaçla çekilen görüntülemede tesadüfen saptanır. Bazıları boyunda şişlik, yutma sırasında takılma veya bası hissi oluşturur. Hormon üreten nodüllerde çarpıntı, terleme ve kilo kaybı görülebilir; ancak nodüllerin çoğu hormon üretimini belirgin değiştirmez. Nodülün varlığı ile bezin çalışma durumu bu nedenle ayrı sorulardır. [1]

Yaş ilerledikçe nodüller daha sık görülür. Ailede tiroid kanseri bulunması, baş ve boyun bölgesine radyasyon öyküsü, çevreye yapışık sert kitle ve yeni ses değişikliği değerlendirmede önemlidir. Bu özelliklerin bulunması kanseri kanıtlamaz; yalnızca incelemenin önceliğini ve kapsamını etkiler. Tiroidit, kist ve iyi huylu hücresel büyümeler de nodül oluşturabilir. [2]

Guatr, tiroid bezinin büyümesini anlatır; nodül ise bez içindeki sınırlı oluşumdur. İkisi birlikte bulunabilir, ancak boyunda görülen her şişlik aynı yapıda değildir. Tiroid büyümesine hormon değişiklikleri veya iltihap da katkıda bulunabilir. Öksürük, boğazda takılma ve hırıltılı soluma gibi bası yakınmaları varsa yalnız nodülün ölçüsünü izlemek yeterli olmaz; şişliğin nedeni ve solunum yoluna etkisi de değerlendirilmelidir. [4]

TANISAL YAKLAŞIM VE AYIRICI TANI

Muayenede tiroid ve boyun lenf düğümleri değerlendirilir. TSH ve gerektiğinde diğer hormon ölçümleri bezin işlevini araştırır. Ultrason nodülün boyutunu, içeriğini ve kuşkulu yapısal özelliklerini gösterir. Biyopsi kararı yalnız ele gelen büyüklüğe değil ultrason görünümü ve klinik bağlama dayanır. Birden çok nodül varsa her biri aynı riskte kabul edilmez. [1]

İnce iğne aspirasyonu çoğunlukla ultrason eşliğinde hücre örneği alınmasıdır. Sonuç iyi huylu, kötü huylu, kuşkulu, belirsiz veya yetersiz olabilir. “Yetersiz örnek” kanser anlamına gelmediği gibi güvenilir bir iyi huyluluk sonucu da değildir. Belirsiz sonuçta tekrar örnekleme, seçilmiş moleküler inceleme veya cerrahi değerlendirme gündeme gelebilir. Bu karar patoloji raporunun tamamıyla verilmelidir. [3]

Tablo, birbirini tamamlayan testlerin farklı soruları yanıtladığını gösterir. [1,3]

YÖNETİM VE TEDAVİ İLKELERİ

İyi huylu ve yakınma yaratmayan nodüller çoğunlukla izlenebilir. Büyüyen, bası oluşturan veya kanser kuşkusu taşıyan nodüllerde cerrahi seçenek değerlendirilir. Hormon üreten nodül için işlev bozukluğuna yönelik ayrıca tedavi gerekebilir. Biyopsiye giderken kullanılan tüm ilaçlar, özellikle kan sulandırıcılar bildirilmelidir; ilaç kesme kararı kişinin kendi başına vereceği bir karar değildir. İşlem ekibinin hazırlık talimatları esas alınır. [2,3]

İZLEM, KORUNMA VE ÖZEL GRUPLAR

Kontrollerde önceki ultrason görüntüleri ve ölçümleri karşılaştırılır. Takip aralığı başlangıç görünümü ve biyopsi sonucuna göre değişir; herkese aynı süre uygun değildir. İyi huylu bir sonuca rağmen yeni bası yakınması veya belirgin değişim yeniden değerlendirme nedenidir. Eski patoloji raporlarını saklamak gereksiz tekrarları azaltır. Çocuklukta ortaya çıkan veya güçlü aile öyküsüyle birlikte bulunan nodüllerde uzman değerlendirmesi özellikle önemlidir. [2]

ACİL UYARILAR VE BAŞVURU

Boyunda hızla artan şişlik, yeni ve kalıcı ses kısıklığı ya da giderek zorlaşan yutma geciktirilmeden değerlendirilmelidir. Solunumun belirgin zorlaşması acil yardım gerektirir. [4] Bu belirtiler yalnız kanserde görülmez; bası yapan iyi huylu oluşumlar da değerlendirme gerektirebilir. [2]