İçeriğe geç
Madde metnine geç
HASTALIK

TOKSOKARİYAZİS

ÖZET

Toksokariyazis, çoğunlukla köpek ve kedilerin Toxocara türlerine ait larvaların insan dokularında göç etmesiyle oluşur. Visseral ve oküler biçimler ayrılır; seropozitiflik tek başına aktif hastalık veya ilaç gereksinimi anlamına gelmez. [2,4]

Kaynaklar:[2][4]
Son güncelleme tarihi:

GENEL OKUYUCU

KAPSAM

Visseral/oküler larva migrans ve serolojinin sınırları.

HALK İÇİN KISA BİLGİ

Bulaş, enfekte hayvan dışkısıyla kirlenmiş topraktaki yumurtaların ağızdan alınmasıyla; daha seyrek çiğ veya az pişmiş etle olabilir. İnsandan insana nezle gibi bulaşmaz. Özellikle toprak yeme davranışı olan çocuklarda maruziyet önemlidir. Çoğu enfeksiyon belirtisizdir. [1]

El yıkama, evcil hayvanların veteriner kontrolü ve dışkılarının düzenli uzaklaştırılması korunmaya yardım eder. Ateş, öksürük ve karın ağrısı sistemik hastalıkta; gözde kızarıklık, ışık çakması veya görme kaybı göz tutulumunda görülebilir. Tek göz etkilenmesi sık olduğundan diğer gözün iyi görmesi değerlendirmeyi geciktirmemelidir. [1]

Kaynaklar:[1]

SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM

ANAMNEZ

Toprak yeme, hayvan ve kirli toprak teması ile çiğ et veya sakatat tüketimi sorulur. Larvalar bağırsakta erişkinleşmeden karaciğer, akciğer, kas, göz veya nadiren sinir sistemine göç edebilir; semptomların organ dağılımı tanıyı yönlendirir. [4]

Kaynaklar:[4]

FİZİK MUAYENE

Ateş, hepatomegali, hışıltı ve karın yakınmaları visseral biçimi düşündürür; periferik eozinofili sıktır. Göz hastalığı genellikle tek taraflıdır ve retina granülomu, üveit veya koryoretinit oluşturabilir. Beyaz pupilla görünümü retinoblastomla karışabilir. [2]

Kaynaklar:[2]

AYIRICI TANI

Baylisascaris, Strongyloides ve Paragonimus gibi diğer göç eden helmintler benzer organ bulguları yapabilir. Gözde lökokori retinoblastomdan ayrılmalıdır; yalnız pozitif serolojiye dayanarak tümör değerlendirmesi bırakılmaz. [2]

ELISA pozitifliğinin doğrulanması gerektiğinde referans laboratuvar yöntemleri kullanılır. Western blot ve avidite çalışmaları mevcut olmakla birlikte avidite tek başına aktif enfeksiyon ölçütü değildir. [6]

Kaynaklar:[2][6]

TANISAL YAKLAŞIM

Uyumlu klinik ve maruziyet, larval antijenlere yönelik ELISA ile birlikte değerlendirilir. Ascaris ile çapraz reaksiyon olabilir. Eski enfeksiyonda antikor kalabilir; gerektiğinde eşleştirilmiş serum örnekleri yardımcıdır. Oküler hastalıkta serum antikoru düşük veya negatif olsa bile göz sıvısında antikor araştırılması anlamlı olabilir. [2]

İnsanda yumurta üreten erişkin Toxocara bulunmaz; dışkıda parazit yumurtası aramak insan toksokariyazisini doğrulayan yöntem değildir. [4]

Kaynaklar:[2][4][7]

TEDAVİ

Semptomatik visseral hastalıkta albendazol veya mebendazol kullanılır. CDC şeması albendazol 400 mg günde 2 kez, 5 gün; alternatif mebendazol 100–200 mg günde 2 kez, 5 gündür. En uygun süre kesinleşmemiştir; çocuk, gebelik ve organ tutulumunda uzman bireyselleştirmesi gerekir. İnflamasyon için kortikosteroid eklenebilir. [3]

Oküler hastalıkta hedef görmeyi korumaktır. Aktif inflamasyonda lokal veya sistemik steroid, seçilmiş hastada antiparaziter tedavi; kalıcı vitreoretinal komplikasyonlarda cerrahi değerlendirme gerekir. Larvayı cerrahiyle çıkarmaya çalışmak her zaman başarılı değildir. [3]

Kaynaklar:[3]

İZLEM VE ÖNERİLER

Klinik organ yanıtı ve başlangıçta anormal olan eozinofil sayısı izlenir; antikorun uzun süre yüksek kalması tek başına tedavi başarısızlığı sayılmaz. [6]

Uzamış albendazol kullanımında seri kan sayımı gerekir; özellikle karaciğer fonksiyonu bozuk hastalarda pansitopeni bildirilmiştir. [3]

Göz izleminde inflamasyon, görme keskinliği ve granülomun yerleşimi birlikte değerlendirilir. Erişkin kohortunda granülom göçü ve tedavi sonrası nüks görüldüğünden ilk düzelme izlem sonu değildir. [5]

Kaynaklar:[6][3][5]

ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ

ACİL SEVK

Yeni görme kaybı veya lökokori acil göz değerlendirmesini gerektirir. Bilinç değişikliği, nöbet, ciddi solunum veya kardiyak etkilenme nadir fakat ağır organ hastalığı açısından hastanede değerlendirilmelidir. [4]

Kaynaklar:[4]

DİĞER PROFESYONEL AYRINTILAR

AYIRICI DEĞERLENDİRME

Özellikler birlikte değerlendirilir; tablo tek başına tanı koydurmaz.

Kaynaklar:[2][7]

KAYNAKLAR

Kaynakları görüntülemek için tıklayın
  1. About Toxocariasis ↗

    CDC · Kaynak tarihi: 2024 · Erişim: 2026-10-26

  2. Clinical Overview of Toxocariasis ↗

    CDC · Kaynak tarihi: 2024 · Erişim: 2026-10-26

  3. Clinical Care of Toxocariasis ↗

    CDC · Kaynak tarihi: 2024 · Erişim: 2026-10-26

  4. DPDx: Toxocariasis ↗

    CDC · Kaynak tarihi: erişim 2026 · Erişim: 2026-10-26

  5. Clinical features and course of ocular toxocariasis in adults. ↗

    Ahn, Woo, Jin, Chang, Kim, Ahn, Heo, Yu, Chung, Park, Hong · Kaynak tarihi: 2014 · Erişim: 2026-10-26

  6. Clinical usefulness of Western blotting and ELISA avidity for the diagnosis of human toxocariasis. ↗

    Rudzińska, Kowalewska, Sikorska · Kaynak tarihi: 2017 · Erişim: 2026-10-26

  7. Ocular Toxocariasis in Adult Caucasian Patients: Clinical Presentations and Treatment Outcomes. ↗

    Desurmont, Bourdin, Paris, Toutée, Faudi, Fardeau, Bodaghi, Touhami · Kaynak tarihi: 2024 · Erişim: 2026-10-26

KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 4 ARAŞTIRMA

Aşağıdaki çalışmalar farklı klinik soruları aydınlatır; tedavi seçiminde çalışma popülasyonu ve tasarımı dikkate alınmalıdır.

01 · ALBENDAZOLÜN ERKEN KARŞILAŞTIRMALI TEDAVİ KANITI

Thiabendazole vs. albendazole in treatment of toxocariasis: a clinical trial.

D Stürchler, P Schubarth, M Gualzata, B Gottstein, A Oettli · Annals of tropical medicine and parasitology · 1989

Çalışma türü: Randomize klinik çalışma

Kapsam: 6–83 yaşında visseral veya oküler larva migranslı 34 kişi.

ÖZET

Beş günlük albendazol ve tiyabendazol karşılaştırıldı. Albendazol kolunda eozinofili azaldı; klinik kür oranları sırasıyla %32 ve %27 idi. İyi/çok iyi tolerans albendazolde daha sık bildirildi.

Küçük, eski ve karma organ tutulumlu çalışma; optimal süreyi veya oküler standart yaklaşımı belirlemez.

02 · OKÜLER HASTALIKTA KOMBİNASYON VE NÜKS

Clinical features and course of ocular toxocariasis in adults.

Seong Joon Ahn, Se Joon Woo, Yan Jin, Yoon-Seok Chang, Tae Wan Kim, Jeeyun Ahn, Jang Won Heo, Hyeong Gon Yu, Hum Chung, Kyu Hyung Park, Sung Tae Hong · PLoS neglected tropical diseases · 2014

Çalışma türü: Retrospektif kohort

Kapsam: Klinik ve serolojik olarak tanı konmuş 101 erişkin.

ÖZET

Albendazol ve steroid birlikte verilenlerde 6 aylık nüks %17,4, yalnız steroid alanlarda %54,5 idi. İlk tedavi sonuçları benzerdi; granülom göçü değerlendirilebilen 93 kişinin 15’inde görüldü.

Randomizasyon yoktur; tedavi seçimi ve hastalık şiddeti yanlılığı nedensel çıkarımı sınırlar.

03 · SEROLOJİDE WESTERN BLOT VE AVİDİTENİN SINIRLARI

Clinical usefulness of Western blotting and ELISA avidity for the diagnosis of human toxocariasis.

M Rudzińska, B Kowalewska, K Sikorska · Parasite immunology · 2017

Çalışma türü: Tanısal gözlemsel çalışma

Kapsam: En az iki serolojik incelemesi olan 138 kişi.

ÖZET

Western blot ile doğrulama %73,2 bulundu. Yüksek avidite %89,1’de vardı; düşük/sınır değerler bazı hastalarda yıllarca benzer kaldı. Aktif hastalığın aviditeyle belirlenmesi için ek kanıt gerektiği belirtildi.

Seçilmiş şüpheli hasta grubu; sonuç tüm ELISA kitleri için evrensel eşik veya tek başına tedavi kararı oluşturmaz.

04 · SERUM NEGATİFKEN OKÜLER TOKSOKARİYAZİS

Ocular Toxocariasis in Adult Caucasian Patients: Clinical Presentations and Treatment Outcomes.

Marie-Gwenola Desurmont, Alexandre Bourdin, Luc Paris, Adélaide Toutée, Emilien Faudi, Christine Fardeau, Bahram Bodaghi, Sara Touhami · Ocular immunology and inflammation · 2024

Çalışma türü: Retrospektif gözlemsel kohort

Kapsam: Göz sıvısında Western blot pozitif 15 erişkinin 17 gözü.

ÖZET

Serum serolojisi hastaların yalnız %20’sinde pozitifti. Albendazol ve antiinflamatuvar tedavi sonrası inflamasyon ve makula kalınlığı düzeldi; gözlerin %47,1’inde vitrektomi uygulandı.

Küçük ve göz sıvısı pozitifliğine göre seçilmiş seri; serum testinin toplum duyarlılığı bu oranla hesaplanamaz. Kontrolsüz tedavi sonucu kesin etkinlik kanıtı değildir.

Eğitim amaçlıdır; kişiye özel tanı, tedavi veya acil değerlendirme yerine geçmez.

BU MADDEYİ GELİŞTİRİN

Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.

Bildirimler yönetici değerlendirmesine alınır. Bildirim sayısı tek başına içerik değişikliği veya silme kararı oluşturmaz.

Türkçe Sağlık Ansiklopedisi

AYRIVON © YAZILIM tarafından geliştirilmiştir.