TOKSOPLAZMA RETİNOKOROİDİTİ
ÖZET
Toksoplazma retinokoroiditi, Toxoplasma gondii parazitinin retinada oluşturduğu enfeksiyöz inflamasyondur. Uçuşmalar ve bulanık görme sık yakınmalardır; ön bölümde eşlik eden inflamasyon varsa ağrı veya kızarıklık olabilir. Aktif odak çoğu kez eski pigmentli izin yakınında görülür, ancak her olguda önceden kalmış bir iz bulunması zorunlu değildir.
Tipik görünüm, fokal veya az sayıda nekrotizan retinit odağı ile çevresindeki inflamasyondur. Tanı klinik örüntüye dayanır; serumda yalnız IgG pozitifliği aktif göz enfeksiyonunu kanıtlamaz. Atipik görünümde göz içi sıvısında parazit DNA’sını araştıran PCR yardımcı olabilir. Araştırma sınıflandırma ölçütleri, bireysel hastada bütün olasılıkları dışlayan kesin bir test değildir.
Bağışıklığı baskılanmış kişilerde görünüm daha yaygın veya alışılmadık olabilir ve eski iz bulunmayabilir. Negatif antikor veya ilk negatif PCR sonucu güçlü klinik şüpheyi her zaman sonlandırmaz. Bu grupta göz bulguları, sistemik enfeksiyon olasılığı ve kullanılan immünosupresif ilaçlar birlikte değerlendirilmelidir; yalnız tipik görüntüyü aramak tanıyı geciktirebilir.
Tedavi kararı lezyonun aktifliğine, yerine, büyüklüğüne, görme düzeyine ve inflamasyonun ağırlığına göre verilir. İyileşmiş bir iz için aktif enfeksiyon tedavisi verilmez. Kullanılan ilaçlar doku kistlerini tamamen temizlemez. Pirimetamin içeren rejimlerde kemik iliği toksisitesini azaltmak için folinik asit gerekir; gebelik ve doğumsal enfeksiyon ayrı uzmanlık değerlendirmesi gerektirir.
Görüntülemede renkli fundus fotoğrafı tipik odağı belgeler. OCT, lezyonun derinliği ve doku etkilenmesini, otofloresans ise evrimini değerlendirmeye yardımcıdır. Flöresein ve indosiyanin anjiyografi her hastada rutin değildir; atipik durum veya komplikasyon şüphesinde seçilir. Yeni damar oluşumu OCT anjiyografiyle araştırılabilir.
Aktif atağın tedavisi ile daha sonraki nüksleri önleme kararı birbirinden ayrıdır. Sık nüks veya görmeyi tehdit eden yerleşim gibi durumlarda koruyucu antimikrobiyal tedavi düşünülebilir. En uygun süre ve uygulama sıklığı kesinleşmemiştir; yarar, yan etki olasılığı ve hastanın bağışıklık durumu birlikte tartılır.
- Toksoplazma retinokoroiditi
- Nekrotizan retinit
- Göz içi PCR
- Folinik asit
- Nüks profilaksisi
GENEL OKUYUCU
GENEL OKUYUCU İÇİN
Gözdeki beyaz aktif enfeksiyon odağı ile daha önce oluşmuş koyu iz aynı şey değildir. Uçuşma veya görme azalması yeni değerlendirme gerektirebilir; yalnız eski kan testiyle atağın aktif olup olmadığı anlaşılamaz.
ACİL DEĞERLENDİRME
Yeni bulanık görmede acil göz değerlendirmesi isteyin. Görememe gelişirse acil servise başvurun.
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM
ANAMNEZ
Önceki göz atakları, görme değişiminin süresi ve tedaviler sorgulanır. Bağışıklık baskılanması, HIV, nakil, hematolojik hastalık ve immünomodülatör ilaç kullanımı özellikle kaydedilir.
FİZİK MUAYENE
Her iki gözde görme, göz içi basıncı, ön segment ve genişletilmiş fundus değerlendirilir. Beyaz retinit odağı, vitritis, pigmentli eski iz, vaskülit ve makula/optik disk ilişkisi kaydedilir.
AYIRICI TANI
HSV/VZV ilişkili nekrotizan retinit, CMV retiniti, sifiliz, tüberküloz ve toksokariyazis düşünülür. Atipik veya tedaviye yanıtsız görünüm tanının yeniden değerlendirilmesini gerektirir.
İmmün baskılanmada eş enfeksiyon bulunabilir; yalnız başka bir etkenin saptanması bütün göz bulgularını açıklamayabilir.
TANISAL YAKLAŞIM
Tipik aktif odakta klinik muayene ve fundus fotoğrafı temel değerlendirmedir. OCT doku katmanlarını ve vitreoretinal ara yüzü; FAF lezyon evrimini gösterir. FFA/ICGA seçilmiş komplikasyonlar için kullanılır.
Uyumsuz veya atipik olguda aköz/vitreus PCR ve gerektiğinde ek inceleme düşünülür. İmmün baskılanmış hastada negatif ilk örnek tanıyı kesin dışlamaz; kalıcı şüphede tekrar veya alternatif örnek değerlendirilir.
TEDAVİ
Aktif hastalıkta pirimetamin–sülfadiazin–folinik asit veya uygun alternatif antimikrobiyal rejim seçilir. TMP-SMX alternatiflerden biridir. Lezyon yeri, şiddet, bağışıklık durumu, ilaç alerjisi ve toleransı seçimi belirler; gebelikte rejim ayrıca değerlendirilir.
Kortikosteroid tek başına verilmez; gerektiğinde antimikrobiyal tedaviye eklenir. Steroid monoterapisi fulminan enfeksiyon ve kötü görsel sonuçlarla ilişkilidir.
İntravitreal klindamisin ve deksametazon seçilmiş olgularda alternatif olabilir; küçük çalışma, bütün hasta gruplarında sistemik tedavinin yerine geçeceğini göstermez.
Bağışıklığı baskılanmış hastada intravitreal enjeksiyon sistemik antiparaziter tedavinin yerine geçmez; diğer göz, beyin ve vücudun başka bölgelerini korumaz.
İZLEM VE ÖNERİLER
İlk tedavi sonrası klinik aktivite yeniden değerlendirilir; iyileşmiş iz aktif atakla karıştırılmaz. Pirimetamin toksisitesi ve folinik asit gereksinimi izlenir.
Nüksleri azaltmaya yönelik profilaksi, aktif odak tedavisinden ayrıdır. Kanıt farklı rejim ve sürelerden gelir; özellikle çocuklarda güvenlik verileri sınırlıdır ve karar bireyselleştirilir.
ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ
KIRMIZI BAYRAKLAR VE SEVK
Makula veya optik diski tehdit eden odak, yoğun vitritis, belirgin görme azalması, tek gören göz, gebelik veya immün baskılanma üveit uzmanının hızlı değerlendirmesini gerektirir.
İmmün baskılanmış hastada eş sistemik hastalık ve yayılım olasılığı birlikte değerlendirilir; göz tedavisi ilgili enfeksiyon ekibinden bağımsız planlanmaz.
KAYNAKLAR
Kaynakları görüntülemek için tıklayın
- Toxoplasmosis ↗
American Academy of Ophthalmology — EyeWiki · Kaynak tarihi: 2026-07-30 · Erişim: 2026-10-27
- Clinical Care of Toxoplasmosis ↗
Centers for Disease Control and Prevention · Kaynak tarihi: 2026-05-15 · Erişim: 2026-10-27
- Classification Criteria for Toxoplasmic Retinitis ↗
SUN Working Group · Kaynak tarihi: 2021-05-11 · Erişim: 2026-10-27
PubMed ilk çevrimiçi tarihi 11 Mayıs 2021; sayı Ağustos 2021.
- Evidence and Consensus-Based Imaging Guidelines in Ocular Toxoplasmosis — MUV Task Force Report 14 ↗
Ophthalmology Retina · Kaynak tarihi: 2026-09-03 · Erişim: 2026-10-27
- Ocular toxoplasmosis in the immunocompromised patient ↗
Progress in Retinal and Eye Research · Kaynak tarihi: 2026-09-01 · Erişim: 2026-10-27
Çevrimiçi yayın 1 Eylül 2026; Aralık 2026 sayısına atanmış.
- Antimicrobial Drug Prophylaxis for Recurrent Ocular Toxoplasmosis ↗
Pathogens · Kaynak tarihi: 2026-04-04 · Erişim: 2026-10-27
- Long-term Results of Trimethoprim-Sulfamethoxazole Versus Placebo to Reduce the Risk of Recurrent Toxoplasma gondii Retinochoroiditis ↗
American Journal of Ophthalmology · Kaynak tarihi: 2020-01-09 · Erişim: 2026-10-27
İlk çevrimiçi yayın 9 Ocak 2020; sayı Mayıs 2020.
- Randomized trial of intravitreal clindamycin and dexamethasone versus pyrimethamine, sulfadiazine, and prednisolone in treatment of ocular toxoplasmosis ↗
Ophthalmology · Kaynak tarihi: 2010-08-12 · Erişim: 2026-10-27
İlk çevrimiçi yayın 12 Ağustos 2010; sayı Ocak 2011.
- Uveitis ↗
NHS · Kaynak tarihi: 2024-03-20 · Erişim: 2026-10-27
KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 2 ARAŞTIRMA
2 doğrulanmış bibliyografik kayıt seçildi; yirmi sayısı hedeflenmedi. Bu seçki sistematik derleme, eksiksiz literatür taraması veya klinik onay değildir.
01 · NÜKSLÜ TOKSOPLAZMA RETİNOKOROİDİTİNDE TMP-SMX PROFİLAKSİSİNİN UZUN DÖNEM SONUÇLARI
Long-term Results of Trimethoprim-Sulfamethoxazole Versus Placebo to Reduce the Risk of Recurrent Toxoplasma gondii Retinochoroiditis
João Paulo Fernandes Felix, Rodrigo Pessoa Cavalcanti Lira, Alex Treiger Grupenmacher, Hermano Lucio Gomes de Assis Filho, Alexandre Brito Cosimo, Mauricio Abujamra Nascimento, Carlos Eduardo Leite Arieta · American Journal of Ophthalmology · 2020
Çalışma türü: Randomize, çift maskeli, plasebo kontrollü çalışma izlemi
Kapsam: Brezilya’da tek taraflı aktif nükslü hastalığı olan 141 kişi; ilk atak tedavisinden sonra 72 profilaksi, 69 plasebo.
ÖZET
İlk 45 günlük tedaviyi 311 günlük aralıklı ilaç/plasebo izledi. Altı yılda nüks 1/72 ve 19/69 idi. Tedaviyi sınırlayan toksisite bildirilmedi.
Altı yıl sürekli ilaç verilmedi. Tek bölge ve seçilmiş nükslü hastalar; tüm yaş ve bağışıklık gruplarına genellenemez. Önceki aynı kohort yayınları bağımsız kanıt değildir. Tam metne ve yayımlanmış yorum/yazışma içeriğine erişilemedi.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 31926883 · DOI: 10.1016/j.ajo.2019.12.025
02 · OKÜLER TOKSOPLAZMOZDA İNTRAVİTREAL VE KLASİK SİSTEMİK TEDAVİ KARŞILAŞTIRMASI
Randomized trial of intravitreal clindamycin and dexamethasone versus pyrimethamine, sulfadiazine, and prednisolone in treatment of ocular toxoplasmosis
Masoud Soheilian, Alireza Ramezani, Ahmad Azimzadeh, Mohammad Mehdi Sadoughi, Mohammad H Dehghan, Reza Shahghadami, Mehdi Yaseri, Gholam A Peyman · Ophthalmology · 2011
Çalışma türü: Prospektif randomize, tek maskeli çalışma
Kapsam: İran’da 68 aktif olgu; her kolda 34 hasta.
ÖZET
Altı haftada lezyon küçülmesi %57,0 ve %58,4 idi; gruplar arası fark anlamlı değildi. İki yılda her kolda iki nüks; sistemik kolda iki ilaç reaksiyonu bildirildi.
Küçük çalışma ve özgün özetle sınırlı erişim. Anlamsız fark eşdeğerlik kanıtı değildir. Enjeksiyon kolunda büyük komplikasyon gözlenmemesi risksizlik anlamına gelmez.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 20708269 · DOI: 10.1016/j.ophtha.2010.04.020
Bu içerik eğitim amaçlı, hekim ve yönetici incelemesi bekleyen taslaktır; kişisel tanı, reçete veya tedavi planı değildir.
BU MADDEYİ GELİŞTİRİN
Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.