TOKSOPLAZMOZ

GENEL BAKIŞ

Bu bölümün ilk açıklaması yukarıdaki özette sunulmuştur.

BELİRTİLER VE BULGULAR

Belirti olduğunda halsizlik, kas ağrısı ve lenf bezlerinde büyüme gibi grip benzeri yakınmalar görülebilir. Ağır enfeksiyon beyin, göz veya başka organları etkileyebilir. Anne karnında enfekte olan bebekler doğumda sağlıklı görünebilir ve daha sonra bulgu geliştirebilir. Bu nedenle yenidoğanın görünümünün normal olması, gebelikte saptanan enfeksiyonun değerlendirilmesini gereksiz kılmaz. Gözle ilgili yakınmalar ayrı bir göz hekimi değerlendirmesi gerektirir. [1]

NEDENLER VE RİSKLER

Az pişmiş kontamine et, iyi yıkanmamış ürünler ve parazitle kirlenmiş toprağın veya kedi dışkısının ağız yoluyla alınması bulaşa neden olabilir. Gebelik sırasında yeni enfeksiyon bebeğe geçebilir. Bağışıklığı baskılayan tedaviler, organ nakli ve belirli bağışıklık yetersizlikleri ağır hastalık açısından önem taşır. Korunmada etin uygun pişirilmesi, sebze ve meyvelerin yıkanması ve toprakla çalışırken hijyen önemlidir. [1]

TANISAL YAKLAŞIM VE AYIRICI TANI

Hekim yakınmaları, maruziyeti ve önceki testleri birlikte değerlendirir. Lenf bezi büyümesi veya grip benzeri hastalık tek başına toksoplazmozu diğer enfeksiyonlardan ayırmaz. IgG ve IgM gibi antikorlar, gerektiğinde avidite ve doğrulama testleri kullanılır. Yeni enfeksiyonun zamanını belirlemek güç olabilir; tek bir sonuçtan gebelikte kesin bulaş tarihi çıkarılmamalıdır. Bağışıklığı baskılanmış kişilerde seroloji daha az güvenilir olabilir. PCR ve diğer incelemeler klinik soruya göre seçilir; negatif PCR her durumda aktif enfeksiyonu dışlamaz. [4]

Gebelikte anne enfeksiyonu ile bebeğin enfekte olması aynı şey değildir. Uzman değerlendirmesinde gerekli görülürse amniyon sıvısı incelemesi gibi ek yöntemler gündeme gelebilir. Göz toksoplazmozu ise yalnız kan testiyle değil, gözün ayrıntılı muayenesiyle değerlendirilir. Hastanın eski sonuçları getirmesi, gereksiz tekrar testinden ve yanlış zaman yorumundan kaçınmaya yardımcı olur. [4]

YÖNETİM VE TEDAVİ İLKELERİ

Bağışıklığı sağlam, hafif lenf bezi tutulumlu birçok kişide ilaç gerekmeyebilir. Ağır, uzayan veya organ tutulumlu hastalıkta tedavi kararı farklıdır. Kullanılan ilaçlar aktif parazit evresine yöneliktir; dokudaki bütün kistlerin yok edildiği düşünülmemelidir. Bazı tedaviler kemik iliği baskılanması yapabildiği için koruyucu eş tedavi ve laboratuvar izlemi gerekir. Bu ilaçlar kendi kendine başlanmamalıdır. [2]

Göz hastalığında tedavi lezyonun yeri, büyüklüğü, etkinliği ve görmeye etkisine göre düzenlenir. Gebeler, yenidoğanlar ve bağışıklığı baskılanmış kişiler için genel erişkin yaklaşımı kopyalanmaz. Bir hastanın kullandığı ilacı başka bir aile üyesiyle paylaşmak güvenli değildir. Tedaviyi izleyen ekip ilaçların yararını ve yan etkilerini birlikte değerlendirir. [2]

İZLEM, KORUNMA VE ÖZEL GRUPLAR

Gebelikte şüpheli belirti veya test sonucu varsa kadın doğum ekibine gecikmeden haber verilmelidir. Bağışıklık baskılanması olan kişi tedavilerini ve önceki toksoplazma sonuçlarını bildirmelidir. Temel amaç hem mevcut hastalığı değerlendirmek hem de organ hasarı gelişmeden uygun bakıma ulaşmaktır. Kontrol tarihi ve hangi yakınmada erken başvurulacağı görüşme sonunda netleştirilmelidir. [3]

ACİL UYARILAR VE BAŞVURU

Ani bilinç bulanıklığı veya konuşma bozukluğu acildir. Yeni görme bulanıklığı ve yürüme güçlüğü de hızlı değerlendirme gerektirir; kişinin kendisinin araç kullanması uygun olmayabilir. [3]

AKIL KARTI

Pozitif antikor, tek başına aktif hastalık demek değildir. Gebelik ve bağışıklık durumu kararı değiştirir. Yeni göz veya nörolojik yakınmayı bekletmeyin. [4]

Tablo kişiye özel reçete yerine geçmez. [2]