TORASENTEZ
ÖZET
Torasentez, akciğerin çevresindeki plevra boşluğundan sıvı alınmasıdır. Amaç sıvının nedenini araştırmak veya nefes darlığını hafifletmektir; akciğer dokusundan biyopsi alınmasıyla aynı işlem değildir. [1]
GENEL OKUYUCU
KAPSAM
Endikasyon, ultrason rehberliği, sıvı örnekleme, risk ve işlem sonrası takip; efüzyon hastalık maddesi değil. Erişkin işlem güvenliği odağındadır.
HASTA NE BEKLEMELİ?
Yerel uyuşturma sonrası ince bir kateterle örnek veya sıvı alınır. İşlem sırasında ağrı, öksürük ya da nefes darlığı hemen bildirilmelidir. Sıvının yeniden birikmesi, işlemin başarısızlığından çok altta yatan hastalığın devamını gösterebilir. [1]
HER SIVI BOŞALTILMALI MI?
Hayır. Kalp yetmezliğinde temel yaklaşım kalp hastalığını ve sıvı yükünü tedavi etmektir. TAP-IT çalışması seçilmiş hastalarda rutin erken boşaltmanın hastane dışında geçirilen günleri artırmadığını gösterdi; çok büyük efüzyonlar çalışmaya alınmamıştı. [4]
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM
ANAMNEZ
ENDİKASYON VE HAZIRLIK
Yeni veya açıklanamayan efüzyon, enfeksiyon/malignite kuşkusu ve semptomatik büyük sıvı ayrı endikasyonlardır. Kanama öyküsü, antitrombotikler, alerji, önceki işlemler ve hastanın işbirliği gözden geçirilir; ilaç kesme kararı tromboz riskiyle dengelenir. Onamda tanısal belirsizlik ve alternatifler açıklanır. [2]
FİZİK MUAYENE
ULTRASONLA GÜVENLİ PENCERE
Ultrason sıvı miktarı, septasyonlar, akciğer, diyafram ve karın organlarının ilişkisini gösterir. Güvenli pencere yoksa kör girişim yapılmaz. İşaretleme ile girişim arasında pozisyon değişikliği veya uzun gecikme olmamalıdır; işlemi eğitimli operatör yapar ya da yakından denetler. [3]
TANISAL YAKLAŞIM
ÖRNEK VE SONUÇLARIN SINIRI
Enfeksiyon kuşkusunda mikrobiyoloji, malignite kuşkusunda hücresel inceleme planlanır. Örneğin hangi soruyu yanıtlayacağı laboratuvara bildirilir. Tek boşaltma hastalığın nedenini her zaman açıklamaz; sonuçlar görüntüleme ve klinikle birlikte değerlendirilir. [1]
TEDAVİ
UZMAN UYGULAMASININ GÜVENLİK İLKELERİ
Tanısal örnekleme ile rahatlatıcı drenajın hedefi ayrıdır. Terapötik sıvı yavaş, manuel aspirasyon veya yerçekimiyle alınır. Genellikle bir seferde 1,5 litreyi aşmama ve göğüste sıkışma, ağrı, sürekli öksürük ya da solunum kötüleşmesinde durma ilkesi uygulanır; miktar hasta toleransından bağımsız hedef değildir. [2]
Vakum drenajını daha hızlı olduğu için otomatik tercih etmek uygun değildir: küçük bir randomize çalışmada daha fazla ağrı, erken sonlandırma ve komplikasyon görülmüştür. Bu bulgu tüm cihazlar için aynı risk büyüklüğünü kanıtlamaz. [5]
İZLEM VE ÖNERİLER
İŞLEM SONRASI İZLEM
Solunum, ağrı ve dolaşım yeniden değerlendirilir. Başarılı ultrason eşliğindeki işlemden sonra asemptomatik ve normal akciğer kayması olan hastada rutin akciğer grafisi gerekmez; yeni belirti veya komplikasyon kuşkusu bu yaklaşımı değiştirir. [3]
ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ
KOMPLİKASYONLAR VE ACİL BAŞVURU
Yeni veya artan nefes darlığı, belirgin göğüs ağrısı, bayılma ya da kanama acil değerlendirme gerektirir. Pnömotoraks, hemotoraks ve nadiren yeniden genişleme akciğer ödemi görülebilir. Evde kötüleşme normal iyileşme sayılmamalıdır. [1]
DİĞER PROFESYONEL AYRINTILAR
ALTERNATİF VE POPÜLASYON
Tekrarlayan sıvıda kalıcı kateter veya başka plevral girişim gerekebilir; karar neden, semptom ve hedefe göre verilir. Buradaki BTS/SHM güvenlik çerçevesi erişkin içindir; çocukta ekipman, sedasyon ve endikasyon pediatrik ekiple belirlenir. [2]
İŞLEM KARARINI DEĞİŞTİREN AYRIMLAR
Karar klinik amaç, güvenlik ve hastanın tercihleriyle birlikte verilir.
KAYNAKLAR
Kaynakları görüntülemek için tıklayın
- Thoracentesis ↗
American Thoracic Society · Kaynak tarihi: 2021 · Erişim: 2026-10-26
- British Thoracic Society Clinical Statement on pleural procedures. ↗
Rachelle Asciak, Eihab O Bedawi, Rahul Bhatnagar, Amelia O Clive, Maged Hassan, Heather Lloyd, Raja Reddy, Helen Roberts, Najib M Rahman · Kaynak tarihi: 2023 · Erişim: 2026-10-26
- Recommendations on the Use of Ultrasound Guidance for Adult Thoracentesis ↗
Society of Hospital Medicine · Kaynak tarihi: 2018 · Erişim: 2026-10-26
- A Randomized Controlled Trial of Thoracentesis in Acute Heart Failure. ↗
Signe Glargaard ve arkadaşları · Kaynak tarihi: 2025 · Erişim: 2026-10-26
- Safety and Tolerability of Vacuum Versus Manual Drainage During Thoracentesis: A Randomized Trial. ↗
Michal Senitko, Amrik S Ray, Terrence E Murphy, Katy L B Araujo, Kyle Bramley, Erin M DeBiasi, Margaret A Pisani, Kelsey Cameron, Jonathan T Puchalski · Kaynak tarihi: 2019 · Erişim: 2026-10-26
- Ultrasound guidance decreases complications and improves the cost of care among patients undergoing thoracentesis and paracentesis. ↗
Catherine J Mercaldi, Stephan F Lanes · Kaynak tarihi: 2013 · Erişim: 2026-10-26
KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 3 ARAŞTIRMA
Aşağıdaki çalışmalar işlem seçimi, güvenliği veya hasta deneyimiyle doğrudan ilişkilidir; sonuçlar kendi hasta grupları içinde değerlendirilmelidir.
01 · TAP-IT: KALP YETMEZLİĞİNDE ERKEN TORASENTEZ
A Randomized Controlled Trial of Thoracentesis in Acute Heart Failure.
Signe Glargaard, Jakob Hartvig Thomsen, Christian Tuxen, Matias Greve Lindholm, Christian Axel Bang, Morten Schou, Kasper Iversen, Rasmus Vedby Rasmussen, Brian Bridal Løgstrup, Søren Vraa, Nis Stride, Ekim Seven, Anders Barasa, Marlene Tofterup, Dan Eik Høfsten, Kasper Rossing, Lars Køber, Finn Gustafsson, Jens Jakob Thune · Circulation · 2025
Çalışma türü: Çok merkezli, açık randomize çalışma
Kapsam: Akut kalp yetmezliği, EF ≤%45 ve efüzyonu olan 135 hasta; medyan yaş 81.
ÖZET
Standart tedaviye torasentez eklenmesi 90 günde hayatta ve hastane dışında geçirilen günleri artırmadı. Yatış süresi veya ölümde de fark saptanmadı.
Örneklem küçüktür; hemitoraksın üçte ikisinden büyük efüzyonlar dışlandı. Semptom için seçici girişimi tümüyle reddetmez. Yalnız yayımlanmış özet değerlendirildi.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 40166829 · DOI: 10.1161/CIRCULATIONAHA.124.073521
02 · MANUEL VE VAKUMLA DRENAJ
Safety and Tolerability of Vacuum Versus Manual Drainage During Thoracentesis: A Randomized Trial.
Michal Senitko, Amrik S Ray, Terrence E Murphy, Katy L B Araujo, Kyle Bramley, Erin M DeBiasi, Margaret A Pisani, Kelsey Cameron, Jonathan T Puchalski · Journal of bronchology & interventional pulmonology · 2019
Çalışma türü: Tek merkezli randomize çalışma
Kapsam: Ultrason eşliğinde tek taraflı torasentez yapılan 100 hasta.
ÖZET
Vakum kolunda beş, manuel kolda sıfır komplikasyon bildirildi. Vakum daha hızlıydı ancak ağrı ve erken durdurma daha fazlaydı.
Pilot çalışma nadir olayları kesin ölçemez; sonuç belirli drenaj yöntemlerine aittir. Yalnız yayımlanmış özet değerlendirildi.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 30433893 · DOI: 10.1097/LBR.0000000000000556
03 · ULTRASON REHBERLİĞİ VE KOMPLİKASYONLAR
Ultrasound guidance decreases complications and improves the cost of care among patients undergoing thoracentesis and paracentesis.
Catherine J Mercaldi, Stephan F Lanes · Chest · 2013
Çalışma türü: Retrospektif idari veri kohortu
Kapsam: 61.261 torasentez ve 69.859 parasentez kaydı.
ÖZET
Ultrason kullanımı torasentez sonrası daha az pnömotoraks ve parasentez sonrası daha az kanamayla ilişkiliydi. Komplikasyonlar maliyet ve yatış süresini artırdı.
Kodlama, seçilim ve ölçülmeyen karıştırıcılar nedeniyle ilişki nedensellik kanıtı değildir. Yalnız yayımlanmış özet değerlendirildi.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 23381318 · DOI: 10.1378/chest.12-0447
Bu içerik eğitim amaçlıdır; kişisel tanı veya tedavi yerine geçmez. İşlem yalnız yetkin sağlık ekibince ve uygun izlem koşullarında uygulanır.
BU MADDEYİ GELİŞTİRİN
Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.