TOTAL İNTRAVENÖZ ANESTEZİ
ÖZET
Total intravenöz anestezi, genel anestezinin sürdürülmesinde damar yolundan verilen ilaç infüzyonlarının kullanılmasıdır. Yalnız başlangıçta damardan uyutucu verilmesi bu yöntemi tanımlamaz; sürdürme tekniği önemlidir. Propofol infüzyonu sık kullanılan bir seçenektir. Hedef kontrollü pompa, hastaya ait veriler ve bir farmakokinetik model üzerinden ilaç sunumunu hesaplar; ekrandaki tahmini konsantrasyon hastadan ölçülmüş kesin bir değer değildir.
İlaç pompasının çalışması, ilacın kesintisiz ve doğru biçimde hastaya ulaştığını tek başına kanıtlamaz. Damar yolunun ve bağlantıların güvenilirliği korunmalıdır. TIVA uygulanırken nöromüsküler blok kullanıldığında işlenmiş EEG izlemi önerilir; monitörün sınırları bilinmelidir. Ameliyathane dışındaki uygulama da aynı güvenlik ve izlem ilkelerini gerektirir.
Propofol uygulanması anesteziyoloji veya yoğun bakım eğitimi almış hekim ve sürekli kalp, dolaşım ve solunum izlemi gerektirir. Kullanılan emülsiyonun mikroorganizma üremesine elverişli olması nedeniyle aseptik hazırlık önemlidir. Aynı flakonun veya infüzyon sisteminin başka hastada kullanılmaması gerekir. Solunum yolunu açık tutmaya ve gerektiğinde solunum desteği sağlamaya uygun donanım uygulama yerinde hazır bulundurulmalıdır. Anesteziyi yöneten kişiyle cerrahi veya tanısal işlemi yapan kişinin sorumlulukları birbirinden ayrılır.
Remifentanil kullanılan bir planda ameliyat sonrası ağrı kontrolü ayrıca düşünülür. Bu ilacın etkisi çok hızlı sonlandığı için infüzyonu durdurmak, yeterli ağrı tedavisinin kendiliğinden devam edeceği anlamına gelmez. Beklenen ağrıya uygun alternatif analjezi, önceki ilacın etkisi kaybolmadan işlevsel olacak biçimde planlanır; seçim ve zamanlama hastaya göre yapılır.
VITAL araştırmasında, büyük kalp dışı cerrahi geçiren 50 yaş ve üzeri 2508 kişide TIVA, otuz gün içindeki hayatta ve evde geçirilen gün sayısını inhalasyon anestezisine göre artırmamıştır. Bazı hasta bildirimli yakınmalar daha az görülmüştür; bu sonuç bütün klinik sonuçlarda üstünlük anlamına gelmez. Yöntem seçimi tek bir araştırma sonucuna değil, hastanın özelliklerine, cerrahiye ve güvenli uygulama olanaklarına dayanır.
- TIVA
- intravenöz infüzyon
- hedef kontrollü infüzyon
- damar yolu güvenliği
- uyanma
- analjezi geçişi
GENEL OKUYUCU
GENEL OKUYUCU: YÖNTEM HAKKINDA NE KONUŞULMALI?
TIVA da genel anestezidir. Damar yolundan sürdürülen ilaçların sizin ameliyatınızda neden seçildiğini ve başka seçenekleri anestezi ekibinizle konuşabilirsiniz; yöntem adı, kişiye uygunluk değerlendirmesinin yerine geçmez.
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM
TEDAVİ
SAĞLIK PROFESYONELİ: İNFÜZYONUN HASTAYA ULAŞMASI
Damar yolu mümkün olduğunca görülebilir tutulur. Hat bağlantıları ve geri akım/sifonlamaya karşı uygun sistem kontrol edilir. Modelin tahminini klinik yanıtın yerine koymayın; özellikle modelin geliştirildiği gruptan farklı hastalarda tahmini konsantrasyon daha az güvenilir olabilir.
SAĞLIK PROFESYONELİ: HAZIRLAMA VE TEK HASTA GÜVENLİĞİ
Propofol emülsiyonu aseptik koşullarda hazırlanır ve uygulama boyunca asepsi korunur. Ürünün flakonu ve bağlı infüzyon sistemi tek hasta içindir; kalan ürünün yeniden kullanımını önleyin. Kullanılan preparatın saklama, açıldıktan sonraki kullanım ve uyumluluk bilgilerini doğrulayın; farklı ürünlerin koşullarını otomatik olarak eşitlemeyin.
SAĞLIK PROFESYONELİ: UYANMAYA EŞLİK EDEN ANALJEZİ
Remifentanil planında daha uzun etkili analjezinin etki başlangıcını hesaba katın. Ameliyat sonrası ağrı bekleniyorsa alternatif tedaviyi kesilmeden önce düzenleyin; seçimi cerrahi ve beklenen bakım düzeyine uyarlayın. Kesilmesinden sonraki beş ila on dakika içinde opioid etkisi kalmayabileceği hesaba katılır. Alternatif ilacın etkisinin başlaması için yeterli zaman tanınmalıdır. Hızlı uyanma, yeterli analjezinin veya güvenli solunumun kendiliğinden sağlandığı anlamına gelmez.
SAĞLIK PROFESYONELİ: ARAŞTIRMANIN KARAR KAPSAMI
VITAL açık etiketli bir karşılaştırmadır. Yaşlı elektif kalp dışı cerrahideki ana sonuç için üstünlük göstermemesi, tüm yaşlarda veya farklı operasyonlarda yöntemlerin eşdeğerliğini kanıtlamaz. Belirli yakınmalardaki azalmayı ana klinik sonuçla aynı şey olarak sunmayın.
İZLEM VE ÖNERİLER
SAĞLIK PROFESYONELİ: GÖREV VE İZLEM AYRILIĞI
Propofol uygulayan hekim anesteziyoloji veya yoğun bakım alanında eğitimli olmalı; cerrahi veya tanısal işlemi aynı anda yapan kişi olmamalıdır. Kalp, dolaşım ve solunum işlevleri sürekli izlenir. Anestezi veya sedasyon sırasında gelişebilecek olaylar için gerekli donanım her zaman kullanıma hazır bulunur.
KAYNAKLAR
Kaynakları görüntülemek için tıklayın
- Guidelines for the safe practice of total intravenous anaesthesia (TIVA) ↗
Association of Anaesthetists / Society for Intravenous Anaesthesia · Kaynak tarihi: 31 Ekim 2018 çevrim içi; 2019 sayı; güncelleme çalışması devam ediyor · Erişim: 2026-11-01
- Propofol 10 mg/ml Emulsion for injection/infusion — Summary of Product Characteristics ↗
Baxter Healthcare Ltd / emc · Kaynak tarihi: emc güncellemesi 31 Mart 2025 · Erişim: 2026-11-01
- Remifentanil 5 mg powder for concentrate for solution for injection/infusion — Summary of Product Characteristics ↗
hameln pharma ltd / emc · Kaynak tarihi: emc güncellemesi 8 Haziran 2026 · Erişim: 2026-11-01
- Total Intravenous vs Volatile Inhalational Anesthesia for Major Noncardiac Surgery: A Randomized Clinical Trial ↗
Jhanji ve arkadaşları / JAMA · Kaynak tarihi: 22 Eylül 2026; DOI 10.1001/jama.2026.11065 · Erişim: 2026-11-01
KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 1 ARAŞTIRMA
Konuya ilişkin seçilmiş özgün araştırmaların özetleri sunulmuştur; çalışma sınırlılıkları sonuçlarla birlikte okunmalıdır.
01 · VITAL: BÜYÜK KALP DIŞI CERRAHİDE TIVA KARŞILAŞTIRMASI
Total Intravenous vs Volatile Inhalational Anesthesia for Major Noncardiac Surgery: A Randomized Clinical Trial
Shaman Jhanji ve arkadaşları · JAMA · 2026
Çalışma türü: Pragmatik, açık etiketli, çok merkezli randomize araştırma
Kapsam: 49 Birleşik Krallık hastanesinde, 50 yaş ve üzeri 2508 kişi.
ÖZET
Otuz günde hayatta ve evde geçirilen ortalama gün TIVA ile 22,5, inhalasyonla 22,4 idi; oran 1,00 (%95 güven aralığı 0,99–1,02).
TIVA üstün bulunmadı. İki yazar kişisel ücret ilişkisi bildirdi; özgün özet ve bildirimler okundu, tam yöntem/fonlama incelenmedi.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 42584898 · DOI: 10.1001/jama.2026.11065
Bu içerik eğitim amaçlıdır; bireysel klinik değerlendirme ve güncel yerel protokollerin yerine geçmez.
BU MADDEYİ GELİŞTİRİN
Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.