İçeriğe geç
Madde metnine geç
HASTALIK

TOWNES–BROCKS SENDROMU

ÖZET

Townes–Brocks sendromu, SALL1 ile ilişkili, birden çok organı etkileyebilen genetik bir durumdur. Anal açıklığın gelişim farklılığı, kulak şekil bozukluğu ve özellikle başparmak anomalileri klasik bulgulardır. İşitme, böbrek, kalp ve genital yapılar da etkilenebilir. Aynı aile içinde bile bulgular değişebilir; görünür el veya kulak farklılığı bütün hastalık yükünü göstermez.

Klasik üçlünün tamamı her kişide bulunmaz. Yeni kohortla literatür olgularını karşılaştıran çalışma, eksik ve değişken görünümlerin tanıyı güçleştirebildiğini vurgulamıştır. Genetik değişikliğin konumuyla bazı ilişkiler araştırılsa da yaş ve eksik kayıtlar yorumları sınırlar; bu ilişkiler kişisel böbrek veya işitme sonucunu kesin tahmin ettirmez.

Böbrek başvurulu bir Japon kohortunda SALL1 ilişkili durumlar klasik sendrom, kulak-böbrek birlikteliğini andıran tablo veya izole doğumsal üriner anomaliler şeklinde görülmüştür. Bu bulgu ayırıcı tanının geniş tutulmasını destekler. Ancak çalışma renal sorun nedeniyle seçilen aileleri içerdiğinden bütün Townes–Brocks hastalarının böbrek hastalığı oranını ya da toplum sıklığını hesaplamaz.

İzlem ilk inceleme normal olsa da sürmelidir. Güncel GeneReviews, böbrek anomalisi veya başlangıç işlev kaybı bulunmayan kişilerde de yıllık renal işlev değerlendirmesi ve yıllık işitme kontrolü önerir. Gelişim, eğitim, büyüme ve kabızlık gereksinimleri ayrıca izlenir; ilaçların böbrek ve işitme toksisitesi dikkate alınır.

Çocuklarda erken böbrek hastalığı sessiz olabilir. İdrar miktarında değişiklik, köpüklü veya kanlı idrar, yüz ya da bacaklarda şişme, büyüme sorunu ve yüksek kan basıncı değerlendirmede önem taşır. Bu belirtiler tek başına belirli bir tanı koydurmaz; kan, idrar ve uygun görüntüleme sonuçları klinik öyküyle birlikte yorumlanır.

Anorektal anomalinin tedavisi yapısına ve yerleşimine göre çocuk cerrahisince planlanır. Bazı olgularda tek, bazılarında aşamalı ameliyat gerekir. Ameliyat sonrasında da kabızlık, dışkı veya mesane kontrol sorunları ortaya çıkabileceğinden takip sona ermez. Cerrahi düzeltme, bütün sendromun veya uzun dönem işlevsel gereksinimlerin ortadan kalktığı anlamına gelmez.

ANAHTAR KELİMELER
  • SALL1
  • Başparmak anomalisi
  • Renal izlem
  • İşitme değerlendirmesi
  • Anorektal malformasyon
Son güncelleme tarihi:

GENEL OKUYUCU

GENEL OKUYUCU: TOWNES–BROCKS NEDİR?

Townes–Brocks sendromu, en sık makat açıklığı, kulak şekli ve başparmak gelişimini etkileyen genetik bir durumdur. İşitme, böbrek, kalp, göz, ayak ve genital yapı farklılıkları da görülebilir. Aynı aile içinde bile bulguların sayısı ve ağırlığı değişebilir.

Bu madde başlıca SALL1 ilişkili tipi ele alır. Hastalık otozomal dominant kalıtılır; bir gen kopyasındaki hastalık yapıcı değişiklik yeterli olabilir. Her kişinin aynı görünümü veya öğrenme güçlüğünü taşıması beklenmez.

Böbrek hastalığı erken dönemde belirti vermeyebilir. Yüz/ayaklarda şişlik, idrar miktarında değişiklik veya kanlı/köpüklü idrar olduğunda sağlık ekibine başvurun; yalnız dış görünüşün olağan olması böbreğin normal çalıştığını göstermez.

Kaynaklar:[1][7]

GENEL OKUYUCU: ACİL DEĞERLENDİRME

Yenidoğanda makat açıklığının bulunmaması, dışkı çıkaramama, karında şişlik veya kusma acil tıbbi değerlendirme gerektirir. Başka bir açıklıktan dışkı gelmesi de normal değildir. Evde müdahale ederek beklemek yerine çocuk cerrahisi değerlendirmesi sağlanmalıdır.

Kaynaklar:[6]

SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM

ANAMNEZ

PROFESYONEL: ANAMNEZ

Yenidoğan anal cerrahisi, kabızlık/kaçırma, işitme ve dil gelişimi, el işlevi, üriner enfeksiyonlar ve bilinen organ anomalileri kaydedilir. Ailede hafif kulak/başparmak bulguları veya böbrek hastalığı bulunması önemlidir.

İşitme kaybının başlangıcı, ilerlemesi, iki kulak arasındaki fark ve önceki odyoloji sonuçları sorgulanır. İşitme kaybıyla başvuran bir kişide eşlik eden hafif malformasyonlar sendromik tanının ipucu olabilir.

Kaynaklar:[1][5]

FİZİK MUAYENE

PROFESYONEL: FİZİK MUAYENE

Kulak kıvrımları ve preauriküler ekler, başparmak sayısı/şekli, el işlevi, anal açıklık ve genital yapı değerlendirilir. Ayak, göz ve kardiyak bulgular da aranır; yalnız klasik üçlüye odaklanılmaz.

2025 serisinde klasik üçlü yalnız dört hastadan yaklaşık birinde vardı. Özelliklerden birinin yokluğu, uyumlu klinikte moleküler değerlendirmeyi bırakma nedeni değildir; seçilmiş serinin oranı tanı testi duyarlılığı olarak sunulmaz.

Kaynaklar:[1][3]

AYIRICI TANI

PROFESYONEL: AYIRICI TANI

Radius hipoplazisi veya Duane anomalisi SALL4 ilişkili bozukluğu önceliklendirir. Holt–Oram, VACTERL ve branchio-oto-renal spektrum klinik bağlama göre değerlendirilir. DACT1 ilişkili TBS2 ayrı genetik tablodur.

Japonya’daki renal kohort, SALL1 ilişkili hastalığın yalnız kulak/böbrek bulguları veya izole CAKUT gibi görünebildiğini gösterdi. Bu nedenle tüm SALL1 sonuçları otomatik olarak tam klasik üçlüyle eşleştirilmemelidir.

Kaynaklar:[2][4]

TANISAL YAKLAŞIM

PROFESYONEL: TANISAL YAKLAŞIM

Uyumlu bulgularla heterozigot SALL1 patojenik/olası patojenik varyant tanıyı destekler; VUS tek başına tanı koydurmaz. Dizileme ve gerektiğinde delesyon/duplikasyon analizi kullanılır. SALL1P1 psödogeni nedeniyle yöntem ve doğrulama yeterliliği laboratuvarla görüşülür.

Başlangıçta renal ultrason ve böbrek işlev testleri, odyoloji, ekokardiyografi, göz ve gelişim değerlendirmesi planlanır. Yapısal renal anomali olmadan da işlev bozulabilir.

Etkilenmiş kişinin her çocuğuna varyantı aktarma olasılığı yüzde 50’dir. Aile varyantı biliniyorsa risk altındaki yakınlar ve üreme seçenekleri genetik danışmanlıkta değerlendirilir.

Renal fenotiple başlayan hastalarda klinik-genetik yeniden değerlendirme tanıyı netleştirebilir. Japon serisindeki 20 bireyin hepsi klasik Townes–Brocks olarak sınıflanmamıştı; çalışmanın kapsamı SALL1 ilişkili bozukluklar olarak korunmalıdır.

Kaynaklar:[2][4]

TEDAVİ

PROFESYONEL: TEDAVİ VE DESTEK

Anal malformasyonun cerrahi yaklaşımı anatomisine göre seçilir; bazı çocuklarda geçici stoma ve aşamalı onarım gerekir. Sonrasında kabızlık, dışkı/mesane kontrolü ve diğer işlevsel sorunlar için uzun dönem destek sürer.

İşitme kaybı erken ele alınır; ağır el anomalileri için cerrahi/işlevsel değerlendirme, öğrenme gereksinimleri için destek sağlanır. Nefrotoksik ve ototoksik ilaçlardan kaçınma gereksinimi reçeteleme sırasında değerlendirilir.

Çocukta böbrek hastalığı gelişmişse hipertansiyon, proteinüri, elektrolit bozuklukları, anemi ve büyüme sorunları nefroloji tarafından birlikte yönetilir. Tedavi altta yatan neden ve işlev kaybına göre değişir; tek bir sendrom ilacı yoktur.

Kaynaklar:[6][2][7]

İZLEM VE ÖNERİLER

PROFESYONEL: UZUN DÖNEM İZLEM

GeneReviews yazar deneyimine dayalı önerileri, başlangıç normal olsa bile yılda bir böbrek işlevi ve odyoloji izlemini içerir. Kabızlık, büyüme/tiroid, gelişim ve eğitim gereksinimleri düzenli değerlendirilir.

Varyantın konumundan kişisel böbrek prognozu kesinleştirilemez. 2025 genotip-fenotip analizinde karşılaştırılan grupların yaşları farklıydı; daha genç grupta daha az renal yetmezlik görülmesi izlemden vazgeçmeyi haklı çıkarmaz.

İşitme kohortundaki kuşaklar arası farklılık, sonraki kuşağın mutlaka daha ağır olacağı anlamına gelmez. Aile içi değişkenlik ve seçilme biçimi danışmanlıkta açıklanmalıdır.

Kaynaklar:[2][3][5]

ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ

PROFESYONEL: KIRMIZI BAYRAKLAR VE SEVK

Yenidoğanda anal açıklık yokluğu veya obstrüksiyon bulguları acil cerrahi değerlendirilir; tedavide gecikme perforasyon, enfeksiyon ve sepsisle sonuçlanabilir.

İdrar değişiklikleri, ödem, hipertansiyon veya büyüme bozulması renal değerlendirmeyi gerektirir. İzlemde idrar ve kan testleri işlevi değerlendirir; görüntüleme tek başına yeterli değildir.

Kaynaklar:[6][7]

KAYNAKLAR

Kaynakları görüntülemek için tıklayın
  1. Townes-Brocks Syndrome ↗

    MedlinePlus Genetics; NLM · Kaynak tarihi: 2020-06-01 · Erişim: 2026-10-27

  2. SALL1-Related Townes-Brocks Syndrome ↗

    GeneReviews; University of Washington · Kaynak tarihi: 2025-08-14 · Erişim: 2026-10-27

  3. Townes-Brocks syndrome: genotype-phenotype correlations of SALL1 variants in our series and the literature ↗

    European Journal of Human Genetics · Kaynak tarihi: 2025-05-10 · Erişim: 2026-10-27

  4. Clinical characteristics of patients with SALL1-related disorder ↗

    Pediatric Nephrology · Kaynak tarihi: 2025-07-14 · Erişim: 2026-10-27

  5. Molecular diagnosis, clinical evaluation and phenotypic spectrum of Townes-Brocks syndrome: insights from a large Chinese hearing loss cohort ↗

    Journal of Medical Genetics · Erişim: 2026-10-27

    2024 sayısı; ilk çevrimiçi ve sayı tarihleri ayrıştırılamadığından kesin gün kullanılmadı.

  6. Anorectal Malformations (Imperforate Anus) ↗

    NIDDK · Erişim: 2026-10-27

    Son inceleme Ağustos 2019; gün belirtilmiyor.

  7. Kidney Disease in Children ↗

    NIDDK · Erişim: 2026-10-27

    Yayın veya klinik güncellemenin kesin tarihi doğrulanmadı.

KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 3 ARAŞTIRMA

3 doğrulanmış bibliyografik kayıt seçildi; yirmi sayısı hedeflenmedi. Bu seçki sistematik derleme, eksiksiz literatür taraması veya klinik onay değildir.

01 · TOWNES–BROCKS GENOTİP-FENOTİP İLİŞKİLERİ

Townes-Brocks syndrome: genotype-phenotype correlations of SALL1 variants in our series and the literature

F Leduc; P Brunelle; F Escande ve ark. · European Journal of Human Genetics · 2025

Çalışma türü: Kohort ve yayımlanmış olguların karşılaştırmalı analizi.

Kapsam: 22 aileden 49 kişi; ayrıca 207 literatür olgusu.

ÖZET

Klasik üçlünün eksik olabileceği ve varyant konumuyla bazı ilişkiler gösterildi.

Retrospektif, eksik verili ve yaşla karışan ilişkiler; kişisel prognoz modeli değildir.

02 · SALL1 İLİŞKİLİ HASTALIĞIN RENAL KOHORTTAKİ SPEKTRUMU

Clinical characteristics of patients with SALL1-related disorder

Y Asagai; Y Tanaka; H Hanafusa ve ark. · Pediatric Nephrology · 2025

Çalışma türü: Japonya çapında renal başvuru kohortunun genetik analizi.

Kapsam: 1108 aile tarandı; 14 aileden 20 bireyde SALL1 varyantı.

ÖZET

Klasik, BOR-benzeri ve izole CAKUT görünümleri ayrıldı.

Renal başvuru seçilimi; genel toplum prevalansı veya bütün TBS hastalarında böbrek riskini hesaplamaz.

03 · ÇİN İŞİTME KAYBI KOHORTUNDA TOWNES–BROCKS TANISI

Molecular diagnosis, clinical evaluation and phenotypic spectrum of Townes-Brocks syndrome: insights from a large Chinese hearing loss cohort

X Yan; J Wang; W Yang ve ark. · Journal of Medical Genetics · 2024

Çalışma türü: İşitme kaybı kohortunda genetik tarama ve aile incelemesi.

Kapsam: 20.666 ilişkisiz işitme kaybı olgusu; SALL1 bulgulu yedi aile.

ÖZET

İşitme fenotipinin şiddet ve simetri açısından değişkenliği tanımlandı.

Başvuru seçilimi ve küçük aile grubu; toplum sıklığı ya da kaçınılmaz kuşaklar arası ağırlaşma kanıtı değildir. Özet erişimi.

Bu içerik eğitim amaçlı, hekim ve yönetici incelemesi bekleyen taslaktır; kişisel tanı, reçete veya tedavi planı değildir.

BU MADDEYİ GELİŞTİRİN

Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.

Bildirimler yönetici değerlendirmesine alınır. Bildirim sayısı tek başına içerik değişikliği veya silme kararı oluşturmaz.

Türkçe Sağlık Ansiklopedisi

AYRIVON © YAZILIM tarafından geliştirilmiştir.