TRAKEOBRONKOMALAZİ
ÖZET
Trakeobronkomalazi (TBM), trakea ve ana bronşların yapısal desteğinin zayıflamasıyla özellikle nefes verirken aşırı daralmasıdır. Büyük hava yolu çökmesi dispne, öksürük ve salgı temizleme güçlüğü yapabilir; görüntüde çökme bulunması tek başına tedavi gerektiren hastalık değildir. [2]
GENEL OKUYUCU
KAPSAM
Dinamik hava yolu çökmesi ve seçilmiş hastalarda girişim seçenekleri ele alınır; KOAH’ın genel tanı ve tedavisi kapsam dışındadır.
HALK İÇİN: NE ZAMAN DÜŞÜNÜLÜR?
İnatçı öksürük, balgamı çıkaramama, tekrarlayan solunum enfeksiyonu veya beklenenden fazla nefes darlığı görülebilir. Astım/KOAH ile birlikte olabilir; bütün yakınmaları tek tanıya bağlamak doğru değildir. [3]
HALK İÇİN: TEDAVİ SEÇENEKLERİ
Hafif ve ağır hastalar aynı şekilde tedavi edilmez. Eşlik eden hastalıkları düzeltme, solunum fizyoterapisi ve uygun hastada pozitif basınç desteği ilk seçenekler arasındadır. İleri girişimler deneyimli hava yolu merkezinde değerlendirilir. [3]
Çocuklarda doğuştan hava yolu sorunu veya dıştan damar basısı olabilir. Beslenme/solunum sorunları ve ciddi ataklar çocuk hava yolu ekibince değerlendirilir; erişkin ameliyat ölçütleri çocuklara doğrudan aktarılmaz. [4,7]
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM
ANAMNEZ
Öksürük, sekresyon retansiyonu, enfeksiyon sıklığı, aktivite kısıtlılığı ve diğer tedavilere yanıt kaydedilir. KOAH, astım, reflü ve laringeal disfonksiyon gibi eşlik eden durumlar araştırılır. [3]
FİZİK MUAYENE
MUAYENE VE AĞIRLIK
Solunum yükü, hava yolu sesi, oksijenlenme ve sekresyon temizliği değerlendirilir. Çocukta stridor, sabit hışıltı, metalik öksürük veya yaşamı tehdit eden atak olabilir; görünüm lezyonun yeri ve ağırlığına bağlıdır. [4]
AYIRICI TANI
AYIRICI TANI VE TERMİNOLOJİ
TBM ile aşırı dinamik hava yolu çökmesi (EDAC) aynı mekanizma değildir; klinik belirtiler ve değerlendirme örtüşebilir. Sabit stenoz, astım/KOAH ve laringeal obstrüksiyonla ayrım gerekir; dinamik bulgu bütün dispneyi açıklamayabilir. [2,3]
TANISAL YAKLAŞIM
DİNAMİK TANI
Dinamik inspiratuvar/ekspiratuvar BT ve zorlu ekspirasyonla fleksibl bronkoskopi temel incelemelerdir. Sakin veya yalnız inspirasyonda çekilen görüntü dinamik sorunu kaçırabilir. Bulgular semptom ve diğer akciğer hastalıklarıyla birlikte yorumlanır. [2,3]
Sıklıkla kullanılan % 50 kesit alanı azalması sağlıklı kişilerde de görülebilir; evrensel cerrahi eşik değildir. Bazı uzman merkezler > % 90 çöküşü ağır kabul eder; girişim kararı yalnız bu yüzdeye dayanmaz. [2]
Çocuklarda serbest soluyan hastada bronkoskopi veya uygun dinamik görüntüleme kullanılır. Solunum fonksiyon testi destekleyici olabilir ama tanısal değildir; şiddet için evrensel sınıflama yoktur. [4]
TEDAVİ
KONSERVATİF YAKLAŞIM
Eşlik eden hastalıklar ve enfeksiyonlar tedavi edilir; hava yolu temizliği, rehabilitasyon ve seçilmiş hastada CPAP değerlendirilir. Bronş genişleticiler eşlik eden obstrüktif hastalık için yararlı olabilir, fakat hava yolu kıkırdağını düzeltmez. [3]
Çocuklarda medikal yöntemlerin kanıtı sınırlıdır. Şiddetli hastada anatomiye göre aortopeksi, trakeopeksi veya diğer destek işlemleri düşünülebilir; CPAP en sık kullanılan solunumsal desteklerden biridir. [4]
Ağır, semptomatik ve optimize konservatif tedaviye rağmen sorunlu erişkinlerde kısa süreli stent denemesi cerrahi adaylığını değerlendirmeye yardım edebilir. Trakeobronkoplasti için semptom, işlev ve cerrahi risk birlikte ele alınır. [2]
Stent kalıcı ve sorunsuz bir çözüm değildir: migrasyon ve mukusla tıkanma yeniden bronkoskopi gerektirebilir. Cerrahide ciddi solunumsal komplikasyonlar mümkündür; hastaya alternatifler ve iyileşme yükü açıklanmalıdır. [6,9]
İZLEM VE ÖNERİLER
İZLEM VE GİRİŞİM SONRASI BAKIM
Öksürük, dispne, enfeksiyonlar, sekresyon temizliği, aktivite ve yaşam kalitesi izlenir. Seçilmiş KOAH/TBM kohortunda erken işlevsel kazanım görülmesi tüm hastalarda aynı yararın olacağı anlamına gelmez. [5]
Stent sonrası yeni tıkanma belirtileri ve salgı retansiyonu gecikmeden değerlendirilir. Ameliyat sonrası solunum komplikasyonu ve rehabilitasyon gereksinimi izlenir; tek görüntüde genişleme hasta yararıyla birlikte değerlendirilir. [6,9]
ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ
ACİL BELİRTİLER
Şiddetli solunum sıkıntısı, yaşamı tehdit eden atak veya ventilatörden ayrılamama uzman acil değerlendirmesi gerektirir. Çocukta bu bulgular cerrahi gereksinimiyle ilişkili bulunmuştur; evde gözleme uygun değildir. [4,7]
DİĞER PROFESYONEL AYRINTILAR
AYIRICI DEĞERLENDİRME
Özellikler birlikte değerlendirilir; tablo tek başına tanı koydurmaz.
KAYNAKLAR
Kaynakları görüntülemek için tıklayın
- Tracheobronchomalacia and Large Airway Collapse ↗
American Thoracic Society · Kaynak tarihi: 2024 · Erişim: 2026-10-26
- Current concepts in severe adult tracheobronchomalacia: evaluation and treatment. ↗
Buitrago, Wilson, Parikh, Majid, Gangadharan · Kaynak tarihi: 2017 · Erişim: 2026-10-26
- Tracheobronchomalacia and Excessive Dynamic Airway Collapse: Medical and Surgical Treatment. ↗
Kheir, Majid · Kaynak tarihi: 2018 · Erişim: 2026-10-26
- ERS statement on tracheomalacia and bronchomalacia in children. ↗
Wallis, Alexopoulou, Antón-Pacheco, Bhatt, Bush, Chang, Charatsi, Coleman, Depiazzi, Douros, Eber, Everard, Kantar, Masters, Midulla, Nenna, Roebuck, Snijders, Priftis · Kaynak tarihi: 2019 · Erişim: 2026-10-26
- Central airway stabilization for tracheobronchomalacia improves quality of life in patients with COPD. ↗
Ernst, Odell, Michaud, Majid, Herth, Gangadharan · Kaynak tarihi: 2011 · Erişim: 2026-10-26
- Single-Center Experience of Tracheobronchoplasty for Tracheobronchomalacia: Perioperative Outcomes. ↗
Buitrago, Majid, Alape, Wilson, Parikh, Kent, Gangadharan · Kaynak tarihi: 2018 · Erişim: 2026-10-26
- Paediatric tracheobronchomalacia: Incidence, patient characteristics, and predictors of surgical intervention. ↗
Williamson, Young, Clement · Kaynak tarihi: 2022 · Erişim: 2026-10-26
- Open and Thoracoscopic Aortopexy for Airway Malacia in Children: 15 Year Single Centre Experience. ↗
Sutton, Maughan, Pianosi, Jama, Rouhani, Hewitt, Muthialu, Butler, De Coppi · Kaynak tarihi: 2024 · Erişim: 2026-10-26
- Is silicone stent insertion a clinically useful option for tracheobronchomalacia? ↗
Dalar, Tural Önür, Özdemir, Sökücü, Karasulu, Altin · Kaynak tarihi: 2016 · Erişim: 2026-10-26
KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 5 ARAŞTIRMA
Aşağıdaki çalışmalar farklı klinik soruları aydınlatır; tedavi seçiminde çalışma popülasyonu ve tasarımı dikkate alınmalıdır.
01 · KOAH VE TBM’DE HAVA YOLU STABİLİZASYONU
Central airway stabilization for tracheobronchomalacia improves quality of life in patients with COPD.
Armin Ernst, David D Odell, Gaetane Michaud, Adnan Majid, Felix F J Herth, Sidhu P Gangadharan · Chest · 2011
Çalışma türü: Referans merkez kohort analizi
Kapsam: KOAH ve orta-ağır/ağır TBM bulunan 103 kişi.
ÖZET
Stent veya trakeobronkoplasti sonrası 2–4 haftada dispne ve yaşam kalitesi ölçütleri iyileşti.
Randomize karşılaştırma değildir; seçilmiş ağır hastalar ve çok kısa izlem. Genel KOAH popülasyonuna uygulanamaz.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 21868463 · DOI: 10.1378/chest.10-3051
02 · TRAKEOBRONKOPLASTİ SONRASI MORBİDİTE
Single-Center Experience of Tracheobronchoplasty for Tracheobronchomalacia: Perioperative Outcomes.
Daniel H Buitrago, Adnan Majid, Daniel E Alape, Jennifer L Wilson, Mihir Parikh, Michael S Kent, Sidhu P Gangadharan · The Annals of thoracic surgery · 2018
Çalışma türü: Retrospektif tek merkezli cerrahi kohort
Kapsam: 161 ameliyat; ortanca yaş 58.
ÖZET
İlk 30 günde morbidite % 47, ciddi komplikasyon % 24 idi; iki hastane içi ölüm görüldü.
Tarihsel tek merkez deneyimi; hasta seçimi ve teknikler değişmiştir. Faydayı tek başına ölçen çalışma değildir.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 29684374 · DOI: 10.1016/j.athoracsur.2018.03.043
03 · ÇOCUKLARDA CERRAHİYLE İLİŞKİLİ ÖZELLİKLER
Paediatric tracheobronchomalacia: Incidence, patient characteristics, and predictors of surgical intervention.
Andrew Williamson, David Young, William Andrew Clement · Journal of pediatric surgery · 2022
Çalışma türü: Retrospektif pediatrik kohort
Kapsam: 219 çocuğun verisi incelendi; 28’ine cerrahi uygulandı.
ÖZET
Sekonder TBM, yaşamı tehdit eden ataklar ve ventilatörden ayırma güçlüğü cerrahiyle ilişkiliydi.
Bu ilişkiler doğrulanmış karar kuralı değildir; erişkin tedavi seçimine genellenemez.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 35718546 · DOI: 10.1016/j.jpedsurg.2022.05.005
04 · ÇOCUKTA AÇIK VE TORAKOSKOPİK AORTOPEKSİ
Open and Thoracoscopic Aortopexy for Airway Malacia in Children: 15 Year Single Centre Experience.
Liam Sutton, Elizabeth Maughan, Kiersten Pianosi, Guled Jama, Maral J Rouhani, Richard Hewitt, Nagarajan Muthialu, Colin Butler, Paolo De Coppi · Journal of pediatric surgery · 2024
Çalışma türü: Retrospektif ardışık olgu serisi
Kapsam: 169 çocuk; 147 açık, 22 torakoskopik işlem.
ÖZET
Bronş tutulumu daha kötü sonuçlarla ilişkiliydi; açık grupta daha ağır bronşiyal hastalık vardı.
Gruplar randomize ve dengeli değildir. Ölüm farkını doğrudan cerrahi tekniğe bağlamak mümkün değildir.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 37949688 · DOI: 10.1016/j.jpedsurg.2023.10.016
05 · SİLİKON STENTİN SINIRLILIKLARI
Is silicone stent insertion a clinically useful option for tracheobronchomalacia?
Levent Dalar, Seda Tural Önür, Cengiz Özdemir, Sinem Nedime Sökücü, Ahmet Levent Karasulu, Sedat Altin · Turkish journal of medical sciences · 2016
Çalışma türü: Retrospektif girişimsel seri
Kapsam: 15 yüksek riskli TBM hastasının tedavi kayıtları.
ÖZET
Erken migrasyon ve tekrarlayan ağır mukostaz stent çıkarılmasına yol açtı; az sayıda olguda kalıcı klinik yarar görüldü.
Küçük seçilmiş örneklem; özette stent alt türü sayıları tam örtüşmediğinden tür bazlı oran verilmedi. Modern tüm cihazlara genellenemez.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 27511508 · DOI: 10.3906/sag-1412-104
Eğitim amaçlıdır; kişiye özel tanı, tedavi veya acil değerlendirme yerine geçmez.
BU MADDEYİ GELİŞTİRİN
Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.