TRANSARTERİYEL RADYOEMBOLİZASYON

Transarteriyel radyoembolizasyon, karaciğer tümörlerine damar yoluyla radyoaktif mikroküreler ulaştıran bir iç ışınlama tedavisidir. TARE veya seçici internal radyoterapi anlamındaki SIRT adlarıyla da kullanılır. Mikroküreler tümörün içindeki ve çevresindeki küçük damarlara yerleşir, bulundukları bölgede radyasyon yayar. Kemoterapi ilacıyla damar tıkanmasına dayanan kemoembolizasyonla aynı işlem değildir. Tedavi, özel eğitimli bir ekip tarafından planlanır.

Uygunluk yalnız tümörün büyüklüğüne göre belirlenmez. Karaciğerin işlevi, kişinin genel durumu, hastalığın karaciğer dışındaki yayılımı ve damar yapısı birlikte değerlendirilir. Radyasyonun tümör dışındaki sağlıklı karaciğere, akciğerlere veya sindirim sistemine ulaşma olasılığı hesaplamaya katılır. Amaç sadece yeterli tümör dozuna ulaşmak değil, normal dokuların maruz kalacağı yükü de sınırlamaktır. Kişiselleştirilmiş dozimetri bu nedenle önemlidir.

Tedavi öncesindeki haritalama aşaması, uygulamanın güvenli olup olmadığını anlamaya yardım eder. Damar görüntülemesi ve deneme maddesinin nereye dağıldığını gösteren nükleer tıp incelemesi yapılabilir. Bu değerlendirmeler uygun değilse tedavi aşamasına geçilmeyebilir. Asıl uygulamadan sonra da mikroküre dağılımı görüntülenir. Hazırlık için hastaneye gelmek, radyoembolizasyonun mutlaka yapılacağı anlamına gelmez; güvenlik kararı değerlendirme sonuçlarıyla kesinleşir.

TRACE adlı küçük randomize araştırmada seçilmiş erken veya orta evre hepatoselüler karsinom hastalarında radyoembolizasyon, ilaç salan boncuklarla kemoembolizasyonla karşılaştırıldı. Tümörün ilerlemesine kadar geçen süre radyoembolizasyon grubunda daha uzundu. Ancak çalışma tek merkezliydi ve erken durduruldu. Bu sonuç, her karaciğer kanseri türünde, her evrede veya her kullanılan üründe aynı üstünlüğün bulunacağını kanıtlamaz.

EASL kılavuzuna göre tek hepatoselüler karsinomda, termal ablasyon uygun değilse veya ablasyon sonrası nüks varsa radyoembolizasyon bir alternatif olabilir. Özellikle nakle köprü kurma veya sonraki cerrahiyi kolaylaştırma hedefleri dikkate alınır. Bu seçeneğin uygunluğu hastaya özgüdür.

Yorgunluk, bulantı, hafif ateş ve karın rahatsızlığı görülebilir. Nadir fakat ciddi radyasyon hasarı karaciğer işlevini bozabilir; yeni sarılık veya belirgin kötüleşme için sağlık ekibine ulaşılmalıdır. Evde yakın temas ve gebelikten korunma talimatları kullanılan tedaviye göre verilir. Çocuklar, gebeler ve birlikte yaşanan kişiler açısından nükleer tıp ekibinin kişisel güvenlik planı izlenmelidir.