TRANSDERMAL İLAÇ SİSTEMLERİNİN GÜVENLİ KULLANIMI

Transdermal ilaç sistemleri, deriye yapıştırılan yamalarla ilaç uygulanmasını sağlar. SPS, bu sistemlerde doz ve değiştirme aralığının ürüne göre değiştiğini vurgular. Eski yamanın çıkarılmaması, yanlış uygulama, yapışma sorunu veya ısıya maruziyet güvenliği bozabilir. Bu nedenle her yama sıradan bir pansuman gibi düşünülmemeli; reçete, ürün bilgisi ve uygulama kaydı birlikte değerlendirilmelidir.

Bazı yamalarda kazara temas özellikle tehlikelidir. FDA, yeni veya kullanılmış fentanil yamalarının çocukların derisine yapışması ya da ağızlarına alınmasıyla ağır zehirlenme gelişebileceğini bildirir. Kullanılmış olması, içindeki ilacın tamamen tükendiği anlamına gelmez. Bu uyarı fentanile özgüdür; bütün deri yamalarının aynı derecede riskli olduğunu söylemez, ancak güvenli saklama ve uzaklaştırmanın önemini gösterir.

Fentanil yamaları için MHRA, yamayı kesmemeyi ve sıcak su dâhil dış ısıya maruziyetten kaçınmayı önerir. Eski yama yeni uygulamadan önce çıkarılmalıdır. Hastaya ve bakım verene doğru değiştirme sıklığı ile aşırı doz belirtileri açıklanmalıdır. Bu ilaçta ciddi yan etki gelişmesi, yalnız yamanın çıkarılıp beklenmesini değil acil değerlendirme ve izlem gereksinimini gündeme getirir.

Düzenli ve açık kayıt, güvenli uygulamanın görünür parçasıdır. CQC, uygulanan yamanın vücuttaki yerinin ve eski yamanın çıkarılmasının kaydedilmesini ister. Bakım ortamı değişirken uygulama tarihi, saati ve yeri aktarılmalıdır. Böylece yeni ekip, yamanın bulunması gereken yeri ve ne zaman uygulanmış olduğunu bilir. Bu öneriler İngiltere sosyal bakım rehberinden gelir; yerel kayıt süreçlerinin yerine geçmez.

Kolombiya’da yapılan kesitsel araştırmada 412 kişiye ait 415 transdermal yama reçetesi incelenmiştir. Reçetelerin yüzde 66,3’ü çalışmanın asgari uygun reçeteleme ölçütlerini karşılamamış, yüzde 7’sinde dozlama düzeni hatası bulunmuştur. Bu iki sonuç aynı değildir. Çalışma reçete niteliğini değerlendirmiştir; bu oranlar bütün hastaların zarar gördüğünü veya Türkiye’de aynı sıklığın bulunduğunu göstermez.