İçeriğe geç
Madde metnine geç
HASTALIK

TRİPLE A SENDROMU

ÖZET

Triple A sendromu, Allgrove sendromu adıyla da bilinir; alakrima, akalazya ve adrenal yetmezlik birlikteliğiyle tanımlanan kalıtsal bir hastalıktır. Alakrima, gözyaşının azlığı veya yokluğudur ve erken fark edilebilir. Ancak üç temel bulgu aynı anda bulunmayabilir. Belirtiler yıllar içinde gelişebilir, aynı ailede bile farklı şiddette görülebilir; bu nedenle erken bir normal değerlendirme tüm yaşam boyunca normal kalınacağını göstermez.

Değerlendirme yalnız hormon testlerinden ibaret değildir. Ağlarken gözyaşı olmaması ve yutma güçlüğü özellikle sorgulanmalı; göz yüzeyi ve nörolojik işlev incelenmelidir. Kortizol ve ACTH değerlendirmesine gerektiğinde uyarı testi eklenir, renin ve aldosteron mineralokortikoid eksikliğini araştırmaya yardımcı olur. Schirmer testi ve özofagus motilite incelemeleri ilgili organ bulgularını değerlendirir. Hipoglisemik nöbet ve aspirasyon gibi komplikasyonlar acil önem taşır.

Tedavi ve girişim güvenliği birlikte planlanır. Anestezi öncesinde yutma bozukluğuna bağlı aspirasyon riski, glukoz ve elektrolit dengesi ile otonom dolaşım değişiklikleri gözden geçirilir. Adrenal yetmezliği olan hastada cerrahi stres için steroid desteği gerekir; gözler kuruluk ve yüzey hasarından korunur. Bu önlemler tek bir standart anestezi reçetesi anlamına gelmez, hastanın mevcut organ etkilenmesine göre düzenlenir.

2026 yılında Fas’tan bildirilen 12 çocuğu içeren retrospektif kohortta alakrima bütün hastalarda ve genellikle en erken bulgu olarak saptanmıştır. Başvuruya yol açan esas sorun adrenal yetmezlikti. İki çocukta mineralokortikoid eksikliği belirlenmiştir. Tanılar klinik ve biyokimyasal verilere dayanmış, genetik test yapılamamıştır. Bu nedenle küçük merkez serisinin bulgu sıklıkları tüm Allgrove hastalarının beklenen oranı olarak sunulmamalıdır.

Akalazya için yeni girişim verileri umut vericidir fakat sınırlıdır. 2026 tarihli karşılaştırmalı çalışmada toplam yedi Allgrove hastasından POEM uygulanan dört kişi, idiyopatik akalazyası olan 12 kişiyle karşılaştırılmıştır. Uzun izlemde yutma belirtileri azalmıştır. Çalışma küçük ve retrospektiftir; POEM’in tüm hastalarda diğer yöntemlerden üstün olduğunu göstermez. Seçim, hastalığın özellikleri ve deneyimli ekibin değerlendirmesiyle yapılmalıdır.

Kaynaklar:[1][2][3][5][6]
ANAHTAR KELİMELER
  • Allgrove
  • alakrima
  • akalazya
  • AAAS
  • adrenal yetmezlik
Son güncelleme tarihi:

GENEL OKUYUCU

GENEL BAKIŞ VE KAPSAM

Triple A veya Allgrove sendromu; gözyaşı azlığı, akalazya ve adrenal yetmezliğin farklı zamanlarda ortaya çıkabildiği kalıtsal bir hastalıktır. Nörolojik ve otonom bulgular da eşlik edebilir.

Kaynaklar:[1]

BELİRTİLER VE GÜNLÜK YAŞAM

Ağlarken gözyaşı olmaması, yutma güçlüğü, kusma, kilo kaybı ve halsizlik görülebilir. Bütün belirtilerin aynı yaşta ortaya çıkması beklenmez.

Kaynaklar:[1]

NE ZAMAN YARDIM ALINMALI?

Hipoglisemiye bağlı nöbet, belirgin tansiyon düşüklüğü veya boğulma ve aspirasyon bulguları acil değerlendirme gerektirir. Adrenal kriz tanınmadığında yaşamı tehdit edebilir.

Kaynaklar:[2]

SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM

ANAMNEZ

Bebeklikten beri gözyaşı, yutma ve beslenme sorunları; ailede benzer bulgular ve ayağa kalkınca baş dönmesi sorgulanır.

Kaynaklar:[2]

FİZİK MUAYENE

Göz yüzeyi, hidrasyon, büyüme ve ortostatik dolaşım değerlendirilir. Yürüme koordinasyonu, konuşma ve motor-duyusal bulgular nörolojik etkilenme açısından incelenir.

Kaynaklar:[2]

AYIRICI TANI

Ailesel disotonomi ve alakrima-akalazya ile giden AAMR sendromu ayırıcı tanıdadır; AAMR’de adrenal yetmezlik beklenmez. Ailesel glukokortikoid eksikliği de benzer endokrin görünüm oluşturabilir.

Kaynaklar:[4]

TANISAL YAKLAŞIM

TANI VE TESTLERİN SINIRLARI

Kortizol, ACTH ve gerektiğinde uyarı testi; renin ve aldosteron değerlendirilir. Gözyaşı üretimi Schirmer testiyle, yutma bozukluğu manometri ve uygun endoskopik/radyolojik incelemeyle araştırılır.

AAAS genindeki patojenik varyantlar tanıyı destekler. Klinik tablo yıllar içinde tamamlanabileceğinden yalnız eksik bir triad bulunması değerlendirmeyi sonlandırmamalıdır.

Kaynaklar:[2][1]

TEDAVİ

TEDAVİ VE GÜVENLİK

Adrenal yetmezlik hidrokortizonla, kanıtlanmış mineralokortikoid eksikliği varsa ayrıca fludrokortizonla tedavi edilir.

Göz yüzeyi koruması için yapay gözyaşı ve göz hekimi izlemi gerekir. Akalazya tedavisi gastroenteroloji ve cerrahi ekipçe planlanır.

Girişim öncesinde aspirasyon riski, adrenal yetmezlikte stres dozu ve otonom dolaşım sorunları birlikte değerlendirilir.

Kaynaklar:[4][2][3]

İZLEM VE ÖNERİLER

Büyüme ve beslenme, göz yüzeyi ve nörolojik işlev düzenli izlenir. Daha önce bulunmayan sistem bulguları sonradan gelişebilir.

Kaynaklar:[1]

ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ

ACİL UYARILAR VE SEVK

Kusma nedeniyle oral steroid alınamıyorsa önceden öğretilmiş acil enjeksiyon planı ve acil sağlık değerlendirmesi gerekir.

Kaynaklar:[5]

KAYNAKLAR

Kaynakları görüntülemek için tıklayın
  1. Triple A syndrome ↗

    MedlinePlus Genetics · Erişim: 2026-10-28

  2. Allgrove Syndrome ↗

    StatPearls · Kaynak tarihi: 2023-08-08 · Erişim: 2026-10-28

  3. Anaesthesia recommendations for patients suffering from Allgrove syndrome ↗

    OrphanAnesthesia · Erişim: 2026-10-28

  4. Triple A syndrome with a new mutation pattern, first documented case in Austria: a case report with literature review ↗

    Orphanet Journal of Rare Diseases · Kaynak tarihi: 2026-07-07 · Erişim: 2026-10-28

  5. The Clinical and Biological Characterization of Triple A Syndrome (Allgrove Syndrome) in 12 Pediatric Patients ↗

    Cureus · Kaynak tarihi: 2026-05-25 · Erişim: 2026-10-28

  6. Peroral endoscopic myotomy provides effective and sustained relief for achalasia in Allgrove syndrome: a long-term comparative cohort study ↗

    Frontiers in Medicine · Kaynak tarihi: 2026-04-17 · Erişim: 2026-10-28

  7. Allgrove syndrome in Colombia: clinical characterization and evidence of a possible founder effect ↗

    Journal of Pediatric Endocrinology and Metabolism · Kaynak tarihi: 2026-09-21 · Erişim: 2026-10-28

KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 2 ARAŞTIRMA

2 doğrudan ilgili çalışma/rehber seçildi; sayı kotası veya sistematik derleme iddiası yoktur. Erişim sınırları kanıt kaydında tutuldu; hekim değerlendirmesi beklenmektedir.

01 · ALLGROVE AKALAZYASINDA POEM SONUÇLARI

Peroral endoscopic myotomy provides effective and sustained relief for achalasia in Allgrove syndrome: a long-term comparative cohort study

Yuhao Liu ve ark. · Frontiers in Medicine · 2026

Çalışma türü: Retrospektif karşılaştırmalı kohort

Kapsam: Yedi Allgrove olgusu içinde dört POEM hastası; 12 idiyopatik akalazya karşılaştırması.

ÖZET

Dört Allgrove hastasında ortalama Eckardt skoru 5,3’ten 0,8’e düştü.

Küçük, randomize olmayan seçilmiş grup; tedaviler arası üstünlük göstermez. Tam metin incelendi.

02 · KOLOMBİYA’DA ALLGROVE KLİNİK VE GENETİK ÖZELLİKLERİ

Allgrove syndrome in Colombia: clinical characterization and evidence of a possible founder effect

Johana Andrea Botero Hernandez ve ark. · Journal of Pediatric Endocrinology and Metabolism · 2026

Çalışma türü: Üç merkezli retrospektif kohort

Kapsam: 30 hasta; 19 kişide genetik sonuç mevcuttu.

ÖZET

29 hastada tam triad vardı; bölgesel olası kurucu etki önerildi.

Kurucu etki kesinleşmiş değildir; seçilmiş sevk merkezi serisidir. Özgün özet incelendi.

Eğitim amaçlı taslaktır; kişisel tanı, tedavi veya acil yardım hizmetinin yerine geçmez. Klinik uzman incelemesi ve kullanıcı onayı beklenmektedir.

BU MADDEYİ GELİŞTİRİN

Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.

Bildirimler yönetici değerlendirmesine alınır. Bildirim sayısı tek başına içerik değişikliği veya silme kararı oluşturmaz.

Türkçe Sağlık Ansiklopedisi

AYRIVON © YAZILIM tarafından geliştirilmiştir.