İçeriğe geç
Madde metnine geç
HASTALIK

TRİSİKLİK ANTİDEPRESAN ZEHİRLENMESİ

ÖZET

Trisiklik antidepresanlar depresyon dışında bazı ağrı durumları için de kullanılabilir. Amitriptilin bu grubun örneklerinden biridir. Fazla alımda kalp ve sinir sistemi etkileri görülebileceğinden, yanlış tekrar veya şüpheli yutma önemsenmelidir. İlaç yalnız reçete edilen kişide kullanılmalı; başka birinin ağrısı veya uykusuzluğu için paylaşılmamalıdır. Eşlik eden reçetesiz ürünler dahil tüm ilaçlar hekime bildirilmelidir. Reçetede değişiklik yapılırken eski ve yeni kutuların aynı anda yanlışlıkla kullanılmaması için plan açık olmalıdır. [1]

Kaynaklar:[1]
Son güncelleme tarihi:

GENEL OKUYUCU

İLAÇ GÜVENLİĞİ VE ERKEN UYARILAR

Trisiklik antidepresanlar depresyon dışında bazı ağrı durumları için de kullanılabilir. Amitriptilin bu grubun örneklerinden biridir. Fazla alımda kalp ve sinir sistemi etkileri görülebileceğinden, yanlış tekrar veya şüpheli yutma önemsenmelidir. İlaç yalnız reçete edilen kişide kullanılmalı; başka birinin ağrısı veya uykusuzluğu için paylaşılmamalıdır. Eşlik eden reçetesiz ürünler dahil tüm ilaçlar hekime bildirilmelidir. Reçetede değişiklik yapılırken eski ve yeni kutuların aynı anda yanlışlıkla kullanılmaması için plan açık olmalıdır. [1]

İlaç kullanımında yeni veya artan ruhsal sıkıntı, kendine zarar verme düşüncesi ya da belirgin davranış değişikliği sağlık ekibiyle gecikmeden konuşulmalıdır. Bu uyarı tedaviyi kendi kendine kesme talimatı değildir. Şüpheli fazla alımda ürün kutusu ve olası kullanım zamanı hazırlanır. Bayılma, nöbet, solunum güçlüğü veya uyandırılamama acil yardım gerektirir. Çocukların erişimi engellenmeli, kalan ilaçlar güvenli saklanmalıdır. Zehirlenme sonrası yalnız kutudaki eksik tablet sayısına bakarak riskin bittiği söylenemez. Kullanılan ilacın adı ve eşlik eden ilaçlar, yardım isteyen kişinin verebileceği en yararlı bilgiler arasındadır. [1]

İlaç başka bir hastalık için verilmiş olsa bile güvenli saklama gereksinimi değişmez. Evdeki herkes reçeteli ürünün paylaşılmaması ve yanlış tekrarın önlenmesi konusunda bilgilendirilmelidir. [1]

Kaynaklar:[1]

NEDEN ACİL İZLEM GEREKİR?

Trisiklik antidepresan zehirlenmesinde uyuklama, bilinç kaybı ve nöbet görülebilir. Kalpte hızlı ritim, geniş kompleksli ritim bozukluğu ve tansiyon düşüklüğü gelişebilir. Başlangıçta konuşabilen kişi kısa sürede kötüleşebileceği için güvenli nakil önemlidir. Bu tablo yalnız sakinleştirici ilaç etkisi olarak görülmemelidir. Ambulans ve acil servis ekibi solunum, dolaşım ve kalp ritmini birlikte değerlendirir. Aynı anda başka ilaçların alınmış olması bulguları ağırlaştırabilir veya değiştirebilir. [2]

Tedavinin temelinde havayolu güvenliği, yeterli solunum ve dolaşım desteği bulunur. Kalp kaydı, iletim bozukluğunu fark etmeye yardımcıdır. Ciddi tansiyon düşüklüğünde damar yoluyla sıvı ve gerektiğinde ileri dolaşım desteği değerlendirilir. Belirgin iletim bozukluğu veya uygun ritim bulgularında sodyum bikarbonat hastane ekibi tarafından düşünülebilir. Bu karar kalp kaydı ve klinik değerlendirmeye dayanır; evde karbonat içmek tedavinin karşılığı değildir. Kullanılan ön hastane rehberinin görev yetkileri ve protokolleri yerel uygulamaya aynen aktarılamaz. Türkiye'de tedavi acil tıp, toksikoloji ve gerektiğinde yoğun bakım uzmanlarının koordinasyonuyla yürütülür. İyileşme sırasında ritim ve dolaşımın kararlılığı ayrıca doğrulanır. [2]

Nakil sırasında ve acil serviste yalnız nabız sayısını değerlendirmek yeterli değildir. Kalp kaydındaki iletim değişiklikleri, tansiyon ve bilinç birlikte izlenerek kötüleşme erken fark edilir. [2]

Kaynaklar:[2]

PEDİATRİK DEĞERLENDİRME VE TEKRARIN ÖNLENMESİ

RCH çocuk rehberi, trisiklik ilaçlarda nörolojik ve kardiyak kötüleşmenin hızla gelişebileceğini vurgular. Ağız kuruluğu, geniş göz bebekleri ve bağırsak hareketlerinde yavaşlama gibi antikolinerjik etkiler de tabloya eşlik edebilir. Emilimin gecikmesi nedeniyle ilk değerlendirme tek başına bütün seyri göstermez. Çocukta olası miktar, ürün, alım zamanı ve eşlik eden maddeler sorgulanır. Kalp veya nörolojik hastalığın bulunması değerlendirmeyi etkiler. EKG ve klinik izlem, yalnız ilaç kan düzeyine dayanmaktan daha anlamlıdır. [3]

Nöbet, ritim bozukluğu, bilinç azalması veya tansiyon bozukluğu olan çocuk ileri bakım gerektirebilir. Aktif kömür havayolu güvenliği sağlanmadan verilmez; bu yazı evde ilaç veya antidot uygulama önermez. Gözlem ve taburculuk kararı belirtilerin yokluğu kadar kalp kaydının uygunluğunu da dikkate alır. Rehberdeki çocuk dozları ve gözlem eşikleri erişkinlere taşınmaz. Kasten alım bulunan ergenlerde ruh sağlığı değerlendirmesi tamamlanmalı, evde ulaşılabilir ilaçlar ve destek ihtiyacı konuşulmalıdır. Aile, tekrar uyuklama, bayılma, çarpıntı veya nöbet geliştiğinde geri başvurması gerektiğini bilmelidir. İlacı sürdürme veya değiştirme kararı tedaviyi yazan ekiple birlikte alınır. [3]

Bağırsak geçişinin yavaşlaması emilimin seyrini değiştirebilir. Bu nedenle gözlem planı alım öyküsünün güvenilirliği, belirtiler ve tekrarlanan kalp kayıtlarıyla birlikte değerlendirilerek çocuk için düzenlenir. [3]

Kaynaklar:[3]

AKIL KARTI

İyi görünen hastada bile hızlı kalp ve bilinç kötüleşmesi mümkündür. [2]

Kaynaklar:[2]

ÖĞRETİCİ TABLO

Acil durumda 112; zehir danışmanlığı için UZEM 114. [4]

Kaynaklar:[2][3][4]

Bu sürümde ayrı bir profesyonel bölüm bulunmuyor.

KAYNAKLAR

Kaynakları görüntülemek için tıklayın
  1. MedlinePlus: Amitriptyline — erişim: 25.10.2026. ↗

    MedlinePlus: Amitriptyline · Erişim: 2026-10-25

  2. BCEHS: Tricyclic antidepressant toxicity — erişim: 25.10.2026. ↗

    BCEHS: Tricyclic antidepressant toxicity · Erişim: 2026-10-25

  3. RCH: Tricyclic antidepressant poisoning; pediatrik rehber — erişim: 25.10.2026. ↗

    RCH: Tricyclic antidepressant poisoning; pediatrik rehber · Erişim: 2026-10-25

  4. T.C. Sağlık Bakanlığı, Beylikova Hastanesi: Acil Tıp — erişim: 25.10.2026. ↗

    T.C · Erişim: 2026-10-25

Bu içerik genel bilgilendirme içindir; tanı veya kişisel tedavi önerisi değildir.

BU MADDEYİ GELİŞTİRİN

Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.

Bildirimler yönetici değerlendirmesine alınır. Bildirim sayısı tek başına içerik değişikliği veya silme kararı oluşturmaz.

Türkçe Sağlık Ansiklopedisi

AYRIVON © YAZILIM tarafından geliştirilmiştir.