TRİŞİNELLOZ

ANAMNEZ VE ORTAK MARUZİYET

Tüketilen etin türü, hazırlanışı, tarihi ve aynı yemeği yiyen kişiler sorgulanır. Bağırsak dönemi 1–2 gün içinde, sistemik dönem 2–8 hafta veya daha geç başlayabilir. Ortak yemekten sonra benzer yakınmalar salgın değerlendirmesini gerektirir. [2]

Periorbital ve yüz ödemi, konjonktivit, yaygın kas ağrısı, güçsüzlük, döküntü ve kıymık tarzı kanamalar araştırılır. Eozinofili tanıyı destekler. Kalp, akciğer ve nörolojik değerlendirme ağır komplikasyonları ayırt etmek için önemlidir. [4]

İlk dönemde salmonelloz gibi diğer gıda kaynaklı hastalıklar; ateş ve miyalji döneminde influenza benzeri enfeksiyonlar düşünülebilir. Et maruziyeti, yüz ödemi ve eozinofilinin birlikte bulunması trişinelloz lehinedir; hiçbir tek bulgu tanı koydurmaz. [2]

Tanı maruziyet, klinik bulgular ve seroloji veya kas dokusunda larva gösterilmesine dayanır. IgG enfeksiyondan 12–60 gün sonra saptanabilir; erken negatiflikte haftalar arayla en az 2 serum örneği gerekir. Kas biyopsisi rutin değildir; tür/genotip araştırmasına olanak sağlayabilir. [2]

Kreatin kinaz yüksekliği miyoziti destekleyebilir. Salgın raporunda erken antikor testi yalnız bazı hastalarda pozitifti; epidemiyolojik bağ, negatif ilk test nedeniyle göz ardı edilmemelidir. [5]

Erken antiparaziter tedavi erişkin bağırsak parazitlerini öldürerek yeni larva salınımını azaltır. Kas hücrelerine yerleşme genellikle 3–4 haftada olduğundan geç tedavi enfeksiyonu ve yakınmaları bütünüyle gideremeyebilir. [3]

Albendazol 400 mg günde 2 kez, 8–14 gün; alternatif mebendazol ilk 3 gün 200–400 mg günde 3 kez, ardından 10 gün 400–500 mg günde 3 kez kullanılır. Ağır inflamasyonda steroid gerekebilir. Gebelik ve 2 yaş altı çocukta rutin kullanım yerine uzman risk–yarar kararı gerekir; uzayan veya tekrarlanan kürler bireyselleştirilir. [3]

Klinik düzelme, kas işlevi ve organ tutulumunun seyri izlenir. Uzun benzimidazol kürlerinde kemik iliği baskılanması açısından seri tam kan sayımı yapılır; toksisite gelişirse tedavi yeniden değerlendirilir. [3]

Kas yakınmaları uzun süre devam edebilir; kohort verilerinde yıllar sonra şikâyet ve IgG pozitifliği görülmüştür. Kalıcı antikor tek başına yeniden tedavi gerektiren canlı parazit kanıtı değildir. [6]

Aynı kaynaktan et tüketenler ve kalan et için halk sağlığı birimiyle değerlendirme planlanır; gıdanın tüketimi durdurulur. [5]

ACİL SEVK

Göğüs ağrısı, ritim bozukluğu, nefes darlığı, bilinç değişikliği, nöbet veya belirgin koordinasyon kaybı miyokardit, pnömonit veya merkezi sinir sistemi tutulumunu düşündürür ve acil hastane değerlendirmesi gerektirir. [4]