TULAREMİ

GENEL BAKIŞ

Bu bölümün ilk açıklaması yukarıdaki özette sunulmuştur.

BELİRTİLER VE BULGULAR

Ateş, titreme, halsizlik ve baş ağrısına bölgesel bulgular eşlik eder. Deriden girişte yara ve yakındaki lenf bezlerinde büyüme görülebilir; her zaman görünür yara bulunmaz. Ağızdan alınan etkende belirgin boğaz ağrısı, bademcik iltihabı ve boyun bezlerinde şişme ön plana çıkabilir. Göze bulaş kızarıklık, sulanma ve çevre lenf bezlerinde büyümeyle seyredebilir. Solunum yoluyla bulaş veya yayılım akciğer enfeksiyonuna yol açabilir. [2]

NEDENLER VE RİSKLER

Kırsal çevrede güvenilir olmayan su tüketimi, hasta veya ölü hayvanlarla korunmasız temas ve kene maruziyeti sorgulanmalıdır. Eldiven kullanımı, güvenli içme suyu, uygun böcek kovucu ve hayvan kalıntıları bulunan alanda toz oluşturmaktan kaçınma korunmada yararlıdır. Aynı bölgede benzer hastalıkların görülmesi ortak çevresel kaynağın araştırılmasını gerektirebilir; bireysel tanı ile salgın incelemesi birbirini tamamlar. [1]

TANISAL YAKLAŞIM VE AYIRICI TANI

Lenf bezi büyümesinin tek nedeni tularemi değildir. Hekim boğaz, göz, deri veya akciğer bulgularını diğer enfeksiyonlarla karşılaştırır; hastalık görünümü bulaş yoluyla birlikte yorumlanır. Boyunda uzayan şişlik sıradan bir boğaz enfeksiyonu kabul edilip tekrar tekrar aynı yaklaşımla geçiştirilmemelidir. [2]

Kültür, moleküler inceleme ve antikor testleri kullanılabilir. Laboratuvar olası tularemi konusunda önceden uyarılmalıdır. Antikorlar ilk haftalarda henüz saptanamayabilir; erken negatif test hastalığı dışlamaz. Gerektiğinde sonraki haftalarda ikinci örnek alınır. Pozitif antikorların uzun süre kalabilmesi nedeniyle tek pozitif sonuç, güncel yakınmalar ve temas olmadan aktif hastalık anlamına gelmez. Örnek türü tutulan bölgeye göre seçilir; gereksiz girişim yerine planlı tanısal değerlendirme esastır. [3]

YÖNETİM VE TEDAVİ İLKELERİ

Antibiyotik seçimi hastalığın ağırlığına, gecikme süresine, yaşa, gebeliğe ve böbrek işlevine göre yapılır. Ağır hastalık ile hafif hastalık aynı reçeteyle yönetilmez. Bazı ilaçlar için kan düzeyi ve böbrek fonksiyonu izlemi gerekebilir. Devam eden ateş veya apse varlığında tedavi süresinin ve ek girişim gereksiniminin yeniden değerlendirilmesi mümkündür. Bu yazı kişiye özel ilaç ve doz önerisi içermez. [4]

İZLEM, KORUNMA VE ÖZEL GRUPLAR

Tedavi sırasında ateşin seyri, lenf bezlerinin durumu, beslenme ve genel iyilik izlenir. Bezlerin hemen küçülmemesi tek başına başarısızlık kanıtı değildir; ancak büyüme, yeni ağrı veya süren ateş kontrol gerektirir. Gebeler, çocuklar ve böbrek hastalığı bulunanlarda ilaç güvenliği ayrıca değerlendirilir. Kişi önceki ilaçlarını, alerjilerini ve gebelik olasılığını reçete öncesinde söylemelidir. [4]

ACİL UYARILAR VE BAŞVURU

Nefes darlığı, belirgin göğüs yakınması, hızla kötüleşen genel durum veya sıvı alamayacak kadar ağır boğaz yakınması acil değerlendirme gerektirir. Göz tutulumu düşündüren yakınmalar da geciktirilmemelidir. [2]

Başvuruda daha önce kullanılan antibiyotiklerin isimleri ve kaç gün alındığı da paylaşılmalıdır. Tedavinin gecikmiş olması, güncel yaklaşımın seçilmesinde önem taşır. Ateş devam ederken yalnız ağrı kesiciyle beklemek yerine kontrol planı oluşturulmalıdır. Kontrollerde yeni bir şişlik, kendiliğinden akıntı veya günlük işlevi bozan ağrı gibi değişiklikleri tarif etmek hekimin ek değerlendirme kararını destekler. İlaçla ilişkili sorun yaşandığında tedaviyi sessizce bırakmak yerine bakım ekibine haber verilmesi, güvenli bir alternatifin değerlendirilmesini sağlar. [4]

AKIL KARTI

Su kaynağını, hayvan temasını ve ilk belirti tarihini kaydedin. Erken negatif antikor testi son söz değildir. Laboratuvarın şüpheden haberdar olması güvenlik sağlar. [3]

Bu örüntüler tanıyı destekler, tek başına doğrulamaz. [2]