ÜLSERATİF KOLİT

Dışkılama sayısı, kanama, gece yakınmaları, sıkışma ve kilo değişimi kaydedilir. Önceki atakların ağırlığı, hastaneye yatışlar, steroid gereksinimi ve ilaç uyumu öğrenilir. Eklem, göz ve deri bulguları ile hastalığın günlük yaşama etkisi sorgulanır. Son günlerdeki hızlı değişim, sıradan kontrol yerine acil değerlendirme gerektirebilir. [1]

Ateş, nabız, kan basıncı ve genel durum hastalığın sistemik etkisini değerlendirmeye yardımcıdır. Karın ağrısının ağırlığı, distansiyon ve belirgin hassasiyet özellikle ağır atakta önemlidir. Kanlı ishalin klinik etkisi sıvı kaybı ve genel durumla birlikte yorumlanır. [1]

İnflamasyonun nedeni ve yaygınlığı klinik, endoskopik ve histolojik değerlendirme ile belirlenir. Kanlı ishalin enfeksiyöz veya diğer organik nedenleriyle ayrımı önemlidir. Ülseratif kolitin tanınması tedavi seçiminin başlangıcıdır; tedavi hedefi yalnız semptom azalması değil mukozal iyileşmedir. Klinik yanıtın objektif değerlendirmeyle desteklenmesi gerekir. [2]

TANI VE AKTİVİTE DEĞERLENDİRMESİ

Hastalığın rektumla sınırlı mı yoksa daha yaygın mı olduğu tedavi yolunu etkiler. Endoskopik değerlendirme inflamasyonu ve mukozal iyileşmeyi ortaya koyar. Uzun dönem takipte kolorektal kanser riski kişisel risk etmenlerine göre değerlendirilir; gözetim kolonoskopisinin aralığı her hasta için aynı değildir. [2]

Tanıda enfeksiyon dışlanmalı, özellikle C. difficile araştırılmalıdır. Terminal ileum değerlendirmesiyle kolonoskopi ve etkilenmiş/etkilenmemiş alanlardan biyopsi tanıyı destekler. Fekal kalprotektin ve CRP aktivite ile tedavi yanıtının objektif izlenmesine katkı sağlar. [4]

Orta-ağır erişkin hastalıkta biyolojik ilaçlar ve küçük moleküllü hedefli tedaviler kullanılabilir. Önceki ileri tedavi maruziyeti ilaç seçimini değiştirir; her hasta için tek bir en iyi ilaç yoktur. İndüksiyon ve idame stratejileri ayrı düşünülmelidir. Tiyopürin tek başına hızlı remisyon indüksiyonu için uygun seçenek değildir; metotreksat monoterapisi rutin indüksiyon veya idame yaklaşımı olarak önerilmez. Kombinasyon tedavisi ve ilaç azaltma kararları yarar-zarar dengesiyle verilir. [3]

Steroidsiz kalıcı remisyon hedeflenir. Tedavi başarısı kadar enfeksiyon ve diğer ilaç yan etkileri de izlenir. İyi hisseden hastanın tedaviyi kendi kendine kesmesi yerine, devam veya değişiklik kararı gastroenterolojiyle birlikte alınır. İleri tedaviye geçişte eski ilaçların sürdürülmesinin gerekliliği ayrıca değerlendirilir. [3]

CERRAHİ VE UZMAN DEĞERLENDİRMESİ

İlaçlara dirençli hastalık veya yüksek dereceli displazi cerrahi değerlendirmeyi gerektirebilir. Cerrahi görüş, başarısızlığın son anına bırakılacak bir seçenek değil, uygun hastada tedavi planının parçasıdır. [2]