İçeriğe geç
Madde metnine geç
SAĞLIK BİLGİSİ

ULTRASONOGRAFİ

ÖZET

Ultrasonografi, ses dalgalarıyla organların ve diğer yapıların görüntülerini oluşturur. Ağrı, şişlik veya ele gelen kitlenin araştırılması, bir durumun izlenmesi ya da başka bir işleme görüntü eşliğinde rehberlik edilmesi için kullanılabilir. Rutin görüntüleme ile biyopsi gibi eşlik eden girişimler aynı işlem değildir. Randevuda yalnız görüntü mü alınacağını, başka bir uygulama da planlanıp planlanmadığını öğrenmek hazırlığı doğru yapmanızı sağlar. [1]

Kaynaklar:[1]
Son güncelleme tarihi:

GENEL OKUYUCU

ULTRASON HANGİ BİLGİYİ SAĞLAR?

Ultrasonografi, ses dalgalarıyla organların ve diğer yapıların görüntülerini oluşturur. Ağrı, şişlik veya ele gelen kitlenin araştırılması, bir durumun izlenmesi ya da başka bir işleme görüntü eşliğinde rehberlik edilmesi için kullanılabilir. Rutin görüntüleme ile biyopsi gibi eşlik eden girişimler aynı işlem değildir. Randevuda yalnız görüntü mü alınacağını, başka bir uygulama da planlanıp planlanmadığını öğrenmek hazırlığı doğru yapmanızı sağlar. [1]

Dıştan incelemede prob cilt üzerinde gezdirilir ve temas için jel kullanılır. İçten incelemelerde özel prob vajinaya veya rektuma yerleştirilebilir. Seçilen yol, araştırılan bölgeye ve klinik soruya bağlıdır. Mahremiyet, refakatçi bulunması ve işlem sırasında iletişim konusunda isteklerinizi önceden söyleyebilirsiniz. Açıklama anlaşılmadan başlanmasını kabul etmek zorunda değilsiniz; rahatsızlık duyduğunuzda bunu belirtmeniz değerlendirmeyi yapan ekibe yardımcı olur. [1]

Hazırlık tüm ultrasonlar için aynı değildir. Bazılarında mesanenin dolu olması istenir; bazılarında farklı düzenleme gerekir. Randevu yazısını okuyun ve hangi bölgenin inceleneceğini doğrulayın. Başka bir kişinin hazırlık talimatını kopyalamayın. İncelenecek bölgede takı veya giysi engeli varsa çıkarılması istenebilir. İşlem süresi bölgeye göre değişir; soru sormak ve gerekirse destek istemek hasta deneyiminin olağan bir parçasıdır. [1]

Kaynaklar:[1]

DOPPLER VE YÖNTEMİN SINIRLARI

Doppler, ultrasonun kan akımını değerlendiren özel bir uygulamasıdır. Akımın yönü ve hızı renkler, grafikler veya seslerle gösterilebilir. Renkli görüntü görülmesi tek başına hastalık olduğu anlamına gelmez; renkler ölçümün sunuluş biçimidir. Damar darlığı, akım azalması veya bazı damarsal yapıların araştırılmasında kullanılabilir. Doppler istenmesi ile yalnız organın biçimini değerlendiren inceleme istenmesi aynı klinik soruya karşılık gelmeyebilir. [2]

Gaz ve hava ses dalgalarının geçişini bozar; kemik de birçok yapının görülmesini sınırlar. Bu nedenle bazı organlar yeterince seçilemeyebilir. “Görüntülenemedi” ifadesi “yok” veya “normal” anlamına gelmez. Daha farklı hazırlık, tekrar değerlendirme ya da başka görüntüleme yöntemi gerekebilir. Standart tanısal ultrason iyonlaştırıcı radyasyon kullanmaz ve bilinen zararlı etkisi yoktur; buna rağmen gerekliliği ve sonucu klinik soruyla ilişkilendirilmelidir. [2]

Radyolog raporu hazırlayabilir ve isteyen hekimle paylaşabilir. Bazen takip görüntülemesi, bulguyu daha iyi tanımlamak veya zaman içindeki değişimini incelemek için önerilir. Sonucu yalnız ekrandaki bir görüntüye bakarak yorumlamayın. Raporun hangi soruyu yanıtladığını ve hangi alanın sınırlı değerlendirildiğini sorun. Takip istenmişse amacını ve tarihini netleştirmek, belirsiz bir “sonra tekrar bakılır” ifadesinden daha yararlıdır. [2]

Kaynaklar:[2]

PELVİK İNCELEMEDE PRATİK AYRIMLAR

Karından yapılan pelvik inceleme ile transvajinal inceleme aynı hazırlığı gerektirmeyebilir. Karından görüntüleme için dolu mesane istenebilirken transvajinal incelemede mesanenin boşaltılması istenebilir. Rahim ve yumurtalıklar farklı açılardan değerlendirilir. Hangi yöntemin uygun olduğu açıklanmalı, hastanın tercihleri ve uygunluğu değerlendirilmelidir. Transvajinal inceleme bir ameliyat değildir; ancak içten muayene olduğu için rahatlık ve mahremiyet gereksinimleri ayrıca konuşulmalıdır. [3]

Probun basısı hassas bir bölgede rahatsızlık yapabilir; incelemenin ağrıyı belirgin artırmaması beklenir. Şiddetli ağrı olursa ekibe haber verin. Görüntüleme bittikten sonra çoğunlukla olağan etkinliklere dönülebilir. [3]

Başlangıçta araştırılan yakınma aniden ağırlaşırsa normal görünen bir önceki görüntüye güvenerek değerlendirmeyi ertelemeyin. Özellikle aniden başlayan şiddetli karın ağrısı, planlı sonuç görüşmesini beklemeden acil sağlık değerlendirmesi gerektirir. Bu uyarı işlemin mutlaka komplikasyon oluşturduğu anlamına gelmez. [4]

Kaynaklar:[3][4]

YÖNTEM TABLOSU

İçten inceleme öncesinde nasıl bir pozisyon verileceğini ve işlemin ne kadar süreceğini sorabilirsiniz. Rahat edemediğinizde ekibe haber vermek önemlidir. Muayene deneyimini önceki bir kişinin anlatımıyla aynı varsaymayın. [3]

Kaynaklar:[2][3]

AKIL KARTI

Bu bölümün özgün metni aşağıdaki akıl kartında sunulmuştur.

Kaynaklar:[3]

Bu sürümde ayrı bir profesyonel bölüm bulunmuyor.

KAYNAKLAR

Kaynakları görüntülemek için tıklayın
  1. NHS — Ultrasound scan ↗

    NHS · Erişim: 2026-10-25

  2. ACR/RSNA RadiologyInfo — General Ultrasound ↗

    ACR/RSNA RadiologyInfo · Erişim: 2026-10-25

  3. ACR/RSNA RadiologyInfo — Pelvis Ultrasound ↗

    ACR/RSNA RadiologyInfo · Erişim: 2026-10-25

  4. NHS — Stomach ache ↗

    NHS · Erişim: 2026-10-25

Bu içerik kişisel tanı veya tedavi önerisi değildir; klinik uzman incelemesi henüz tamamlanmamıştır.

BU MADDEYİ GELİŞTİRİN

Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.

Bildirimler yönetici değerlendirmesine alınır. Bildirim sayısı tek başına içerik değişikliği veya silme kararı oluşturmaz.

Türkçe Sağlık Ansiklopedisi

AYRIVON © YAZILIM tarafından geliştirilmiştir.