İçeriğe geç
Madde metnine geç
TIBBİ İŞLEM / TEDAVİ YÖNTEMİ

ÜRETER STENTİ

ÖZET

Üreter stenti, böbrekle mesane arasındaki idrar kanalının içine yerleştirilen ince ve esnek bir tüptür. İdrarın tıkanmış veya işlem sonrası şişmiş bir bölgeden geçmesine yardımcı olur. Stent, böbreğin mesaneye idrar boşaltmasını desteklemek amacıyla kullanılır. Mesane sondasından farklı olarak genellikle vücudun içinde kalır; çoğu hastada dışarıda idrar torbası bulunmaz.

Taş, darlık veya üreter çevresindeki baskı nedeniyle gerektiği gibi bazı ameliyatlardan sonra iyileşmeyi desteklemek için de kullanılabilir. Takılma yöntemi ve anestezi planı hastanın durumuna bağlıdır. İşlem öncesinde mevcut ilaçlar, kan sulandırıcılar, alerjiler ve önceki girişimler gözden geçirilir. Yerleştirme, sonradan çıkarma ve gerekirse değiştirme birbiriyle bağlantılı bakım aşamalarıdır.

Sık idrara çıkma, ani sıkışma, işerken veya hareket ederken yan ağrısı ve zaman zaman kanlı idrar stentle ilişkili olabilir. Ancak her yeni belirtiyi “stenttendir” diye geçiştirmek doğru değildir. Ateş, genel durum bozukluğu veya artan ağrı enfeksiyonu düşündürebilir. İdrar incelemesi ve klinik değerlendirme, beklenen tahriş ile komplikasyonun ayrılmasına yardım eder.

Güvenli bakımın en önemli parçalarından biri çıkarma veya değiştirme planının unutulmamasıdır. Hastanın stentin neden ve ne zaman takıldığını, sorumlu ekibi ve planlanan sonraki tarihi bilmesi gerekir. Kurumun kayıt ve hatırlatma sistemi, yalnız hastanın hatırlamasına dayanamaz. Planlanan randevu gelmediyse veya bakım başka merkeze geçtiyse işlem kaydı ve takip sorumluluğu doğrulanmalıdır.

Malign hastalıkta stent her zaman kanseri tedavi etmez; bazı kişilerde ağrıyı azaltmak, böbrek işlevini korumak veya başka tedaviye olanak sağlamak amacıyla düşünülür. Bazı durumlarda dış drenaj sağlayan nefrostomi daha uygundur. Kararda teknik olasılığın yanında kişinin hedefleri ve beklenen yarar da görüşülür. İç drenajın başarılı olması altta yatan nedenin kesin olarak çözüldüğünü göstermez.

Stent belirli bir tarihte çıkarılmalı veya değiştirilmelidir; herkes için geçerli tek bir kalış süresi yoktur. Dışarı uzanan ip varsa kişi onu kendi kararıyla çekmemelidir. Ateş, idrar yapamama, dayanılmaz ağrı veya belirgin artan kanama olduğunda rutin kontrolü beklemek yerine sağlık ekibiyle hızla iletişime geçilmelidir.

Kaynaklar:[1][8][2][3][9]
ANAHTAR KELİMELER
  • üreter stenti
  • çift J stent
  • double J
  • üriner drenaj
  • stent belirtileri
  • stent takibi
Son güncelleme tarihi:

GENEL OKUYUCU

STENT, MESANE SONDASI VE NEFROSTOMİDEN FARKI

İç üreter stenti böbrek ile mesane arasındaki akımı destekler. Mesanedeki idrarı vücut dışına boşaltan sonda aynı cihaz değildir; gerektiğinde ikisi birlikte bulunabilir. Stent, tıkanıklığı geçici olarak aşmak veya işlem sonrası drenajı korumak için kullanılır. Hasta, kendisinde hangi cihazın bulunduğunu ve ne amaçla bırakıldığını öğrenmelidir; “sonda takıldı” ifadesi bu farklılıkları anlatmaya yetmeyebilir.

Kaynaklar:[1]

STENTLE GÜNLÜK YAŞAM VE BELİRTİLER

İdrarda hafif kan, mesane baskısı, işeme sıklığı ve yan ağrısı günlük yaşamı etkileyebilir. Bazı yakınmalar birkaç günde azalırken bazıları stent kaldığı sürece devam edebilir. Rahatsızlık küçümsenmemeli; hastanın iş, uyku ve günlük hareketlerini ne ölçüde etkilediği konuşulmalıdır. Ağrı kontrolü ve mesane belirtileri için hekim farklı ilaç seçeneklerini değerlendirebilir; bu yazı ilaç başlama veya doz belirleme talimatı değildir. Belirti şiddetleniyorsa tekrar değerlendirme gerekir.

Kaynaklar:[1]

SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM

ANAMNEZ

İŞLEM ÖNCESİ ÖYKÜ, HAZIRLIK VE ONAM

Yerleştirme nedeni, mevcut implantlar, kan sulandırıcılar, enfeksiyon öyküsü, ilaçlar ve alerjiler gözden geçirilir. Anestezi uzmanı uygun yöntemi ve toparlanmayı açıklar. Stentin takılamaması durumunda alternatif drenaj gerekebileceği onamda konuşulmalıdır. Stentin çıkarılmasının da ayrı bir randevu veya işlem gerektireceği baştan belirtilir. Kan sulandırıcının kesilmesi, açlık ve ilaç planı bireyselleştirilir. Hasta bu kararları kendi başına değiştirmemelidir.

Kaynaklar:[8]

FİZİK MUAYENE

UYGUNLUK, TEKNİK ENGELLER VE ENFEKSİYON

Anatomi, mesane basıncı ve tıkanıklık nedeni iç drenajın başarı olasılığını etkiler. Yüksek hacimli pelvik malignite veya belirgin irritabl mesane stentin yararını sınırlayabilir. CIRSE 2026 içselleştirme amaçlı antegrad stent öncesinde aktif enfeksiyonun kontrolünü vurgular; bu öneri, septik obstrüksiyonda acil retrograd stentin kullanılamayacağı şeklinde genellenmemelidir. Planlı içselleştirme ile acil kaynak kontrolü ayrı klinik bağlamlardır. Uygunsuz hastada nefrostomi seçeneği değerlendirilir.

Kaynaklar:[6]

AYIRICI TANI

STENT BELİRTİSİ Mİ, KOMPLİKASYON MU?

Sıkışma, hematüri ve ağrı hem tahrişte hem enfeksiyonda görülebilir. Ateş, yeni genel durum bozukluğu ve artan ağrı ek değerlendirme gerektirir. Enfeksiyon kuşkusunda idrar testi yapılır; yalnız sık işeme nedeniyle otomatik antibiyotik başlanmaz. Yeni kaçırma stentin yer değiştirmesiyle ilişkili olabilir. Belirti değişimi, tıkanma veya cihaz sorununu yeniden değerlendirme nedenidir.

Kaynaklar:[2]

TANISAL YAKLAŞIM

ACİL VE SEÇİLMİŞ ELEKTİF ENDİKASYONLAR

Enfekte obstrüksiyonda acil drenaj için stent veya nefrostomi kullanılabilir; antibiyotik ve kültür değerlendirmesi de gerekir. Kesin taş tedavisi enfeksiyon kontrolünden sonra planlanır. Komplikasyonsuz üreteroskopi sonrasında rutin stent her hastaya gerekli değildir; üreter hasarı, kalan fragmanlar veya diğer klinik riskler kararı değiştirebilir. Dolayısıyla “taş var” ile “stent şart” aynı ifade değildir. Tercih, hastanın anatomisi ve işlemin bulgularıyla gerekçelendirilmelidir.

Kaynaklar:[4]

TEDAVİ

İÇ DRENAJIN ALTERNATİFİ

Retrograd erişim mümkün değilse veya uygun değilse perkütan nefrostomi dış drenaj sağlayabilir. Bazı hastalarda daha sonra antegrad stente geçilebilir. Seçim, tıkanıklığın özellikleri ve girişimin uygulanabilirliğiyle ilişkilidir. İç tüp dış torbayı ortadan kaldırabilir; dış drenaj ise farklı bakım gerektirir. Hastanın hangi yöntemin seçildiğini ve sonraki aşamanın ne olacağını anlaması sağlanmalıdır.

Kaynaklar:[5]

MALİGNİTEYE BAĞLI OBSTRÜKSİYONDA AMAÇ

Lokal ileri veya metastatik mesane kanserine bağlı üreter obstrüksiyonunda NICE, uygun hastada ağrıyı azaltmak, akut böbrek hasarını tedavi etmek veya sonraki tedavi öncesinde böbrek işlevini iyileştirmek için nefrostomi ya da teknik olarak mümkünse retrograd stenti düşünmeyi önerir. Drenajın amacı açıkça belirlenmelidir. Bu karar kanserin evresi, kişinin tercihleri ve diğer tedavi seçenekleriyle ilişkilidir; cihaz yerleştirilmesi tek başına onkolojik tedavi değildir.

Kaynaklar:[9]

İZLEM VE ÖNERİLER

ÇIKARMA PLANI VE UNUTULMUŞ STENTİN ÖNLENMESİ

Yerleştirme tarihi, tarafı, gerekçesi, planlanan çıkarma/değiştirme tarihi ve sorumlu ekip kaydedilir. Kurumsal takip sistemi işlemin yalnız planlandığını değil gerçekten yapıldığını da doğrulamalıdır. Farklı merkezde çıkarılan stentin kaydı ilk ekibe ulaştırılmalıdır. Planlanandan uzun kalma mineral birikimine ve daha güç çıkarılmaya yol açabilir. Hastaya anlaşılır yazılı bilgi verilmesi önemli olsa da takip sorumluluğu yalnız hastaya bırakılamaz. Randevu belirsizliği, ağrı olmasa bile giderilmelidir.

Kaynaklar:[3]

ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ

ACİL DEĞERLENDİRME GEREKTİREN DURUMLAR

Dayanılmaz veya sürekli artan ağrı, ateşle birlikte üriner belirtiler, stentin yerinden çıkması, yeni belirgin idrar kaçırma ya da kanama miktarında önemli artış için sağlık ekibiyle hızla iletişim kurulmalıdır. Kişi stent ipini düzeltmek veya cihazı geri yerleştirmek için müdahale etmemelidir. Ağır genel durum bozukluğunda acil yardım gerekir. Beklenen tahriş yakınmaları ile ciddi komplikasyon aynı kabul edilmemelidir.

Kaynaklar:[2]

KAYNAKLAR

Kaynakları görüntülemek için tıklayın
  1. Ureteric stent insertion ↗

    Royal Free London NHS Foundation Trust · Kaynak tarihi: 2026-10-21 · Erişim: 2026-10-30

    RFL722 sürüm6; sayfada onay tarihi21October2026 ve inceleme tarihi21October2029.

  2. Having a ureteric stent ↗

    Gloucestershire Hospitals NHS Foundation Trust · Erişim: 2026-10-30

    GHPI1718_01_26; sayfada review dueJanuary2029. Kesin yayın günü belirtilmedi.

  3. Investigation report: Unplanned delayed removal of ureteric stents ↗

    Healthcare Safety Investigation Branch / HSSIB · Kaynak tarihi: 2021-05-04 · Erişim: 2026-10-30

  4. EAU Guidelines on Urolithiasis ↗

    European Association of Urology · Erişim: 2026-10-30

  5. Ureteral Stenting and Nephrostomy ↗

    ACR / RSNA – RadiologyInfo · Erişim: 2026-10-30

  6. CIRSE Standards of Practice on Nephrostomy and Ureteric Stent Placement and Exchange ↗

    CIRSE / Cardiovascular and Interventional Radiology · Kaynak tarihi: 2026-01-08 · Erişim: 2026-10-30

  7. Indwelling ureteral stents: evaluation of symptoms, quality of life and utility ↗

    PubMed / Journal of Urology · Kaynak tarihi: 2003-03 · Erişim: 2026-10-30

  8. Telescopic insertion or removal of a ureteric stent ↗

    British Association of Urological Surgeons · Kaynak tarihi: 2023-07 · Erişim: 2026-10-30

    LeafletE23/147; review dueOctober2026. İnceleme vadesi yayın güncellemesi değildir.

  9. Bladder cancer: diagnosis and management – Recommendations ↗

    NICE NG2 · Erişim: 2026-10-30

KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 1 ARAŞTIRMA

İşlemin güvenlik, ölçüm güvenilirliği veya hasta deneyimini doğrudan ele alan bir özgün çalışma seçildi. Yirmi yayın bir kota değildir; ilgisiz çalışmalar eklenmedi. Bu seçki sistematik derleme ve klinik etkinlik onayı değildir.

01 · ÜRETER STENTİ TAŞIYAN ERİŞKİNLERDE BELİRTİLER VE YAŞAM KALİTESİ

Indwelling ureteral stents: evaluation of symptoms, quality of life and utility

H B Joshi; A Stainthorpe; R P MacDonagh; F X Keeley Jr; A G Timoney; Michael J Barry · J Urol · 2003

Çalışma türü: Stente özgü anketin doğrulama verilerine dayalı gözlemsel hasta deneyimi analizi.

Kapsam: Tek taraflı üreter stenti bulunan 85 erişkin davet edildi; gerekli anketleri 62 kişi tamamladı.

ÖZET

İdrar yakınmaları ve ağrı günlük etkinlikleri, çalışma kapasitesini ve yaşam kalitesini etkiledi. Çalışma, stentin yalnız teknik drenaj başarısıyla değerlendirilmemesi ve danışmanlıkta hasta deneyimine yer verilmesi gerektiğini gösterir.

PubMed özetiyle sınırlı. Küçük, eski ve anket yanıtına bağımlı örneklem; nedensellik veya güncel bütün stentlerde aynı belirti sıklığını kanıtlamaz.

Bu içerik eğitim amaçlıdır; kişisel tanı ve tedavinin, uzman değerlendirmesinin veya kurumun işlem talimatlarının yerine geçmez. İnvaziv işlemler yalnız yetkin sağlık ekiplerince yapılır; ilaç ve cihaz değişikliği kişinin kendi başına uygulayacağı bir talimat değildir.

BU MADDEYİ GELİŞTİRİN

Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.

Bildirimler yönetici değerlendirmesine alınır. Bildirim sayısı tek başına içerik değişikliği veya silme kararı oluşturmaz.

Türkçe Sağlık Ansiklopedisi

AYRIVON © YAZILIM tarafından geliştirilmiştir.