ÜRETER YARALANMASI
ÖZET
Üreter yaralanması idrar kaçağı veya tıkanmaya yol açabilir; erken tanı, yeterli drenaj ve uygun onarım böbreğin korunmasında önemlidir.
GENEL OKUYUCU
GENEL OKUYUCU: YARALANMA HER ZAMAN HEMEN FARK EDİLMEZ
Üreter, böbrekten mesaneye idrar taşır. Travma veya ameliyat sırasında hasarlanırsa idrar çevreye sızabilir ya da akışı bozulabilir. Isı ve kanlanma hasarı zaman içinde belirginleşebilir; ilk değerlendirmede sorun görülmemesi sonraki yakınmaların önemsiz olduğunu göstermez.
GENEL OKUYUCU: AMELİYAT VEYA TRAVMA SONRASI UYARILAR
Yeni ya da artan yan/karın ağrısı, karında şişme, ateş, belirgin idrar azalması veya yaradan idrar benzeri sıvı gelmesi hızlı tıbbi değerlendirme gerektirir. Yakınmaların ameliyat ya da yaralanmadan sonra başladığını ekibe söyleyin; yalnız ağrı kesiciyle beklemeyin.
GENEL OKUYUCU: İDRARDA KAN BULUNMAYABİLİR
İdrarın kanlı olmaması üreter yaralanmasını dışlamaz. Ameliyat sonrası vajinadan veya drenden idrar gelmesi, ateş ve yan ağrısı gecikmiş yaralanmanın işareti olabilir. Enfeksiyon ve böbrek işlev kaybı gelişebileceğinden değerlendirme geciktirilmemelidir.
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM
ANAMNEZ
PROFESYONEL: MEKANİZMA VE DEĞİŞMİŞ ANATOMİ
Hızlı yavaşlama, penetran karın travması, pelvik cerrahi ve üreteroskopi sorgulanır. Önceki ameliyat, radyoterapi, malignite, endometriozis veya divertikülit anatomiyi değiştirebilir. Bağlanma, kısmi/tam kesi, termal hasar ve devaskülarizasyon farklı yaralanma mekanizmalarıdır.
FİZİK MUAYENE
PROFESYONEL: ÖNCE STABİLİZASYON
Travmada ilk değerlendirme ATLS yaklaşımıyla yapılır; yaşamı tehdit eden eşlik eden yaralanmalar önceliklidir. İdrar analizi/kültürü, hemogram, üre, kreatinin ve elektrolitler değerlendirilir. Hemodinamik instabilite ve acil laparotomi gereksinimi görüntüleme sırasını değiştirir; üreter hasarı tek başına ele alınmaz.
AYIRICI TANI
PROFESYONEL: EŞLİK EDEN ORGAN HASARI
Penetran travmada damar ve bağırsak; künt travmada pelvis ve lumbosakral yaralanmalar birlikte bulunabilir. Karın ağrısı, ateş veya sıvı birikimi yalnız üreter kaynaklı varsayılmaz. Üst sistem obstrüksiyonu, ürinom ve fistül olasılıkları anatomik değerlendirmeyle ayrıştırılır.
TANISAL YAKLAŞIM
PROFESYONEL: STABİL HASTADA GECİKMİŞ FAZ
AUA, stabil ve üreter yaralanması kuşkulu travma hastasında intravenöz kontrastlı abdominal/pelvik BT ve gecikmiş ürografik görüntüleme önerir; kanıt gücü Grade C’dir. Önceden yeterli görüntüleme olmadan laparotomiye alınan kuşkulu hastada üreter doğrudan incelenir.
PROFESYONEL: KUŞKU SÜRERSE ANATOMİYİ NETLEŞTİRİN
BT’de belirgin kaçak dışında hidronefroz, serbest sıvı veya üreter genişlemesi görülebilir. Belirsizlik sürerse sistoskopi ve retrograd inceleme yaralanmayı gösterebilir. Görüntüleme bulguları klinik mekanizmayla birlikte yorumlanır; tek bir dolaylı bulgu yaralanmanın derecesini belirlemez.
TEDAVİ
PROFESYONEL: DRENAJ VE KESİN ONARIM AYRI KARARLARDIR
Stabil hastada laparotomi sırasında saptanan travmatik kesi onarılır. İnstabil hastada geçici idrar drenajı sonrası kesin tedavi ertelenebilir. Gecikmiş kısmi yaralanmada stent denenebilir; yerleştirilemiyorsa veya başarısızsa perkütan nefrostomi ve gerektiğinde gecikmiş onarım uygulanır. Endoskopik yaralanmada yetersiz drenaj cerrahi değerlendirme gerektirir.
PROFESYONEL: ONARIMIN YERİ VE DOKU KOŞULLARI
Distal yaralanmada mesaneye reimplantasyon, daha proksimal uygun hasarda uç uca bağlantı seçenekler arasındadır. Geniş doku kaybı daha karmaşık rekonstrüksiyon gerektirebilir. Canlı dokunun korunması, kanlanmayı bozmayan mobilizasyon ve stent üzerinden gerilimsiz bağlantı temel ilkelerdir; tek bir teknik tüm yaralanmalara uygulanmaz.
PROFESYONEL: KORUYUCU STENT GÜVENCE DEĞİLDİR
EAU, karmaşık abdominal/pelvik cerrahide üreterin doğrudan tanınmasını güçlü biçimde önerir. Yüksek riskte profilaktik stent önerisi zayıftır: tanımayı kolaylaştırabilir, fakat yaralanmayı kesin olarak önlemez. Stent varlığı dikkatli diseksiyonun veya ameliyat sırasında oluşan hasarın değerlendirilmesinin yerine geçmez.
PROFESYONEL: YÖNTEMLERİ KARŞILAŞTIRIRKEN SEÇİLİM ETKİSİ
2026 derlemesindeki 30 retrospektif çalışma 1517 hastayı kapsıyordu. Rekonstrüksiyon ağırlıklı serilerde başarı daha yüksekti; fakat ciddi yanlılık ve farklı izlem/başarı tanımları vardı. Endoskopi sonrası ek işlem ilişkisi, bütün hastalara ilk aşamada büyük cerrahi yapılması gerektiğini kanıtlamaz.
İZLEM VE ÖNERİLER
PROFESYONEL: CİHAZ ÇIKARILMASI VE GEÇ DARLIK
BAUS 2021 uzlaşısı, onarım sonrası koruyucu stentin 4–6 haftada çıkarılmasını, üçüncü ayda MAG3 veya BT ürografi ve 12. ayda ek görüntülemeyi önerir. Bu uzlaşı takvimi yaralanma ve onarımın özelliklerine uyarlanır; stentin çıkarılması izlem sonu değildir.
ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ
PROFESYONEL: DOKU CANLILIĞI VE UZMAN DESTEĞİ
Termal hasar veya devaskülarizasyon başlangıçtaki görünümün ötesinde ilerleyebilir. Onarımda kanlanmanın korunması, canlı doku ve gerilimsiz bağlantı önemlidir. Karmaşık rekonstrüksiyonun güvenle yapılamadığı durumda yeterli geçici drenajla deneyimli ekibe yönlendirme planlanır.
KAYNAKLAR
Kaynakları görüntülemek için tıklayın
- EAU Guidelines on Urological Trauma: Ureteral trauma ↗
European Association of Urology · Erişim: 2026-10-26
- British Association of Urological Surgeons (BAUS) consensus document: management of bladder and ureteric injury ↗
BJU International · Kaynak tarihi: 2021-04-09 · Erişim: 2026-10-26
- Approach to Ureteral Injuries ↗
George E. Koch, Niels V. Johnsen; Vanderbilt University Medical Center · Erişim: 2026-10-26
- Urotrauma: AUA Guideline, amended 2020 ↗
American Urological Association · Kaynak tarihi: 2020 · Erişim: 2026-10-26
- Iatrogenic ureteric injuries after abdominal surgery: a systematic review and meta-regression from the European Association of Urology Endourology Section ↗
BJU International · Kaynak tarihi: 2026-04-23 · Erişim: 2026-10-26
KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 1 ARAŞTIRMA
Doğrudan ilgili 1 yayın seçildi; yirmi yayın sayısına tamamlama yapılmadı. Bu seçki sistematik derleme veya insan klinik onayı değildir.
01 · ABDOMİNAL CERRAHİ SONRASI İYATROJENİK ÜRETER YARALANMASINDA TEDAVİ SONUÇLARI
Iatrogenic ureteric injuries after abdominal surgery: a systematic review and meta-regression from the European Association of Urology Endourology Section
Pietro Scilipoti, Nicola Nannola, Federico Zorzi ve ark. · BJU Int · 2026
Çalışma türü: Sistematik derleme ve meta-regresyon; tüm çalışmalar retrospektif.
Kapsam: 30 çalışma, 1517 hasta; uygunluk yaşı ≥18.
ÖZET
Rekonstrüksiyon ağırlıklı serilerde başarı daha yüksekti.
Ciddi yanlılık ve heterojenlik; çocuklara veya yalnız dış travma serilerine genellenmez.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 42023813 · DOI: 10.1111/bju.70275
Eğitim amaçlı, hekim incelemesini bekleyen taslaktır. Kişisel tanı veya tedavi talimatı değildir; ilaçlar bu metne göre başlanmamalı ya da kesilmemelidir.
BU MADDEYİ GELİŞTİRİN
Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.