ÜROGENİTAL FİSTÜLLER
ÖZET
Ürogenital fistül, idrar yollarıyla genital kanal arasında normalde bulunmayan bir bağlantıdır. Mesane-vajina, üreter-vajina veya üretra-vajina bağlantısı olabilir; sürekli ıslaklık ve idrar kaçağı önemli ipuçlarıdır. [1]
GENEL OKUYUCU
KAPSAM
Vezikovajinal/üretral kaçakların tanısı, cerrahi onarım ve destek; rutin inkontinans değil.
HALK İÇİN: UTANILACAK BİR DURUM DEĞİLDİR
Doğum hasarı, pelvik cerrahi, radyoterapi, enfeksiyon veya başka doku hasarı sonrasında gelişebilir. İdrar kaçağına kötü kokulu akıntı, tekrarlayan enfeksiyon veya cilt tahrişi eşlik edebilir; üroloji/ürojinekoloji değerlendirmesi gerekir. [1]
Çoğu obstetrik fistül cerrahiyle onarılabilir. Tedavi yalnız deliğin kapatılması değildir; iyileşme için idrarın uygun drenajı ve günlük bakım gerekir. [3]
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM
ANAMNEZ
Kaçağın doğum veya ameliyatla zaman ilişkisi, sürekli mi pozisyonla mı olduğu, önceki onarımlar ve radyasyon sorgulanır. Doku kaybı, sfinkter/üreter tutulumu ve önceki başarısızlık karmaşıklığı artırır. [2]
FİZİK MUAYENE
Vajinal doğrudan incelemeyle açıklık ve dokunun durumu değerlendirilir. Üretral fistülde üç tampon testi yararlı olabilir; üretroskopi/sistoskopi yer ve yaygınlığı belirler. [4]
AYIRICI TANI
Kaçağın mesane, üreter veya üretra kökeni ayırt edilir; bağırsak-vajina fistülünde gaz/dışkı kaçağı farklı bir cerrahi çerçeve gerektirir. Fistülün anatomik adı bağlantıyı kuran organlara göre verilir. [1]
Fistül kapansa da sıkışma veya stres tipi kaçırma devam edebilir; her ameliyat sonrası ıslaklık otomatik nüks sayılmaz. Yeniden anatomik ve işlevsel değerlendirme gerekir. [2]
TANISAL YAKLAŞIM
BAĞLANTIYI DOĞRULAMA
Mesaneye renkli sıvı verilip vajinal tamponda boyanma aranması ve sistoskopi vezikovajinal bağlantıyı gösterebilir. Çift boya testi üreter kaynağını ayırmaya yardım eder. Zor tanıda veya üreter şüphesinde geç boşaltım fazlı kontrastlı BT/MR kullanılır. [2]
TEDAVİ
İLK BAKIM VE ONARIM
İlk aşamada kateter/drenaj ve cilt koruması uygulanır; küçük yeni fistüllerin bir bölümü kapanabilir. Cerrahi yol ve zamanlama boyut, yer, doku kalitesi, üreter tutulumu ve deneyime göre belirlenir; tüm olgulara tek süre kuralı uygulanmaz. [2]
Üretral onarımda vajina ve üretra ayrılarak su geçirmez katmanlı kapatma ve gerektiğinde doku interpozisyonu planlanır. Karmaşık veya tekrarlayan olgu deneyimli rekonstrüktif ekibe yönlendirilir. [4]
İZLEM VE ÖNERİLER
DRENAJ VE İŞLEV İZLEMİ
WHO, yalnız basit obstetrik üriner fistül onarımı sonrası 7–10 gün mesane kateterizasyonu önerir. Bu süre radyasyon ilişkili, karmaşık veya farklı iyatrojenik fistüllere otomatik aktarılmaz; kateter çıkarma cerrahi ekibin kararıdır. [3]
Üreter fistülü onarımı sonrasında anatomik/işlevsel görüntüleme darlık ve böbrek işlev kaybını araştırır. Tekrar kaçırma, enfeksiyon ve cinsel işlev sorunları ayrıca izlenir. [2]
ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ
GECİKMEDEN DEĞERLENDİRME
Kaçağa ateş, karın/yan ağrısı, bulantı-kusma veya kanama eklenmesi enfeksiyon ya da başka pelvik komplikasyonu düşündürebilir; özellikle yakın zamanda ameliyat olan kişi gecikmeden değerlendirilmelidir. [1]
DİĞER PROFESYONEL AYRINTILAR
NÜKS RİSKİ
Obstetrik onarım kohortunda büyük fistül ve önceki onarım gibi etkenler farklı zamanlardaki başarısızlıklarla ilişkiliydi. Hastaneden kuru çıkmak uzun dönem nüks izlemini gereksiz kılmaz. [5]
ANATOMİK ADLANDIRMA
Bağırsak fistülleri üriner fistüllerden ayrı değerlendirilir. [1]
KAYNAKLAR
Kaynakları görüntülemek için tıklayın
- Vaginal Fistula ↗
Johns Hopkins Medicine · Kaynak tarihi: tarih belirtilmemiş · Erişim: 2026-10-26
- EAU Non-neurogenic Female LUTS: Urinary fistula ↗
EAU · Kaynak tarihi: 2026 · Erişim: 2026-10-26
- Duration of catheterization after simple obstetric urinary fistula repair ↗
WHO · Kaynak tarihi: 2018 · Erişim: 2026-10-26
- Diagnosis and Therapy of Female Urinary Incontinence, Part 2: Iatrogenic fistula ↗
DGGG/OEGGG/SGGG · Kaynak tarihi: 2023 · Erişim: 2026-10-26
- Risk factors for early and late failures following repair of urogenital fistulas ↗
Uganda cohort · Kaynak tarihi: 2021 · Erişim: 2026-10-26
- Causes and management of urogenital fistulas ↗
Saudi referral cohort · Kaynak tarihi: 2018 · Erişim: 2026-10-26
KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 2 ARAŞTIRMA
Çalışmalar, hasta grubu ve sonlanımlarıyla birlikte değerlendirilmelidir; araştırma bulgusu tek başına kişisel tedavi önerisi değildir.
01 · ERKEN VE GEÇ ONARIM BAŞARISIZLIĞININ BELİRLEYİCİLERİ
Risk factors for early and late failures following repair of urogenital fistulas.
Holt L; Potluri T; Tanner JP; Duffy S; Wasingya L; Greene K · International urogynecology journal · 2021
Çalışma türü: Retrospektif obstetrik fistül kohortu
Kapsam: Uganda fistül hastanesinde 2013–2019 arasında onarılan 541 kadın.
ÖZET
Erken başarısızlık %10,9 idi. >3 cm fistül erken başarısızlıkla ilişkiliydi (düzeltilmiş OR 3,12); önceki onarım geç başarısızlıkla ilişkiliydi (OR 3,13).
Gözlemsel ve belirli obstetrik kaynaklı popülasyondur. Risk ilişkileri farklı ülkelerdeki radyasyon/iyatrojenik fistüllere doğrudan taşınamaz.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 33416963 · DOI: 10.1007/s00192-020-04606-9
02 · SEVK MERKEZİNDE FİSTÜL NEDENLERİ VE ONARIM
Causes and management of urogenital fistulas. A retrospective cohort study from a tertiary referral center in Saudi Arabia.
Osman SA; Al-Badr AH; Malabarey OT; Dawood AM; AlMosaieed BN; Rizk DEE · Saudi medical journal · 2018
Çalışma türü: Retrospektif tek merkezli kohort
Kapsam: Suudi Arabistan’da 32 ürogenital fistül hastası; 17 vezikovajinal, 22 obstetrik cerrahi ilişkili.
ÖZET
Obstetrik cerrahi ilişkili 22 olgunun 20’si sezaryen komplikasyonuydu. İlk cerrahi onarım 23 hastada (%74), ikinci onarım beş hastada başarılıydı; bir fistül kateterle kapandı.
Küçük seçilmiş sevk serisidir; obstrükte doğuma bağlı olgu yoktu. Cerrahi yaklaşımlar arasında randomize üstünlük değerlendirmesi değildir.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 29619489 · DOI: 10.15537/smj.2018.4.21515
Bu içerik eğitim amaçlıdır; kişisel tanı veya tedavi yerine geçmez.
BU MADDEYİ GELİŞTİRİN
Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.