UTERİN MİYOMLAR

HASTALIK NASIL GELİŞİR?

Miyomlar rahim duvarının içinde, dış yüzeyine doğru veya iç boşluğa yakın yerleşebilir. Konum, büyüklük kadar önemlidir: küçük bir oluşum kanama örüntüsünü etkileyebilirken daha büyük bir oluşum bası yakınmasıyla fark edilebilir. Kesin neden her kişide açıklanamaz. Hormonlarla ilişkili büyüme ve ailevi eğilimler bulunabilir; bunu kişinin yaptığı tek bir davranışa bağlamak doğru değildir. [1]

BELİRTİLER VE BAŞVURU

Yoğun veya ağrılı adet, adet arası kanama, pelvik dolgunluk, sık idrara çıkma, bel ağrısı veya cinsel ilişkide ağrı görülebilir. Süren yoğun kanama anemiye yol açabilir. Yorgunluk ve nefes darlığı gibi yakınmalar kan kaybıyla birlikte değerlendirilmelidir. Belirti olmaması ile belirtilerin günlük yaşamı bozması farklı yönetim gerektirir. [2,3]

Kanama nedeniyle sık ürün değiştirme, giysilere taşma veya günlük etkinlikleri iptal etme hekime anlatılmalıdır. Ağır kanama, belirgin baş dönmesi veya bayılma gibi genel durum etkileri olduğunda rutin kontrolü beklemek uygun değildir. Gebelik olasılığıyla birlikte şiddetli tek taraflı karın ağrısı veya bayılma varsa dış gebelik gibi aciller açısından hemen değerlendirme gerekir; miyom tanısı bu olasılığı dışlamaz. [3,6]

TANI: GÖRÜNTÜ İLE YAKINMAYI EŞLEŞTİRMEK

Öykü ve muayeneden sonra ultrason miyomların sayısını, yerini ve boyutunu gösterir. Bazen başka nedenle yapılan incelemede saptanırlar. Her kanamanın miyomdan kaynaklandığı varsayılmamalıdır. Hastanın belirti örüntüsüyle görüntüleme bulgularının uyumlu olup olmadığı değerlendirilir; başka kanama nedenleri gerekirse ayrıca araştırılır. [3]

Yoğun kanamada anemi açısından kan testleri düşünülür. Adet dışı veya ilişki sonrası kanama gibi örüntüler ek değerlendirme gerektirebilir. Miyomun tedavi edilmesi ile kan kaybının etkisinin düzeltilmesi birbirini tamamlar; biri diğerini otomatik olarak çözmez. Tanı, kişinin kanama ve bası yakınmalarını ayrı ayrı konuşabilmesini sağlamalıdır. [7]

BULGULARI YORUMLAMAK

Tek bir boyut eşiği bütün hastalar için aynı tedaviyi belirlemez. [4]

İZLEM VE ÖZEL GRUPLAR

Belirtisiz kişide izlem yeterli olabilir; kontrol ihtiyacı yeni kanama, ağrı veya büyüme bulgularına göre düzenlenir. Tedavi seçilirken genel sağlık, yakınma şiddeti, konum ve gebelik isteği birlikte ele alınır. Menopozla küçülme görülebilse de her yeni belirti bununla açıklanmaz. [4]

Miyomektomi sonrasında yeni miyomlar gelişebilir. Bazı girişimlerden sonra yeniden tedavi gerekebilir; “bir kez işlem, ömür boyu kesin çözüm” beklentisi yerine yönteme özgü sonuçlar konuşulmalıdır. [5]

KLİNİK AKIL KARTI

Bu bölümün içeriği aşağıdaki klinik akıl kartında sunulmuştur.

HASTA GÜVENLİĞİ: METİNDEKİ UYARILAR

Miyomektomi miyomları çıkarırken rahmi korur. Embolizasyon, miyoma kan akımını azaltan girişimsel radyoloji yöntemidir; gelecekteki gebelik hedefi varsa etkileri ve belirsizlikleri özellikle konuşulur. Endometrial ablasyon rahim iç tabakasına yöneliktir ve gelecekte gebelik isteyen kişi için olağan seçenek değildir. İşlem türü ve uzun dönem beklenti ortak kararla belirlenir. [5]