UTERİN VAKUM ASPİRASYONU
ÖZET
Uterin vakum aspirasyonu, rahim içindeki gebelik dokusunun ince bir tüp ve emme sistemiyle uzaklaştırılmasıdır. Manuel yöntemde elde tutulan bir aspirasyon aracı kullanılır; işlem uygun kişilerde lokal anestezi altında yapılabilir. Genel anesteziyle ameliyathanede uygulanan cerrahi seçeneklerden farklı bir bakım deneyimi sunar. Lokal anestezi ağrıyı azaltmayı amaçlar; hiçbir rahatsızlık hissedilmeyeceği anlamına gelmez.
Vakum manuel veya elektrikli bir kaynakla oluşturulabilir. WHO, 14 haftadan önce cerrahi gebelik sonlandırmada vakum aspirasyonunu önerir; keskin küretajı ve aspirasyon ardından rutin keskin küret kontrolünü önermez. Daha ileri haftalarda yöntem seçimi farklıdır. Gebelik haftası, servikal hazırlık gereksinimi, ağrı kontrolü ve işlemin tamamlandığının değerlendirilmesi aynı bakım sürecinin parçalarıdır. Uygulama eğitimli sağlık çalışanı gerektirir.
Düşük sonrasında cerrahi tedavi seçilecekse, NICE klinik olarak uygun kişilerde lokal anestezili ayaktan manuel aspirasyon ile genel anestezili ameliyathane seçeneğinin sunulmasını önerir. Beklenen süreç ve alternatifler sözlü ve yazılı anlatılmalıdır. Karar yalnız işlemin hızlı olmasına dayanmamalıdır; kişinin tercihi ve klinik uygunluk birlikte ele alınır. Her düşükte otomatik olarak aspirasyon yapılması gerekmez.
Enfeksiyonun önlenmesi işlem planının önemli bir bölümüdür. Society of Family Planning, girişimsel gebelik sonlandırma ve gebelik kaybının girişimsel tedavisinde antibiyotik profilaksisi önerir. İlacın rahim içine alet yerleştirilmeden önce başlanması ve koruyucu uygulamanın işlem tamamlandığında sonlandırılması önerilir. Bu yaklaşım ilaçla tedaviye otomatik aktarılmaz. Mevcut enfeksiyonun tedavisi ile koruyucu antibiyotik kullanımı aynı kavram değildir.
İşlemden önce belirgin kanama başlamışsa birimle iletişim kurulmalıdır; bazen doku kendiliğinden atılmış olabilir ve plan yeniden değerlendirilir. Sonrasında kanama, kramp ve iyileşme takibi gerekir. Aşırı kanama, ateş, kötü kokulu akıntı, bayılma veya şiddetli karın ağrısında beklenmemelidir. Çıkışta hangi belirtilerde nereye başvurulacağı ve kontrol planı netleşmelidir. İşlemin bitmesi bütün bakımın bittiği anlamına gelmez.
- manuel vakum aspirasyonu
- elektrikli aspirasyon
- gebelik dokusu
- işlem sonrası izlem
- antibiyotik profilaksisi
GENEL OKUYUCU
GENEL OKUYUCU İÇİN: AĞRIYI BİLDİRMEK VE RİSKLERİ BİLMEK
İşlem sırasında ağrı veya baş dönmesi olduğunda ekibe söyleyin; ek ağrı kontrolü ve gerekirse işlemin durdurulması konuşulabilir. Doku kalması nedeniyle yeniden girişim, enfeksiyon, yoğun kanama ve nadiren rahim duvarında delinme olası risklerdir. Bu riskler onam görüşmesinde açıklanmalıdır.
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM
ANAMNEZ
İLK DEĞERLENDİRME VE BAKIM ORTAMI
Dolaşımı kararsız olan veya ağrı ve kanama derecesi ciddi kaygı uyandıran kişi rutin ayaktan işlem sırasına alınmaz; NICE doğrudan acil değerlendirme önerir. Klinik olarak uygun hastada yöntem ve anestezi seçenekleri görüşülür. İşlem öncesi ve sonrasında ne bekleneceğine ilişkin yazılı bilgi sağlanır.
TANISAL YAKLAŞIM
GEBELİĞİN YERİ BELİRSİZSE GÜVENLİK
Gebeliğin yeri belirlenmemişse dış gebelik olasılığı sürer. Serum hCG tek başına yerleşimi göstermez. Yeni veya kötüleşen belirtiler önceki sonuçlardan bağımsız yeniden değerlendirilmelidir; rahim içi işleme yönelmek bu tanısal izlemi ortadan kaldırmaz.
TEDAVİ
TAMAMLANMA KONTROLÜ VE ENFEKSİYON ÖNLEME
WHO, aspirasyonla alınan gebelik dokusunun görsel incelenmesini tamamlanma değerlendirmesinin parçası olarak tanımlar. Rutin keskin küretle kontrol yapılması önerilmez. Yöntem seçilirken gebelik haftası ve uygulayıcının gerekli becerileri dikkate alınır; bu metin teknik işlem eğitiminin yerine geçmez.
Antibiyotik profilaksisi aktif enfeksiyonun klinik değerlendirmesini ortadan kaldırmaz. SFP, bilinen ve tedavi edilmemiş gonore veya klamidyanın tedavisini; klinik kuşkuda test ve uygun tedaviyi önerir. Profilaksi için işlem öncesi emilime zaman bırakılır; optimal süre kesinleşmiş değildir. İlaç seçimi klinik protokol ve bireysel koşullarla belirlenir.
İZLEM VE ÖNERİLER
TABURCULUK VE DEVAM EDEN BELİRTİLER
Taburculuk öncesi kanama, ağrı ve vital bulgular değerlendirilir. Kişinin kendini iyi hissetmesi ve güvenli eve dönüş planı önemlidir; işlem süresiyle taburculuk süresi aynı değildir.
Ekibin önerdiği kontrol testinin pozitif kalması veya uzayan kanama yeniden değerlendirme gerektirir. Chelsea hastanesi üç haftada idrar gebelik testi ve pozitiflikte erken gebelik birimiyle iletişim önerir; kişiye verilen takip planı esas alınmalıdır.
ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ
ACİL YARDIM GEREKTİREN BELİRTİLER
Aşırı kanama, bayılma, şiddetli karın ağrısı, ateş veya kötü kokulu vajinal akıntı gelişirse gecikmeden tedavi birimine veya acile başvurun.
KAYNAKLAR
Kaynakları görüntülemek için tıklayın
- Abortion care guideline, second edition — Methods of surgical abortion ↗
World Health Organization · Kaynak tarihi: İlk rehber 2022; ikinci edisyon 24 Ağustos 2025 · Erişim: 2026-11-01
- Ectopic pregnancy and miscarriage: diagnosis and initial management — Recommendations ↗
National Institute for Health and Care Excellence · Kaynak tarihi: 17 Nisan 2019; son güncelleme 17 Haziran 2026 · Erişim: 2026-11-01
- Prevention of infection after abortion and pregnancy loss ↗
Society of Family Planning · Kaynak tarihi: Mart 2025 · Erişim: 2026-11-01
- Manual Vacuum Aspiration ↗
Doncaster and Bassetlaw Teaching Hospitals · Erişim: 2026-11-01
- Surgical management of miscarriage under local anaesthetic using manual vacuum aspiration ↗
Chelsea and Westminster Hospital NHS Foundation Trust · Erişim: 2026-11-01
- Ectopic pregnancy and miscarriage — Diagnosis of viable intrauterine pregnancy and of tubal ectopic pregnancy ↗
National Institute for Health and Care Excellence · Kaynak tarihi: 17 Haziran 2026 güncellemesi · Erişim: 2026-11-01
- Manual compared with electric vacuum aspiration for abortion at less than 6 weeks of gestation: a randomized controlled trial ↗
Dean ve arkadaşları; Obstetrics & Gynecology · Kaynak tarihi: Mayıs 2015 · Erişim: 2026-11-01
KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 1 ARAŞTIRMA
Konuya ilişkin seçilmiş özgün araştırmaların özetleri sunulmuştur; çalışma sınırlılıkları sonuçlarla birlikte okunmalıdır.
01 · ÇOK ERKEN GEBELİKTE MANUEL VE ELEKTRİKLİ ASPİRASYON
Manual compared with electric vacuum aspiration for abortion at less than 6 weeks of gestation: a randomized controlled trial
Dean G ve arkadaşları · Obstetrics & Gynecology · 2015
Çalışma türü: Randomize karşılaştırmalı çalışma.
Kapsam: Altı haftadan erken gebelik sonlandırma başvurusunda 500 kişi randomize edildi.
ÖZET
Tamamlanmış işlemlerde dokunun hemen doğrulanması manuel grupta %82, elektrikli grupta %76 idi; anlamlı fark bulunmadı. Katılımcıların %16’sında tamamlanmayı doğrulamak için seri hCG gerekti.
Çok erken gebelik grubudur; bütün aspirasyon endikasyonlarına genellenemez. İşlemi yapan hekimler gruba kör değildi. Doku görülmesi kusursuz tamamlanma kanıtı değildi; devam eden ve olası dış gebelik olguları bildirildi. Yalnız özgün özet kullanıldı.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 25932839 · DOI: 10.1097/AOG.0000000000000787
Bu içerik eğitim amaçlıdır; bireysel klinik değerlendirme ve güncel yerel protokollerin yerine geçmez.
BU MADDEYİ GELİŞTİRİN
Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.