UTERUS İNVERSİYONU
ÖZET
Uterus inversiyonu, doğum sonrasında rahmin üst bölümünün içe dönmesi ve bazen vajinadan dışarı çıkmasıdır. Çoğu olgu ilk yirmi dört saatte ortaya çıkar. Sıradan rahim sarkmasıyla aynı durum değildir; hızlı kan kaybı ve şoka yol açabilen obstetrik bir acildir. Şiddetli kanama, alt karında ağrı veya aşağı doğru basınç, baş dönmesi ve soğuk terleme birlikte görülebilir.
Tanıda yalnız dışarıdan görülen bir kitleyi beklemek hatalıdır. Swansea Bay rehberi, karından rahim fundusunun hissedilememesini ve görünen kan kaybıyla orantısız dolaşım bozukluğunu önemli uyarılar olarak tanımlar. Vagal etkiyle nabız yavaşlayabilir; kanama ilerlediğinde taşikardi de görülebilir. Bu nedenle normalden farklı nabız örüntüleri birbirini dışlamaz. Önceki inversiyon, anormal plasenta yapışıklığı ve uygunsuz kordon çekişi öyküsü değerlendirmeye yardımcı olur.
Temel yaklaşım rahmi gecikmeden anatomik yerine döndürürken dolaşım desteğini aynı anda yürütmektir. Obstetri ve anestezi ekipleri, geniş damar yolları, kan ürünleri ve gerektiğinde ameliyathane hazırlığını birlikte planlar. Rahim yerine konulana kadar uterotonikler durdurulur ve plasentayı ayırma girişiminden kaçınılır. Gecikme, ödem ve daralma halkası nedeniyle işlemi güçleştirebilir; başarısızlık ya da dolaşım instabilitesi cerrahi desteği gerektirebilir.
Büyük bir Amerika Birleşik Devletleri hastane kaydı araştırması, bu nadir durumun sonuçlarını nicel olarak göstermiştir. İnversiyon bulunan kadınların önemli bir bölümünde postpartum kanama ve kan transfüzyonu kaydedilmiştir; daha küçük bir bölümünde cerrahi düzeltme veya histerektomi gerekmiştir. Ancak çalışma tanı kodlarına dayanır ve geçmiş yılları kapsar. Bu oranlar bugünkü belirli bir hastanın sonucunu ya da tek bir müdahalenin etkisini öngörmez.
Yakın tarihli tek olgu bildiriminde başlangıçta belirgin karın ağrısı olmaması, ağrısızlığın bu acili dışlamadığını hatırlatır. Aynı olguda plasentanın kısmen ayrılması kanamayı artırmıştır. Bu gözlem, plasentayı önce ayırmayı standart yaklaşım yapmaz; kılavuzlardaki önce inversiyonu düzeltme sırası korunmalıdır. Olgunun kısa sürede düzelmiş olması da güvenle beklenebilecek bir süre tanımlamaz. Tek hastadan yöntem üstünlüğü veya genel başarı oranı çıkarılamaz.
- uterus inversiyonu
- puerperal inversiyon
- postpartum kanama
- obstetrik şok
GENEL OKUYUCU
GENEL BAKIŞ VE KAPSAM
Bu madde doğuma bağlı akut inversiyona odaklanır; doğum dışı tümör ilişkili inversiyon farklı değerlendirilir.
BELİRTİLER VE GÜNLÜK YAŞAM
Şiddetli kanama, alt karın ağrısı, basınç hissi, vajinal kitle ve baş dönmesi görülebilir.
NE ZAMAN YARDIM ALINMALI?
Doğum sonrası şiddetli kanama, bayılma veya soğuk terlemeyle güçsüzlükte hemen acil yardım çağırın; kendi kendinize müdahale etmeyin.
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM
ANAMNEZ
Önceki inversiyon, uterus anomalisi, anormal plasenta yapışıklığı, kısa kordon ve doğumda çekiş/bası öyküsünü sorgulayın.
FİZİK MUAYENE
Fundus abdominal palpasyonda yok olabilir; görünür vajinal kitle şart değildir. Nabız, tansiyon ve kan kaybını birlikte değerlendirin.
AYIRICI TANI
Atoni, doğum yolu travması ve retansiyone plasenta diğer kanama nedenleridir; inversiyon varsa özgül işlem sırası uygulanır.
Prolapsusta rahim aşağı yer değiştirir; inversiyonda içe döner.
TANISAL YAKLAŞIM
TANI VE TESTLERİN SINIRLARI
Fundusun hissedilememesi ve kanamayla orantısız şok klinik şüpheyi güçlendirir; dışarıdan kitle görülmesini beklemeyin.
TEDAVİ
TEDAVİ VE GÜVENLİK
Şok desteğiyle eşzamanlı uzman manuel redüksiyonu gerekir. Uterotonikleri geçici durdurun; yapışık plasentayı redüksiyondan önce ayırmayın. Sonrasında uterotonik ve antibiyotik profilaksisi uygulanır.
Gerekli analjezi/anesteziyi sağlayın; redüksiyon başarısızsa veya hasta instabilse ameliyathane desteğini geciktirmeyin.
İZLEM VE ÖNERİLER
Redüksiyon sonrası kanama ve idrar çıkışını izleyin; nazik değerlendirmeyle yeniden inversiyondan kaçının.
Gelecek gebelikte bu öyküyü obstetri ekibine bildirin.
ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ
ACİL UYARILAR VE SEVK
Görünür kitle olmaması inversiyonu dışlamaz. Kan kaybına göre ağır şok, bradikardi veya taşikardi acil obstetri/anestezi yardımını gerektirir.
KAYNAKLAR
Kaynakları görüntülemek için tıklayın
- Uterine Inversion ↗
Cleveland Clinic · Kaynak tarihi: 2026-04-02 · Erişim: 2026-10-28
- Uterine Inversion: Recognition and Management ↗
Swansea Bay University Health Board · Erişim: 2026-10-28
Mart 2026 onay; Mart 2029 inceleme hedefi.
- Uterine inversion ↗
BJA Education · Kaynak tarihi: 2024-02-16 · Erişim: 2026-10-28
16 Şubat 2024 çevrimiçi; Nisan 2024 sayı.
- 8.4 Uterine inversion ↗
Médecins Sans Frontières · Erişim: 2026-10-28
Sayfada kesin gün belirtilmiyor; 28 Ekim 2026 erişimi.
- 8.2 Early postpartum haemorrhage ↗
Médecins Sans Frontières · Erişim: 2026-10-28
Aynı MSF obstetri kitabının nedenlere ilişkin bölümü.
- Risks and consequences of puerperal uterine inversion in the United States, 2004 through 2013 ↗
American Journal of Obstetrics and Gynecology · Kaynak tarihi: 2017-05-15 · Erişim: 2026-10-28
15 Mayıs 2017 çevrimiçi; Eylül 2017 sayı.
- Acute postpartum uterine inversion with successful manual transvaginal repositioning: a case report ↗
BMC Pregnancy and Childbirth · Kaynak tarihi: 2026-04-18 · Erişim: 2026-10-28
18 Nisan 2026 yayın; 1 Haziran 2026 nihai kayıt sürümü.
KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 2 ARAŞTIRMA
2 doğrudan ilgili çalışma/rehber seçildi; sayı kotası veya sistematik derleme iddiası yoktur. Erişim sınırları kanıt kaydında tutuldu; hekim değerlendirmesi beklenmektedir.
01 · ABD HASTANE KAYITLARINDA PUERPERAL İNVERSİYON
Risks and consequences of puerperal uterine inversion in the United States, 2004 through 2013
Coad SL, Dahlgren LS, Hutcheon JA · American Journal of Obstetrics and Gynecology · 2017
Çalışma türü: Ulusal hastane örnekleminde retrospektif kohort
Kapsam: 2004–2013; 8.294.279 doğum kaydında 2427 inversiyon.
ÖZET
İnversiyonların %37,7’sinde kanama, %22,4’ünde transfüzyon; %6 cerrahi yönetim ve %2,8 histerektomi kaydedildi.
Özgün tam özet incelendi. ICD-9 kodları ve hastane örneklemi; nedensellik veya güncel bireysel prognoz sağlamaz. Transfüzyon paydası tüm inversiyonlardır.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 28522320 · DOI: 10.1016/j.ajog.2017.05.018
02 · AKUT İNVERSİYONDA BAŞARILI MANUEL REDÜKSİYON: TEK OLGU
Acute postpartum uterine inversion with successful manual transvaginal repositioning: a case report
Zhang H, Hu ZX, Zhang JR, Du H, Gao TH · BMC Pregnancy and Childbirth · 2026
Çalışma türü: Tek olgu bildirimi
Kapsam: 35 yaş; 39+4 haftada vajinal doğum sonrası inversiyon.
ÖZET
İlk girişim başarısız, ameliyathanede ikinci manuel redüksiyon başarılı; 1330 mL kanama ve dört ünite eritrosit bildirildi.
Tam metin incelendi. Kontrolsüz tek olgu; plasenta ayırma gözlemi standart öneri değildir ve önce redüksiyon ilkesini değiştirmez.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 41998530 · DOI: 10.1186/s12884-026-09125-x
Eğitim amaçlı taslaktır; kişisel tanı, tedavi veya acil yardım hizmetinin yerine geçmez. Klinik uzman incelemesi ve kullanıcı onayı beklenmektedir.
BU MADDEYİ GELİŞTİRİN
Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.