İçeriğe geç
Madde metnine geç
HASTALIK

VAJİNAL İNTRAEPİTELYAL NEOPLAZİ

ÖZET

Vajinal intraepitelyal neoplazi, vajinanın yüzeyini örten hücrelerdeki anormal değişiklikleri tanımlar. VaIN kanser değildir; hücreler derin dokulara ilerlememiştir. Ancak yüksek dereceli değişiklikler kanser öncüsü kabul edilir. En sık ilişkili etken HPV’dir. Çoğu kişide belirti bulunmaz; bazen ilişki sonrası lekelenme veya akıntı görülür. Bu yakınmalar başka hastalıklardan da kaynaklanabileceği için muayene ve gerektiğinde biyopsiyle değerlendirilmelidir.

Düşük dereceli VaIN 1 genellikle izlenebilirken yüksek dereceli VaIN 2–3 tedavi gerektirir. Tedavi seçimi lezyonun yeri, yaygınlığı, önceki işlemler ve kişinin özelliklerine göre belirlenir. İnvazyon dışlanamıyorsa dokuyu incelemeye olanak veren eksizyon gerekir. Özellikle rahim ağzı yüksek dereceli lezyonu nedeniyle histerektomi yapılmış kişilerde vajinal skarın içinde gizlenen odaklar, yüzeysel tedavilerle tam olarak erişilemeyebilir.

Anormal vajinal HPV veya sitoloji sonucu, tek başına biyopsiyle doğrulanmış VaIN tanısı anlamına gelmez. ASCCP, test sonuçlarının derecesine ve önceki hastalık öyküsüne göre izlem veya kolposkopi önerir. İyi huylu nedenle total histerektomi geçirmiş ve önceden servikal kanser öncüsü ya da kanser öyküsü olmayan belirtisiz kişilerde rutin vajinal test yapılması genellikle önerilmez. Bu kural, mevcut lezyonun veya yeni belirtinin değerlendirilmesini engellemez.

İmikimod ile lazeri karşılaştıran yeni randomize araştırmada kısa dönem histolojik gerileme her iki grupta görülmüştür. İmikimod kolundaki oran sayısal olarak daha yüksek olsa da fark istatistiksel anlamlılığa ulaşmamıştır. Gerileme, tamamen normalleşmenin yanı sıra düşük dereceye dönüşü de içerir. Yerel irritasyon, ateş ve karın ağrısı görülebilir; bazı kişiler tedaviyi bırakmıştır. Altı aylık sonuçlar uzun dönem nüksün önlendiğini kanıtlamaz.

Türkiye’den küçük bir gözlemsel seride de topikal imikimod sonrasında tam veya kısmi yanıtlar bildirilmiştir. Ancak bütün hastalar aynı derecede hastalık taşımamış, bazıları yalnız izlenmiş ve uzun dönem takip eksik kalmıştır. HPV temizlenmesine ilişkin sonuçlar da sınırlı bir alt gruptan gelir. Bu bulgular tedavi seçeneklerini tartışmaya katkı sağlar fakat düşük dereceli her lezyona ilaç başlanmasını ya da izlemden vazgeçilmesini desteklemez.

Kaynaklar:[1][2][3][4][5]
ANAHTAR KELİMELER
  • VaIN
  • vajinal HSIL
  • HPV
  • kolposkopi
Son güncelleme tarihi:

GENEL OKUYUCU

GENEL BAKIŞ VE KAPSAM

Vajina epiteline sınırlı hücresel değişikliktir; invaziv vajina kanseriyle eş anlamlı değildir.

Kaynaklar:[1]

BELİRTİLER VE GÜNLÜK YAŞAM

Çoğu kişi belirtisizdir; ilişki sonrası lekelenme veya akıntı olabilir.

Kaynaklar:[1]

NE ZAMAN YARDIM ALINMALI?

Yeni kanama veya akıntıyı hekime bildirin; bunun yalnız VaIN’den kaynaklandığını varsaymayın.

Kaynaklar:[1]

SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM

ANAMNEZ

Önceki servikal kanser öncüsü/kanser ve histerektomi nedenini kaydedin; önceki servikal prekanser tedavisi en az 25 yıl sürveyans gerektirir.

Kaynaklar:[3]

FİZİK MUAYENE

Vajinanın bütün duvarlarını, kıvrımlarını ve skar alanını kolposkopiyle inceleyin.

Kaynaklar:[2]

AYIRICI TANI

Atrofi, inflamasyon, kondilom ve invaziv hastalıkla ayırım histolojiye dayanır.

Kaynaklar:[2]

TANISAL YAKLAŞIM

TANI VE TESTLERİN SINIRLARI

ASC-H, HSIL veya AGC vajinal sitolojisinde kolposkopi ve lezyon biyopsisi gerekir; HPV pozitifliği tek başına histolojik tanı değildir.

Kaynaklar:[3]

TEDAVİ

TEDAVİ VE GÜVENLİK

VaIN 1 izlem; VaIN 2–3 bireyselleştirilmiş tedavi. İnvazyon dışlanamıyorsa eksizyon; skarda gömülü odakta ablasyon/topikal yaklaşım yetersiz kalabilir.

Kaynaklar:[2]

İZLEM VE ÖNERİLER

Yüksek derece tedavisi sonrası ilk sitoloji/HPV kontrolü altıncı ayda yapılır; nüks nedeniyle uzun dönem takip sürer.

Kaynaklar:[2]

ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ

ACİL UYARILAR VE SEVK

Büyük/karmaşık lezyon veya biyopside invaziv kanser jinekolojik onkolojiye yönlendirilir.

Kaynaklar:[3]

KAYNAKLAR

Kaynakları görüntülemek için tıklayın
  1. Vaginal intraepithelial neoplasia (VAIN) ↗

    Cancer Research UK · Kaynak tarihi: 2024-03-19 · Erişim: 2026-10-28

  2. ESGO, ISSVD, ECSVD and EFC consensus statement on the management of vaginal intraepithelial neoplasia ↗

    ESGO/ISSVD/ECSVD/EFC · Kaynak tarihi: 2023-03-23 · Erişim: 2026-10-28

    23 Mart 2023 çevrimiçi; Nisan 2023 sayı.

  3. Tips for Best Practices on Management of Abnormal Vaginal Cytology and HPV Tests ↗

    ASCCP · Kaynak tarihi: 2024-11-15 · Erişim: 2026-10-28

  4. Randomised trial on treatment of vaginal high-grade squamous intraepithelial lesion: Self-administered vaginal imiquimod and laser vaporisation ↗

    International Journal of Cancer · Kaynak tarihi: 2025-06-02 · Erişim: 2026-10-28

    2 Haziran 2025 çevrimiçi; 1 Ekim 2025 sayı. Sayı çevrimiçi erişimi 8 Ağustos 2025.

  5. Clinical and Virologic Outcomes of Topical Imiquimod in Vaginal Intraepithelial Neoplasia: A Retrospective Cohort Study ↗

    Journal of Clinical Medicine · Kaynak tarihi: 2026-03-25 · Erişim: 2026-10-28

KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 2 ARAŞTIRMA

2 doğrudan ilgili çalışma/rehber seçildi; sayı kotası veya sistematik derleme iddiası yoktur. Erişim sınırları kanıt kaydında tutuldu; hekim değerlendirmesi beklenmektedir.

01 · VAJİNAL HSIL’DE İMİKİMOD VE LAZER RANDOMİZE KARŞILAŞTIRMASI

Randomised trial on treatment of vaginal high-grade squamous intraepithelial lesion: Self-administered vaginal imiquimod and laser vaporisation

Kiviharju M, Riska A, Kalliala I ve ark. · International Journal of Cancer · 2025

Çalışma türü: Tek merkez randomize çalışma

Kapsam: 56 erişkin HSIL; protokole uygun analiz 26 lazer ve 27 imikimod.

ÖZET

Normal veya LSIL’e gerileme %53,8 ve %77,8; p=0,07. İki kişi yan etki nedeniyle imikimodu bıraktı.

Altı ay; gebelik, emzirme ve HIV dışlandı. Hazırlanmış vajinal supozituvar kullanıldı; sıradan kremle eş tutulmaz, kesin üstünlük yok.

02 · VAIN’DE RUTİN KLİNİK İMİKİMOD SONUÇLARI

Clinical and Virologic Outcomes of Topical Imiquimod in Vaginal Intraepithelial Neoplasia: A Retrospective Cohort Study

Vural NA, Talmaç MA, Günay İ ve ark. · Journal of Clinical Medicine · 2026

Çalışma türü: Tek merkez retrospektif kohort

Kapsam: 20 başlangıç olgusu; 17 değerlendirilebilir, 13 imikimod alan.

ÖZET

Yüksek dereceli dokuz kişide altı tam, üç kısmi yanıt; düşük dereceli bir olguda yüksek dereceye ilerleme.

Küçük ve seçilmiş; dört kişinin ilk kontrolden sonra uzun dönem takibi kayıp. HPV sonucu sınırlı alt grupta; nedensel üstünlük göstermez.

Eğitim amaçlı taslaktır; kişisel tanı, tedavi veya acil yardım hizmetinin yerine geçmez. Klinik uzman incelemesi ve kullanıcı onayı beklenmektedir.

BU MADDEYİ GELİŞTİRİN

Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.

Bildirimler yönetici değerlendirmesine alınır. Bildirim sayısı tek başına içerik değişikliği veya silme kararı oluşturmaz.

Türkçe Sağlık Ansiklopedisi

AYRIVON © YAZILIM tarafından geliştirilmiştir.