VAJİNAL İNTRAEPİTELYAL NEOPLAZİ
ÖZET
Vajinal intraepitelyal neoplazi, vajinanın yüzeyini örten hücrelerdeki anormal değişiklikleri tanımlar. VaIN kanser değildir; hücreler derin dokulara ilerlememiştir. Ancak yüksek dereceli değişiklikler kanser öncüsü kabul edilir. En sık ilişkili etken HPV’dir. Çoğu kişide belirti bulunmaz; bazen ilişki sonrası lekelenme veya akıntı görülür. Bu yakınmalar başka hastalıklardan da kaynaklanabileceği için muayene ve gerektiğinde biyopsiyle değerlendirilmelidir.
Düşük dereceli VaIN 1 genellikle izlenebilirken yüksek dereceli VaIN 2–3 tedavi gerektirir. Tedavi seçimi lezyonun yeri, yaygınlığı, önceki işlemler ve kişinin özelliklerine göre belirlenir. İnvazyon dışlanamıyorsa dokuyu incelemeye olanak veren eksizyon gerekir. Özellikle rahim ağzı yüksek dereceli lezyonu nedeniyle histerektomi yapılmış kişilerde vajinal skarın içinde gizlenen odaklar, yüzeysel tedavilerle tam olarak erişilemeyebilir.
Anormal vajinal HPV veya sitoloji sonucu, tek başına biyopsiyle doğrulanmış VaIN tanısı anlamına gelmez. ASCCP, test sonuçlarının derecesine ve önceki hastalık öyküsüne göre izlem veya kolposkopi önerir. İyi huylu nedenle total histerektomi geçirmiş ve önceden servikal kanser öncüsü ya da kanser öyküsü olmayan belirtisiz kişilerde rutin vajinal test yapılması genellikle önerilmez. Bu kural, mevcut lezyonun veya yeni belirtinin değerlendirilmesini engellemez.
İmikimod ile lazeri karşılaştıran yeni randomize araştırmada kısa dönem histolojik gerileme her iki grupta görülmüştür. İmikimod kolundaki oran sayısal olarak daha yüksek olsa da fark istatistiksel anlamlılığa ulaşmamıştır. Gerileme, tamamen normalleşmenin yanı sıra düşük dereceye dönüşü de içerir. Yerel irritasyon, ateş ve karın ağrısı görülebilir; bazı kişiler tedaviyi bırakmıştır. Altı aylık sonuçlar uzun dönem nüksün önlendiğini kanıtlamaz.
Türkiye’den küçük bir gözlemsel seride de topikal imikimod sonrasında tam veya kısmi yanıtlar bildirilmiştir. Ancak bütün hastalar aynı derecede hastalık taşımamış, bazıları yalnız izlenmiş ve uzun dönem takip eksik kalmıştır. HPV temizlenmesine ilişkin sonuçlar da sınırlı bir alt gruptan gelir. Bu bulgular tedavi seçeneklerini tartışmaya katkı sağlar fakat düşük dereceli her lezyona ilaç başlanmasını ya da izlemden vazgeçilmesini desteklemez.
- VaIN
- vajinal HSIL
- HPV
- kolposkopi
GENEL OKUYUCU
GENEL BAKIŞ VE KAPSAM
Vajina epiteline sınırlı hücresel değişikliktir; invaziv vajina kanseriyle eş anlamlı değildir.
BELİRTİLER VE GÜNLÜK YAŞAM
Çoğu kişi belirtisizdir; ilişki sonrası lekelenme veya akıntı olabilir.
NE ZAMAN YARDIM ALINMALI?
Yeni kanama veya akıntıyı hekime bildirin; bunun yalnız VaIN’den kaynaklandığını varsaymayın.
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM
ANAMNEZ
Önceki servikal kanser öncüsü/kanser ve histerektomi nedenini kaydedin; önceki servikal prekanser tedavisi en az 25 yıl sürveyans gerektirir.
FİZİK MUAYENE
Vajinanın bütün duvarlarını, kıvrımlarını ve skar alanını kolposkopiyle inceleyin.
AYIRICI TANI
Atrofi, inflamasyon, kondilom ve invaziv hastalıkla ayırım histolojiye dayanır.
TANISAL YAKLAŞIM
TANI VE TESTLERİN SINIRLARI
ASC-H, HSIL veya AGC vajinal sitolojisinde kolposkopi ve lezyon biyopsisi gerekir; HPV pozitifliği tek başına histolojik tanı değildir.
TEDAVİ
TEDAVİ VE GÜVENLİK
VaIN 1 izlem; VaIN 2–3 bireyselleştirilmiş tedavi. İnvazyon dışlanamıyorsa eksizyon; skarda gömülü odakta ablasyon/topikal yaklaşım yetersiz kalabilir.
İZLEM VE ÖNERİLER
Yüksek derece tedavisi sonrası ilk sitoloji/HPV kontrolü altıncı ayda yapılır; nüks nedeniyle uzun dönem takip sürer.
ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ
ACİL UYARILAR VE SEVK
Büyük/karmaşık lezyon veya biyopside invaziv kanser jinekolojik onkolojiye yönlendirilir.
KAYNAKLAR
Kaynakları görüntülemek için tıklayın
- Vaginal intraepithelial neoplasia (VAIN) ↗
Cancer Research UK · Kaynak tarihi: 2024-03-19 · Erişim: 2026-10-28
- ESGO, ISSVD, ECSVD and EFC consensus statement on the management of vaginal intraepithelial neoplasia ↗
ESGO/ISSVD/ECSVD/EFC · Kaynak tarihi: 2023-03-23 · Erişim: 2026-10-28
23 Mart 2023 çevrimiçi; Nisan 2023 sayı.
- Tips for Best Practices on Management of Abnormal Vaginal Cytology and HPV Tests ↗
ASCCP · Kaynak tarihi: 2024-11-15 · Erişim: 2026-10-28
- Randomised trial on treatment of vaginal high-grade squamous intraepithelial lesion: Self-administered vaginal imiquimod and laser vaporisation ↗
International Journal of Cancer · Kaynak tarihi: 2025-06-02 · Erişim: 2026-10-28
2 Haziran 2025 çevrimiçi; 1 Ekim 2025 sayı. Sayı çevrimiçi erişimi 8 Ağustos 2025.
- Clinical and Virologic Outcomes of Topical Imiquimod in Vaginal Intraepithelial Neoplasia: A Retrospective Cohort Study ↗
Journal of Clinical Medicine · Kaynak tarihi: 2026-03-25 · Erişim: 2026-10-28
KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 2 ARAŞTIRMA
2 doğrudan ilgili çalışma/rehber seçildi; sayı kotası veya sistematik derleme iddiası yoktur. Erişim sınırları kanıt kaydında tutuldu; hekim değerlendirmesi beklenmektedir.
01 · VAJİNAL HSIL’DE İMİKİMOD VE LAZER RANDOMİZE KARŞILAŞTIRMASI
Randomised trial on treatment of vaginal high-grade squamous intraepithelial lesion: Self-administered vaginal imiquimod and laser vaporisation
Kiviharju M, Riska A, Kalliala I ve ark. · International Journal of Cancer · 2025
Çalışma türü: Tek merkez randomize çalışma
Kapsam: 56 erişkin HSIL; protokole uygun analiz 26 lazer ve 27 imikimod.
ÖZET
Normal veya LSIL’e gerileme %53,8 ve %77,8; p=0,07. İki kişi yan etki nedeniyle imikimodu bıraktı.
Altı ay; gebelik, emzirme ve HIV dışlandı. Hazırlanmış vajinal supozituvar kullanıldı; sıradan kremle eş tutulmaz, kesin üstünlük yok.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 40454918 · DOI: 10.1002/ijc.35497
02 · VAIN’DE RUTİN KLİNİK İMİKİMOD SONUÇLARI
Clinical and Virologic Outcomes of Topical Imiquimod in Vaginal Intraepithelial Neoplasia: A Retrospective Cohort Study
Vural NA, Talmaç MA, Günay İ ve ark. · Journal of Clinical Medicine · 2026
Çalışma türü: Tek merkez retrospektif kohort
Kapsam: 20 başlangıç olgusu; 17 değerlendirilebilir, 13 imikimod alan.
ÖZET
Yüksek dereceli dokuz kişide altı tam, üç kısmi yanıt; düşük dereceli bir olguda yüksek dereceye ilerleme.
Küçük ve seçilmiş; dört kişinin ilk kontrolden sonra uzun dönem takibi kayıp. HPV sonucu sınırlı alt grupta; nedensel üstünlük göstermez.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 41976800 · DOI: 10.3390/jcm15072499
Eğitim amaçlı taslaktır; kişisel tanı, tedavi veya acil yardım hizmetinin yerine geçmez. Klinik uzman incelemesi ve kullanıcı onayı beklenmektedir.
BU MADDEYİ GELİŞTİRİN
Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.