VALPROAT ZEHİRLENMESİ

VALPROAT ÜRÜNLERİNİ AYIRT ETMEK

Valproat, özellikle epilepsi ve bazı psikiyatrik durumlarda kullanılan bir ilaçtır. Farklı tablet, kapsül, granül ve sıvı biçimleri bulunur. Mideye dayanıklı veya uzun salımlı ürünler aynı hızla emilmez. Kullanım hatasının değerlendirilmesinde yalnız ilaç adı değil, ürünün tam biçimi de önemlidir. Sıvı ürünün kendi ölçüm aracı kullanılmalı; mutfak kaşığıyla ölçüm yapılmamalıdır. Unutulan dozu telafi etmek için ek veya çift doz alınmamalıdır. [1]

Düzenli tedavinin aniden kesilmesi de sorun yaratabileceğinden, fazla alım şüphesinden sonraki kullanım planı hekimle görüşülmelidir. Kutuların ve kullanma talimatının sağlık ekibine gösterilmesi yanlış ürün yorumunu önler. Fazla alım sonrası bulantı, kusma, baş ağrısı, kas güçsüzlüğü veya kafa karışıklığı gelişebilir. Bilinç kaybı ya da solunum güçlüğü acil yardım gerektirir. Kişi kendisi araç kullanmamalıdır. Çocuklarda kullanılan miktarlar erişkin kutusundan tahmin edilmez; bakım verenlerin son uygulama saatini kaydetmesi yararlıdır. Böbrek sorunu veya başka ilaç başlanması düzenli tedavi planını değiştirebilir. Reçetedeki kullanımın dışına çıkıldığında belirti olmasa da profesyonel danışmanlık alınması, kendi kendine yeni bir doz planı yapmaktan daha güvenlidir. [1]

Sıvı, mideye dayanıklı ve uzun salımlı biçimler birbirinin yerine gelişigüzel kullanılmamalıdır. Ürün değiştiğinde eczacıdan kullanımın yeniden açıklanması, uygulama hatalarının önlenmesine yardımcı olabilir. [1]

ÇOCUKTA BELİRTİLER, TESTLER VE ÖZGÜL TEDAVİ

Pediatrik RCH rehberinde uyuklama, dengesizlik, kusma ve karın ağrısı erken bulgular arasındadır. Ağır zehirlenmede koma, nöbet, tansiyon düşmesi ve ritim sorunları görülebilir. Amonyak yüksekliği, asidoz, glukoz veya elektrolit bozuklukları bilinç değişikliğine katkı sağlayabilir. Bazı ürünlerde belirtiler gecikir; ağır maruziyetin ardından kan hücreleriyle ilgili sorunlar daha sonra ortaya çıkabilir. Çocuğun ilk değerlendirmede iyi görünmesi, ürün ve öykü değerlendirilmeden güvence sayılmamalıdır. [2]

Hekim kan şekeri, elektrolitler, karaciğer testleri, kan gazı, amonyak ve seri valproat düzeylerini klinik duruma göre değerlendirir. Kalp kaydı ve bilinç takibi de önemlidir. Aktif kömür yalnız uygun koşullarda, havayolu güvenliği dikkate alınarak gündeme gelebilir. Karnitin bazı ağır komplikasyonlarda düşünülebilir; ancak kullanımını destekleyen kanıt güçlü değildir ve aileye evde takviye tedavisi önerilmez. Gözlem süresi ürünün biçimi ve bulgulara göre düzenlenir. Çocuk rehberindeki doz veya taburculuk saatleri erişkinlere aktarılmaz. Kasıtlı alımda diğer ilaçlar ve ruh sağlığı gereksinimleri değerlendirilir. Aileye gecikmiş yakınmalarda hangi birime başvuracağı ve yapılacak kontroller açıkça bildirilmelidir. [2]

Amonyak artışı ve asidoz, nörolojik bulguların değerlendirilmesinde önemlidir. Çocukta bilinç düzelmiyorsa yalnız ilacın son ölçülen düzeyine bakılarak diğer komplikasyonların araştırılması bırakılmamalıdır. [2]

AĞIR OLGUDA YOĞUN BAKIM VE TAKİP

EXTRIP önerileri, ağır valproat zehirlenmesinde hemodiyaliz gibi vücut dışı uzaklaştırma yöntemlerinin rolünü tanımlar. Şok veya beyin ödemi varsa ileri tedavi değerlendirmesi önemlidir. Mekanik solunum gerektiren bilinç ve solunum baskılanması, akut amonyak yüksekliği veya ciddi asit baz bozukluğu da kararın parçalarıdır. Kan düzeyinin çok yüksek olması dikkate alınır, fakat hasta yalnız laboratuvardaki sayı üzerinden yönetilmez. Klinik durumun kötüleşmesi erken uzman görüşü için yeterli neden olabilir. [3]

Aralıklı hemodiyaliz uygun hastada tercih edilen yöntemdir; başka yöntemlerin seçimi merkez olanakları ve klinik koşullarla belirlenir. Bu tedavi yoğun bakım, nefroloji ve toksikoloji koordinasyonu gerektirir. İşlemin başlatılması veya sonlandırılması için hastanın iyileşmesi ve düzeylerin seyri birlikte değerlendirilir. Diyaliz gerekmemesi zehirlenmenin önemsiz olduğu anlamına gelmez; destek tedavisi ve yakın izlem yine gerekebilir. Hasta yakınına ileri tedavinin amacı, takip edilen bulgular ve devam eden belirsizlikler anlatılmalıdır. Gebelik, yaş, eşlik eden hastalıklar ve düzenli ilaç kullanımı tüm bakım planına eklenir. Akut risk geçtikten sonra valproatın sürdürülmesi, alternatif tedavi ve gerekli kontroller sorumlu uzmanla kararlaştırılır; evde bağımsız değişiklik yapılmaz. [3]

Ciddi metabolik bozuklukların düzelmesi de tedavinin hedefidir. Bu nedenle ileri uzaklaştırma kararını yalnız zehrin temizlenmesi olarak değil, bütün organ desteğinin bir bölümü olarak düşünmek gerekir. [3]

AKIL KARTI

Valproatta ürünün salım biçimi ve amonyak etkisi değerlendirmeyi değiştirir. [2]

ÖĞRETİCİ TABLO

Acil durumda 112; zehir danışmanlığı için UZEM 114. [4]