VARİKOSEL

HASTALIK NASIL GELİŞİR?

Toplardamar içindeki kanın geri dönüşündeki bozukluk, damarların belirginleşmesine neden olabilir. Testis çevresinde kanın göllenmesi, bazı kişilerde rahatsızlıkla veya sperm kalitesinde değişimle ilişkilidir. Ayakta durma, egzersiz veya bisiklet sırasında rahatsızlık artabilir. Testise kan getiren atardamar ile kanı geri taşıyan toplardamar aynı yapı değildir; girişimlerin hedefi anormal toplardamarlardır. [2]

BELİRTİLER VE ACİL UYARILAR

Genellikle testisin üzerinde genişlemiş damarlar, gün sonunda artan sızı veya yatınca azalan rahatsızlık anlatılır. Muayenede testis hacmi ve iki taraf arasındaki fark da dikkate alınır. Doğurganlıkla ilgili kaygı, ağrı olmasa bile değerlendirme nedeni olabilir. Ağrının varikoselle ilişkisi gösterilmeden her skrotal ağrı bu bulguya bağlanmamalıdır. [1]

Ani ve şiddetli testis ağrısı, özellikle bulantı, kusma veya karın ağrısıyla birlikteyse acile başvurulmalıdır. Bu görünüm sıradan varikosel sızısı sayılmaz. Yeni kitle, büyüme veya testisin yapısında değişiklik de muayene gerektirir; daha önce varikosel bulunması başka nedenleri dışlamaz. [4]

TANI: MUAYENE VE GEREKTİĞİNDE HEDEFLİ TESTLER

Hekim ayakta muayene ve gerektiğinde ıkınma manevrasıyla damarları değerlendirir. Ultrason tanıyı desteklemek veya başka kitleyi araştırmak için kullanılabilir. Üreme hedefi ya da testis işlevi konusunda kaygı varsa semen analizi ve seçilmiş hormon testleri düşünülür. Görüntülemede damar görülmesi tek başına müdahale zorunluluğu oluşturmaz; klinik sonuçlarla ilişki kurulmalıdır. [1]

Skrotal kitle incelemesinde testisin kendisinin normal olup olmadığı ve kitlenin testisten ayrı hissedilip hissedilmediği önemlidir. Yatınca kaybolmayan veya klinik açıdan kuşkulu damar şişliğinde farklı nedenler açısından ek değerlendirme gerekebilir. Testis içi anormallik sıradan damar genişlemesi şeklinde kabul edilmez; uygun uzman değerlendirmesine yönlendirilir. [5]

BENZER TABLOLARI AYIRMAK

Tablo kendi kendine tanı için değil, başvuru önceliğini anlamak içindir. [4,5]

İZLEM VE ÖZEL GRUPLAR

Cerrahi sonrası ağrı, yara durumu ve şişliğin seyri izlenir. Yeniden belirginleşme, enfeksiyon veya sıvı birikimi gibi olası sorunlar hakkında bilgilendirme yapılır. Testis işlevi açısından kaygı bulunan kişilerde kontrol planı yalnız dış görünüşe göre yapılmaz. İzlem tercih edilmiş olması ilgisizlik değildir; hangi değişiklikte yeniden başvurulacağı hasta tarafından bilinmelidir. [3]

Fertilite hedefi olan kişide çiftin değerlendirmesi varikosel tedavisinden bağımsız ilerleyebilir. Çocuk veya ergende testis gelişimi konusu erişkin ağrı yönetiminden farklı uzman değerlendirmesi gerektirir. [1]

Embolizasyon cerrahi kesiden farklı olarak damar içinden uygulanır; işlem öncesinde kontrast madde kullanımı ve kişisel riskler görüşülür. Her teknik herkese uygun değildir. İşlemin tamamlanamaması veya varikoselin tekrar ortaya çıkması olasılığı da onam görüşmesinde açıklanmalıdır. Başarı, yalnız damarın görünümündeki değişiklikle değerlendirilmez. [2]

KLİNİK AKIL KARTI

Bu bölümün içeriği aşağıdaki klinik akıl kartında sunulmuştur.