VARİS DIŞI ÜST GASTROİNTESTİNAL KANAMADA ENDOSKOPİK HEMOSTAZ

Endoskopik hemostaz, yemek borusu, mide veya onikiparmak bağırsağındaki kanamanın endoskop aracılığıyla kontrol edilmesidir. Varis dışı kanamada ülser önemli nedenlerden biridir. Klipsle damarı kapatma, ısı uygulama veya enjeksiyon gibi yöntemler kullanılabilir. Tedavi seçimi, kanama odağının görünümü ve özellikleriyle birlikte değerlendirilir; yalnız kanamanın durmuş görünmesi bütün hastalarda aynı yaklaşımın uygun olduğunu göstermez.

Ülserde aktif kanama veya görünür damar, endoskopik tedavi kararını etkiler. Adrenalin enjeksiyonu tek başına kesin tedavi olarak kullanılmaz; seçildiğinde ikinci bir yöntemle tamamlanır. Düz pigmentli leke veya temiz tabanlı ülser ise rutin endoskopik kanama durdurma işlemi gerektirmez. Dolayısıyla her ülserin klipslenmesi veya yakılması doğru bir yaklaşım değildir.

Ülser dışındaki nedenler ayrı değerlendirilir. Tümörden kaynaklanan kanama, kusmaya bağlı mukoza yırtığı ve bazı damar lezyonları aynı hastalık değildir. Kanada rehberi bu gruplar için farklı, çoğunlukla koşullu öneriler verir. Örneğin tümör kanamasını endoskopiyle durdurmak, kanserin kendi tedavisinin yerine geçmez; sonraki onkolojik yaklaşım ayrıca planlanır.

Kan kusma parlak kırmızı olabileceği gibi kahve telvesine benzeyen koyu bir görünüm de alabilir. Buna baygınlık hissi, bilinç bulanıklığı, soğuk soluk cilt, karın ağrısı veya siyah dışkı eşlik ediyorsa acil yardım gerekir. Kanama görünümünü evde yorumlayarak başvuruyu geciktirmek yerine kullanılan ilaçların bilgisiyle değerlendirmeye gidilmelidir.

Büyük başlıklı klipsleri standart yöntemlerle karşılaştıran araştırmalar vardır; ancak incelenen sonuçlar birbirinden farklıdır. TOP çalışmasında ilk kanama kontrolü daha başarılı bulunurken otuz günlük yeniden kanama açısından istatistiksel olarak anlamlı fark gösterilmemiştir. İlk teknik başarı ile sonraki günlerde kanamanın tekrarlamaması aynı sonuç değildir; hasta bilgilendirmesinde bu ayrım korunmalıdır.

Başarılı ülser tedavisinden sonra mide asidini azaltan ilaçlar sürdürülür. Yeniden kanama durumunda tekrar endoskopi gerekebilir; endoskopik kontrol sağlanamazsa damar yoluyla embolizasyon değerlendirilir. İşlemin tamamlanması, hastanın izlem ve yeniden müdahale ihtiyacının bittiği anlamına gelmez.