VASA PREVİA

Vasa previa, bebeğe ait korunmasız damarların rahim ağzının üzerinde veya yakınında, amniyotik zarlar içinde ilerlemesidir. Damarlar göbek kordonu ya da plasenta dokusuyla korunmadığından doğum başladığında veya su geldiğinde yırtılabilir. Kaybedilen kan bebeğe aittir; annenin genel durumunun iyi olması bebeğin güvende olduğunu göstermez. Doğum öncesi tanı, ciddi kan kaybı oluşmadan güvenli bir doğum planı yapılmasını sağlar.

Velamentoz kordon yerleşimi, aksesuar veya iki loblu plasenta, aşağı yerleşimli plasenta öyküsü ve tüp bebek gebeliği riski artırır. Plasenta sonradan yukarıda görünse bile önceki aşağı yerleşimin kaydı önemlidir. Ultrason değerlendirmesinde yalnız plasentanın kenarına değil, kordonun giriş yerine ve rahim ağzıyla ilişkili damarlara da bakılmalıdır. İzlem ve hastaneye yatış kararı belirtiler, erken doğum öyküsü ve hastaneye ulaşım olanaklarıyla kişiselleştirilir.

Tanının doğrulanmasında transvajinal renkli ve darbeli Doppler kullanılır. Rahim ağzındaki hareketli kordon halkası veya anneye ait damarlar yanlış pozitif sonuç verebilir. Fetal başın damarları sıkıştırması ise onları görünmez kılabilir. İki santimetreden daha uzakta görülen her damarın güvenli olduğu söylenemez; tüm servikal bölgenin dikkatle değerlendirilmesi gerekir. Belirsiz görüntü, uzman incelemesi olmadan hastalığın düzeldiği şeklinde yorumlanmamalıdır.

RANZCOG’nin iki bin yirmi beş rehberi, belirtisiz ve erken doğum risk faktörü olmayan hastada otuz altıncı haftadan itibaren sezaryenin değerlendirilmesini önerir. Risk faktörü varsa otuz dördüncü haftadan itibaren doğum düşünülebilir. Bunlar otomatik tarih emirleri değil, düşük kesinlikli kanıt ve kişisel risklerle şekillenen kararlardır. Kanama veya erken doğum bulguları planı acil olarak değiştirebilir; amaç doğum başlamadan önce fetal damarları korumaktır.

Hastanede yatışın herkese üstün olduğunu gösteren güçlü çalışma yoktur. Küçük gözlemsel araştırmalarda seçilmiş hastalarda ayaktan izlem de uygulanmıştır; bu bulgu herkese evde bekleme önerisi değildir. Belirti durumu, yakın izlem ve acil doğuma erişim birlikte değerlendirilmelidir. Araştırma gruplarının seçilmiş olması, olumlu sonuçların farklı koşullara doğrudan aktarılmasını sınırlar.