VAZOSPASTİK ANJİNA

ANAMNEZ VE BAŞLANGIÇ DEĞERLENDİRMESİ

İstirahat/gece örüntüsü, nitrat yanıtı, tetikleyici maddeler ve atakların seyri sorgulanır. Atak sırasında EKG veya ambulatuvar kayıt geçici değişikliği yakalayabilir; anjiyografi ve uygun diğer testler klinik bağlamda seçilir. [1]

MUAYENENİN AMACI

Aktif ağrıda dolaşım ve ritim bozukluğunu değerlendirmek önceliklidir. Senkop veya geçirilmiş VT/VF yüksek riskli öyküdür; ataklar arasında yakınmanın kaybolması bu riski ortadan kaldırmaz. [3]

Sabit koroner darlık ve mikrovasküler spazm ayrılır; birlikte bulunabilirler. Akut uzayan ağrı otomatik olarak eski spazm tanısına bağlanmaz. Spazmın gösterilmesi eşlik eden aterosklerozun değerlendirilmesini gereksiz kılmaz. [3]

TANISAL KANIT

COVADIS’e göre kesin vazospastik anjina, spontan atakta nitrat yanıtına ek olarak geçici iskemik EKG değişikliği veya belgelenmiş koroner spazm gerektirir. Nitrat yanıtı varken EKG kanıtı yok/belirsiz ve spazm ölçütleri belirsizse şüpheli kategorisi kullanılır. Tek normal anjiyogram tanıyı dışlamaz. [9]

Provokasyon uzman kateter laboratuvarında yapılır. Pozitif epikardiyal yanıt, semptom ve iskemik EKG ile birlikte > % 90 fokal daralma veya uygun yaygın spazm örüntüsüdür. İşlem ciddi iskemi/aritmi oluşturabileceğinden hasta seçimi ve kurtarma hazırlığı zorunludur. [3]

TEDAVİ VE GÜVENLİK

Kalsiyum kanal blokeri koruyucu tedavinin temelidir; kontrolsüz atakta doz/ilaç stratejisi ve uzun etkili nitrat uzman gözetiminde düzenlenir. Beta blokerler saf spazmda kötüleşme yaratabilir; başka endikasyon varsa seçim ayrıca değerlendirilir. [3]

Amlodipinin küçük randomize çalışmasında ataklar azaldı; periferik ödem daha sıktı. Tedavi yanıtıyla birlikte tolerans değerlendirilmelidir; kısa süreli semptom çalışması ölüm riskinin azaldığını kanıtlamaz. [4]

Sigara ile antiplatelet kullanımı arasındaki gözlemsel etkileşim, gerekli antiplatelet ilacını kesme gerekçesi değildir. Eşlik eden aterosklerotik hastalık veya stent endikasyonu ayrıca korunur; araştırma sigarayı bırakmanın önemini destekler. [6]

Akut anjina atağında reçetelenmiş dilaltı nitrogliserin kurtarma tedavisi olarak kullanılır; hasta oturur konumda olmalıdır. Hipotansiyon riski değerlendirilir. Sildenafil, tadalafil, vardenafil veya avanafil gibi PDE-5 inhibitörleriyle ve riociguatla birlikte kullanılmaz; şokta kontrendikedir. Alışılmıştan farklı veya geçmeyen göğüs ağrısında acil değerlendirme gerekir. [8]

İZLEM VE RİSK

Atak kontrolü, tetikleyiciler ve tedavi uyumu izlenir; hastalık uzun dönem takip gerektirir. [1]

VT/VF veya resüsite arrest öyküsünde ICD değerlendirmesi gerekir; özellikle medikal tedaviye dirençte öneri güçlenir. ICD spazmı tedavi etmez ve ilaçların yerine geçmez. [3]

Uluslararası kayıt farklı klinik profiller ve olay oranları göstermiştir; etnik grup tek başına kişisel prognoz belirlemez. Yaş, eşlik eden hastalık ve önceki ciddi olaylar bütün olarak değerlendirilmelidir. [5,7]

ACİL BAŞVURU

Uzayan şiddetli ağrı, senkop veya belirgin ritim/dolaşım bozukluğu acil değerlendirilir. Geçici spazm ciddi ventriküler aritmi ve ani ölümle ilişkili olabilir. [3]