İçeriğe geç
Madde metnine geç
HASTALIK

VENLAFAKSİN ZEHİRLENMESİ

ÖZET

Venlafaksin zehirlenmesi, bulantı ve uyku hali gibi belirtilerden nöbet, ciddi ritim bozukluğu ve bilinç kaybına uzanan bir klinik tablo oluşturabilir. Aşırı alımda hızlı, yavaş veya düzensiz kalp atımı görülebilir. Nöbet, solunum güçlüğü, çökme veya uyandırılamama durumunda acil yardım istenmelidir. Kullanılan ilaçların yazılı listesi sağlık ekibinin değerlendirmesine yardımcı olur.

Reçetelenenden fazla alınmışsa belirti gelişmesi beklenmeden sağlık desteği alınmalıdır. Hastaneye yönlendirilen kişi kendisi araç kullanmamalı; ilaç paketi, kalan ilaçlar ve diğer tedaviler yanında götürülmelidir. Normal ve yavaş salımlı ürünlerin kullanım biçimleri farklıdır. Unutulan doz için çift doz kullanılmaması ve düzenli tedavinin hekimden bağımsız aniden kesilmemesi önemlidir.

Nöbet zamanlamasını inceleyen Kaliforniya çalışması, hastaneye yatırılmış ve zaten en az bir nöbet geçirmiş çocuk ve erişkinleri seçmiştir. Bazı hastalarda nöbetler alımdan sonraki geç saatlerde görülmüştür. Eş ilaç alımları dışlanmadığından bu sonuçlar bütün maruziyetlerin riskini hesaplamaz. Araştırmada önerilen gözlem süreleri kişiye özgü değerlendirmeden bağımsız taburculuk garantisi değildir.

Gastrointestinal dekontaminasyonun olası yararı, 319 kişinin 436 aşırı alım olayını içeren eski bir model çalışmasında araştırılmıştır. Nöbetler 24 olayda bildirilmiş, aktif kömür ve bağırsak irrigasyonuyla ilişkiler değerlendirilmiştir. Bulgular gözlemsel verilere ve model varsayımlarına dayanır. Uygulamalar arasında görülen farklar, herkese rutin işlem yapılması gerektiğini veya nedensel üstünlüğü kanıtlamaz.

2026 tarihli adölesan olgu bildirimi, seri ilaç ve aktif metabolit ölçümlerinin uzamış toksisiteyi anlamada yardımcı olabileceğini göstermektedir. Hastada nöbet ve mekanik ventilasyon ihtiyacı gelişmiş, geçici QTc uzaması görülmüş, ventriküler aritmi bildirilmemiştir. Bu gözlem, kan düzeyinden bağımsız klinik izlemin önemini azaltmaz. Tek olguda saptanan genetik varyantın klinik katkısı belirsizdir.

Serotonin sendromu, venlafaksinin başka serotonerjik ilaçlarla birlikte veya tek başına kullanımı sırasında gelişebilir. Bilinç değişikliği, otonom dalgalanma ve nöromüsküler belirtiler birlikte değerlendirilmelidir. Ürün bilgisi, sendrom geliştiğinde ilgili ilaçların kesilip destek tedavisine başlanmasını önerir. Özgül antidot bulunmadığından çoklu ilaç alımı olasılığı ve uzman toksikoloji değerlendirmesi yönetimin önemli parçalarıdır.

ANAHTAR KELİMELER
  • Venlafaksin
  • Serotonin sendromu
  • Gecikmiş nöbet
  • Aktif metabolit
  • Seri EKG
Son güncelleme tarihi:

GENEL OKUYUCU

GENEL BAKIŞ VE KAPSAM

Venlafaksin, depresyon ve bazı kaygı bozukluklarında kullanılan reçeteli bir antidepresandır. Normal ve yavaş salımlı ürünleri vardır. Reçetelenenden fazla alınması tehlikeli olabilir; risk yalnız kişinin ilk anda nasıl hissettiğiyle değerlendirilmez.

Kaynaklar:[1]

BELİRTİLER VE GÜNLÜK YAŞAM

Baş dönmesi, bulantı-kusma, uyku hali, el-ayakta uyuşma, hızlı veya düzensiz kalp atımı görülebilir. Ağır tabloda nöbet ve bilinç kaybı gelişebilir. Ateş, terleme, kafa karışıklığı ve kas sertliği ciddi ilaç reaksiyonunu düşündürebilir.

Kaynaklar:[2]

NE ZAMAN YARDIM ALINMALI?

Reçetelenenden fazla venlafaksin aldıysanız hemen sağlık desteği alın. Hastaneye yönlendirilirseniz kendiniz araç kullanmayın; ilaç kutusunu, kalan ilacı ve diğer ilaçlarınızı yanınıza alın.

Nöbet, çökme, solunum güçlüğü veya uyandırılamama varsa acil yardım çağırın. Döküntü-kurdeşenle birlikte solunum veya yutma güçlüğü de acil tıbbi değerlendirme gerektirir.

Kaynaklar:[1][2]

SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM

ANAMNEZ

Ürünün tam adı, salım biçimi, olası miktar, alım zamanı ve eş maddeler araştırılır. Çocukta miktarı bilinmeyen veya kasıtlı alım ve bütün belirtili maruziyetler değerlendirme gerektirir.

Venlafaksin, desvenlafaksin veya yardımcı maddelere aşırı duyarlılık ve MAO inhibitörüyle uygun olmayan zaman aralığında kullanım kontrendikedir. Böbrek-karaciğer bozukluğunda tedavi dozu uyarlanmalıdır; mevcut hastalıklar sorgulanır.

Kaynaklar:[3][4]

FİZİK MUAYENE

Bilinç, solunum, dolaşım, vücut ısısı, pupiller ve tremor değerlendirilir. Çocuk kılavuzu başlangıç ve seri EKG; kasıtlı alımda kan şekeri ve parasetamol ölçümü önerir. QRS/QTc uzaması veya ağır tablo sürekli ritim izlemi gerektirir.

Kaynaklar:[3]

AYIRICI TANI

Çocukta derin bilinç baskılanması eş ilaç alımını veya başka nedeni düşündürmelidir. Çocukta venlafaksin maruziyetini, çoğunlukla daha hafif seyreden diğer SNRI maruziyetleriyle aynı riskte kabul etmek uygun değildir.

Serotonin sendromu eş serotonerjik ilaçlarla daha olasıdır ancak venlafaksin tek başına kullanıldığında da ortaya çıkabilir. Hipertoni, hiperrefleksi, tremor, ateş ve otonom değişiklikler bu açıdan değerlendirilir.

Hipoglisemi ve organ bozukluğu da bilinç değişikliğine katkıda bulunabilir. Uzamış ağır seyri yalnız metabolizma genotipine bağlamak doğru değildir; bir olguda eş bromazepam, böbrek ve karaciğer etkilenmesi birlikte bulunmuştur.

Kaynaklar:[3][4][6]

TANISAL YAKLAŞIM

TANI VE TESTLERİN SINIRLARI

Tanı öykü, seri muayene ve EKG ile klinik olarak değerlendirilir. Bir adölesan olguda seri venlafaksin ve aktif metabolit ölçümleri toksikokinetiği tanımlamaya yardımcı olmuştur; tek olgu, evrensel düzey veya ekstübasyon eşiği oluşturmaz.

Genetik testler akut destek tedavisini yönlendirecek hızda sonuçlanmayabilir. Beklenmedik uzun toksisitede sonraki ilaç seçimlerini açıklamak için seçilmiş hastalarda değerlendirilebilir; herkese rutin akut test değildir.

Kaynaklar:[7][6]

TEDAVİ

TEDAVİ VE GÜVENLİK

Özgül antidot bilinmemektedir. Eş ilaç alımları dikkate alınarak toksikoloji desteği istenir. Serotonin sendromunda venlafaksin ve eş serotonerjik ilaçlar kesilir, destek tedavisi başlatılır.

Çocuk kılavuzunda hava yolu ve dolaşım desteği temel yaklaşımdır. Nöbetler benzodiazepinlerle tedavi edilir; hipertermi hemen ele alınır. Aktif kömür veya bağırsak irrigasyonu yalnız seçilmiş olguda toksikolog değerlendirmesiyle uygulanır.

Dekontaminasyonun nöbet riskini azaltabileceğini düşündüren gözlemsel model çalışması vardır. Bu bulgu randomize etkinlik kanıtı değildir; uygulama kararı aspirasyon riski ve klinik durumla birlikte değerlendirilir.

Kaynaklar:[4][3][8]

İZLEM VE ÖNERİLER

Nöbetlerin gecikebildiği gösterilmiştir. Kaliforniya serisi yalnız nöbet geçirmiş hastaları içermiş, bazı nöbetler geç saatlerde ortaya çıkmıştır. Bu seriden türetilen gözlem süreleri her hastaya otomatik taburculuk kuralı olarak uygulanamaz.

İzlem klinik gidişe göre sürer. Bir adölesanda uzamış ventilasyon ihtiyacı, geçici QTc uzaması ve nöbetle ilişkili olası rabdomiyoliz bildirilmiştir; başlangıç laboratuvar sonucundan tek başına tam iyileşme öngörülmez.

Akut dönemden sonra ilaç düzeni hekimle yeniden planlanır. Unutulan doz için çift doz kullanılmaz; düzenli tedavi kendi kendine aniden kesilmez, çünkü yoksunluk yakınmaları gelişebilir.

Kaynaklar:[5][7][1]

ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ

ACİL UYARILAR VE SEVK

Tekrarlayan nöbet, bilinç veya solunum bozukluğu, ciddi ritim değişikliği ve hipertermi acil değerlendirme gerektirir. Şiddetli serotonin sendromu veya kardiyotoksisitesi bulunan çocuk yoğun bakım koşullarında izlenmelidir.

Kaynaklar:[3]

KAYNAKLAR

Kaynakları görüntülemek için tıklayın
  1. Venlafaxine ↗

    NHS · Kaynak tarihi: 2026-07-06 · Erişim: 2026-10-27

  2. Venlafaxine ↗

    NLM / ASHP · Kaynak tarihi: 2025-10-15 · Erişim: 2026-10-27

  3. Serotonin and noradrenaline re-uptake inhibitors SNRIs poisoning ↗

    Royal Children’s Hospital Melbourne · Erişim: 2026-10-27

    Aralık 2020 çocuk kılavuzu; yeni 2026 sürümü değildir.

  4. Effexor XR prescribing information ↗

    Viatris / DailyMed · Kaynak tarihi: 2023-08-15 · Erişim: 2026-10-27

    Erişilen Viatris etiketi Ağustos 2023 sürümüdür.

  5. Seizure in venlafaxine overdose: a 10-year retrospective review of the California poison control system ↗

    Clinical Toxicology · Kaynak tarihi: 2020-01-22 · Erişim: 2026-10-27

    Ocak 2020 çevrimiçi; Ekim 2020 sayısı.

  6. Case Report: Complex venlafaxine overdose and prolonged intensive care unit hospitalization associated to combined CYP2D6 and CYP2C19 polymorphisms ↗

    Frontiers in Psychiatry · Kaynak tarihi: 2026-08-26 · Erişim: 2026-10-27

  7. Therapeutic drug monitoring-guided management of venlafaxine overdose in an adolescent: a case report ↗

    Journal of Analytical Toxicology · Kaynak tarihi: 2026-09-26 · Erişim: 2026-10-27

    Yayıncı çevrimiçi tarih 12 Eylül 2026; PubMed sayı tarihi 26 Eylül 2026.

  8. The effect of decontamination procedures on the pharmacodynamics of venlafaxine in overdose ↗

    British Journal of Clinical Pharmacology · Erişim: 2026-10-27

    Temmuz 2011 sayısı; kesin yayın günü kullanılmadı.

KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 3 ARAŞTIRMA

3 doğrudan ilgili çalışma/rehber seçildi; sayı kotası veya sistematik derleme iddiası yoktur. Erişim sınırları kanıt kaydında tutuldu; hekim değerlendirmesi beklenmektedir.

01 · VENLAFAKSİN AŞIRI ALIMINDA NÖBET ZAMANLAMASI

Seizure in venlafaxine overdose: a 10-year retrospective review of the California poison control system

Kathy T Vo, Andrew J Merriman, Ralph C Wang · Clin Toxicol (Phila) · 2020

Çalışma türü: Zehir merkezi kayıtlarının retrospektif incelemesi.

Kapsam: Hastanede izlenen, en az bir nöbet geçirmiş 123 çocuk ve erişkin.

ÖZET

Hastaların dörtte birinde 7–24 saat arasında nöbet; son nöbet için en uzun süre 24 saatti.

Yalnız özgün tam özet; eş alımlar dışlanmadı. Seçilmiş nöbetli örneklem genel risk oranı veya doğrulanmış taburculuk kuralı sağlamaz. 2021 yorumunun tam metnine erişilemedi.

02 · GENETİK VE KLİNİK ETKENLERLE UZAYAN VENLAFAKSİN TOKSİSİTESİ

Case Report: Complex venlafaxine overdose and prolonged intensive care unit hospitalization associated to combined CYP2D6 and CYP2C19 polymorphisms

Bruno Michel ve arkadaşları · Front Psychiatry · 2026

Çalışma türü: Tek olgu bildirimi.

Kapsam: Venlafaksin ve bromazepam almış 73 yaşındaki kadın.

ÖZET

Hipoglisemi, kalp ve diğer organ sorunlarıyla uzamış seyir; CYP2D6 ara ve CYP2C19 yavaş metabolizör özellikleri saptandı.

Özgün tam metin; ilk düzey altıncı günde, bezoar doğrulanmadı. Genetik neden tek başına kanıtlanamaz. Yoğun bakım süresi özette 30, tartışmada 21 gün olarak farklı verilmiştir.

03 · ADÖLESANDA VENLAFAKSİN TOKSİSİTESİ VE SERİ DÜZEY İZLEMİ

Therapeutic drug monitoring-guided management of venlafaxine overdose in an adolescent: a case report

Michaela Krivošová ve arkadaşları · J Anal Toxicol · 2026

Çalışma türü: Tek olgu bildirimi.

Kapsam: Ağır zehirlenmesi bulunan adölesan kız; erişilen özette kesin yaş verilmemiştir.

ÖZET

Nöbet ve uzamış ventilasyon ihtiyacı gelişti. Geçici QTc uzaması vardı, ventriküler aritmi bildirilmedi.

Yalnız özgün tam özet; seri düzey izlemi klinik gidişi tanımladı. COMT varyantının katkısı belirsizdir; tek hastadan ekstübasyon eşiği veya rutin genetik tarama çıkarılamaz.

Eğitim amaçlı taslaktır; kişisel tanı, tedavi veya acil yardım hizmetinin yerine geçmez. Klinik uzman incelemesi ve kullanıcı onayı beklenmektedir.

BU MADDEYİ GELİŞTİRİN

Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.

Bildirimler yönetici değerlendirmesine alınır. Bildirim sayısı tek başına içerik değişikliği veya silme kararı oluşturmaz.

Türkçe Sağlık Ansiklopedisi

AYRIVON © YAZILIM tarafından geliştirilmiştir.