VENÖZ HAVA EMBOLİSİ

Venöz hava embolisi, toplardamar sistemine giren havanın dolaşımla sağ kalbe ve akciğer damarlarına taşınmasıdır. Açık bir damar ile atmosfer arasında uygun basınç farkı oluşması bu geçişi kolaylaştırabilir. Tablo yalnız ameliyathanede görülmez; cerrahi dışı damar yolu işlemleri de neden olabilir. Klinik etkisi olayın koşullarına göre değişir.

Santral kateterin yerleştirilmesi kadar kullanılması ve çıkarılması sırasında da hava girişi olabilir. Nefes darlığı, göğüs ağrısı, tansiyon düşmesi veya nörolojik değişiklik ortaya çıkabilir. Ancak bu bulgular özgül değildir; aynı işlem sonrasında pnömotoraks veya başka mekanik komplikasyonlar da gelişebileceğinden değerlendirme tek olasılığa indirgenmez.

İşlem sırasında oksijenlenme ve dolaşım bulgularındaki ani değişimler önemlidir. Özellikle anestezi altında açıklanamayan end-tidal karbondioksit düşüşü hava embolisini düşündürebilir. Ekokardiyografi yardımcıdır; ancak çok duyarlı yöntemlerde görülen her küçük kabarcık aynı klinik ağırlığı taşımaz. İnceleme sonuçları hastanın durumu ve işlemin özellikleriyle birlikte değerlendirilmelidir.

Venöz gaz akciğer dolaşımında tutulabilir; büyük miktarlarda sağ kalbin çıkışını engelleyebilir. Gazın arteriyel sisteme geçmesi halinde farklı organlar etkilenebilir. Bu nedenle yeni nörolojik değişiklikler, olayın yalnız toplardamar tarafında sınırlı kaldığı varsayılarak göz ardı edilmez. Arteriyel etkilenmede oksijen ve hiperbarik tedavi değerlendirmesi önem taşır.

Tedavi sonuçlarını yorumlarken araştırmaların kapsamı dikkate alınmalıdır. Bir merkezin altmış yedi hastadan oluşan serisi hem venöz hem arteriyel hava embolilerini içermiştir; bütün hastalar aynı klinik gruba ait değildir. Bu tür geriye dönük veriler, belirli bir girişimin üstünlüğünü veya her hastanın prognozunu kesin olarak belirleyemez.

Yayımlanmış venöz olguların sistematik değerlendirmesinde tanı ve tedavi yaklaşımlarının değişken olduğu görülmüştür. Dolayısıyla tek bir standart araştırma protokolü varmış gibi davranılmamalıdır. Olayın erken tanınması, giriş koşullarının değerlendirilmesi ve hastanın klinik gereksinimlerine uygun müdahale birlikte ele alınır.